Ưu tiên cho lao động mất việc làm
Theo kế hoạch, năm 2020 sẽ đào tạo nghề các cấp trình độ cho 1,43 triệu LĐNT. Trong đó, hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 3 tháng cho gần 1 triệu người, tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt trên 80%.
Để thực hiện mục tiêu, Bộ LĐ-TB&XH đã ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương tập trung hỗ trợ đào tạo nghề cho LĐNT. Bao gồm cả người đi làm việc tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp bị mất việc làm trở về nông thôn. Trong đó ưu tiên nâng cao kiến thức kỹ năng cho các lao động bị ảnh hưởng của Covid-19, vùng biên giới, địa phương bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, lao động là người khuyết tật...
Giai đoạn 2010 - 2019, cả nước đã có 9,6 triệu LĐNT được học nghề các cấp trình độ, đạt 87% mục tiêu của đề án. Trong đó, số LĐNT được hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 3 tháng là 5,59 triệu người. Bao gồm gần 2 triệu người học nghề nông nghiệp, trên 3,59 triệu người học nghề phi nông nghiệp. Tỷ lệ LĐNT có việc làm sau học nghề đạt trên 80%... Đề án đã góp phần nâng tỷ lao động qua đào tạo từ 28% năm 2009 lên 59,5% cuối quý I/2019. Chuyển dịch cơ cấu lao động từ 51,5% làm nông nghiệp năm 2009, xuống còn khoảng 35,4% cuối quý I/2019.
Năng suất lao động được tăng lên từ 37,9 triệu đồng năm 2009 đạt 102,2 triệu đồng năm 2018, gấp 2,7 lần. Năng suất lao động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp thuỷ sản cũng tăng 14,1 triệu đồng năm 2009 lên 39,8 triệu đồng năm 2018, gấp 2,82 lần...
Chú trọng đào tạo lại
Theo Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình thực hiện đề án đã xuất hiện nhiều bất cập. Theo ông Đào Trọng Độ - Phó Vụ trưởng Vụ Đào tạo thường xuyên, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp cho biết, 6 tháng đầu năm chỉ có trên 700 nghìn LĐNT được đào tạo trình độ sơ cấp và các trình độ nghề nghiệp khác. Hiện các địa phương đang đẩy mạnh đào tạo tăng số lượng LĐNT được hỗ trợ học nghề mới.
Sau giai đoạn 2015 - 2019, Tổng cục đã tập hợp một số vấn đề khó khăn cần tháo gỡ. Cụ thể, kinh phí bố trí cho “nâng cao chất lượng đào tạo nghề LĐNT” là thấp, chỉ đạt 48% so với đề xuất. Trong khi đó, hoạt động hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề và phương tiện vận chuyển để dạy nghề lưu động không được các địa phương quan tâm, bố trí kinh phí thực hiện.
Hiệu quả đào tạo nghề cho LĐNT không đồng đều giữa các vùng. Vẫn còn tình trạng lao động học nghề xong không tìm được việc làm, sản phẩm làm ra không tiêu thụ được. Một số địa phương để xảy ra sai phạm trong việc tổ chức đào tạo, chậm chi trả hỗ trợ tiền ăn, tiền đi lại, chuẩn giáo viên, thiết bị…
Từ những bất cập, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp đã đề ra giải pháp cho giai đoạn tới. Trong đó, nhấn mạnh các nội dung tăng cường tuyển sinh và đa dạng hóa các hình thức đào tạo. Tăng cường kiểm tra giám sát việc thực hiện đào tạo nghề cho LĐNT.
Xây dựng chỉ tiêu kế hoạch cho giai đoạn 2021 - 2015. Chú trọng đào tạo lại cho người lao động. Đào tạo nâng cao kiến thức phục vụ chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động xây dựng nông thôn mới, tương ứng với những thay đổi của công nghệ và chuyển đổi số.
