Hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển này đã bị gián đoạn nghiêm trọng trong hơn hai tuần qua, kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vô cớ vào Iran.
Để đáp trả, Iran đã cấm các tàu thuyền từ các quốc gia mà họ coi là thù địch đi qua tuyến đường thủy hẹp này.
Diễn biến này đã đẩy giá dầu thô toàn cầu tăng gần 50% lên hơn 100 USD/thùng, vì gần 1/5 lượng dầu thô vận chuyển toàn cầu đi qua tuyến đường này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/3 đã đăng trên Truth Social rằng, ông hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh sẽ gửi tàu đến khu vực, cùng với một số nước khác.
“Nếu không có phản hồi hoặc nếu đó là phản hồi tiêu cực, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tồi tệ cho tương lai của NATO”, ông Trump nói với Financial Times hôm 16/3.
Tuy nhiên, thế giới dường như không vội vàng đáp lại lời kêu gọi của ông.
Đức
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius ngày 16/3 tuyên bố, việc quân đội Đức tham gia vào bất kỳ chiến dịch nào ở eo biển Hormuz đều bị loại trừ.
“Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi. Chúng tôi không phải là người khởi xướng nó”, ông Pistorius nói, và bày tỏ nghi ngờ về việc liệu một chiến dịch như vậy có ý nghĩa gì hay không.
Úc
Bộ trưởng Giao thông Vận tải Catherine Úc King cho biết, Canberra sẽ không đóng góp bất kỳ tàu nào cho một chiến dịch tiềm năng.
“Chúng tôi sẽ không gửi tàu đến eo biển Hormuz. Chúng tôi biết tầm quan trọng vô cùng lớn của khu vực đó, nhưng đó không phải là điều chúng tôi được yêu cầu hoặc đang đóng góp”, bà nói.
Nhật Bản
Thủ tướng Sanae Takaichi ngày 16/3 cho biết, Tokyo không có kế hoạch điều bất kỳ tàu nào đến eo biển Hormuz.
“Chúng tôi chưa đưa ra bất kỳ quyết định nào về việc điều động tàu hộ tống. Chúng tôi đang tiếp tục xem xét những gì Nhật Bản có thể làm một cách độc lập, và những gì có thể được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật”, bà nói.
Thủ tướng dự kiến sẽ trực tiếp thảo luận về cuộc xung đột với ông Trump trong chuyến thăm Washington tuần này.
Hy Lạp
Phát ngôn viên Chính phủ Pavlos Marinakis cho biết, Athens sẽ không can thiệp vào bất kỳ hoạt động quân sự nào ở eo biển Hormuz.
Vương quốc Anh
Thủ tướng Keir Starmer ngày 16/3 cho biết, London đang "xem xét các lựa chọn" sau cuộc điện đàm của ông Trump.
Ông cho biết, Anh đang cân nhắc việc triển khai tàu chiến và UAV rà phá thủy lôi đến Trung Đông, nhưng không đưa ra cam kết cụ thể nào về eo biển Hormuz.
“Trong khi thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ bản thân và các đồng minh, chúng ta sẽ không bị cuốn vào cuộc chiến tranh rộng lớn hơn”, ông nói.
Thủ tướng cũng khẳng định muốn thấy cuộc xung đột kết thúc “càng sớm càng tốt”.
EU
“Việc giữ cho eo biển Hormuz luôn mở là lợi ích của chúng ta, và đó là lý do tại sao chúng ta cũng đang thảo luận về những gì chúng ta có thể làm về vấn đề này, từ phía châu Âu”, người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas, nói.
Đồng thời, bà Kallas khẳng định, eo biển Hormuz “nằm ngoài phạm vi hoạt động của NATO”, và các thành viên của khối cuối cùng sẽ phải tự quyết định xem họ có muốn can thiệp vào khu vực này hay không.
Đan Mạch
Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen cho hay, Copenhagen nên giữ thái độ cởi mở đối với các lựa chọn liên quan đến eo biển Hormuz.
“Là một quốc gia nhỏ bé nhưng có tầm ảnh hưởng hàng hải lớn, chúng ta phải giữ thái độ cởi mở đối với vấn đề này”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh, “Đan Mạch là một quốc gia hàng hải, và chúng ta có mọi lợi ích trong việc đảm bảo tự do hàng hải”.
Ông khẳng định, Đan Mạch và EU nên tìm cách đóng góp, “nhưng với mục tiêu giảm leo thang căng thẳng”.
Hàn Quốc
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết, Seoul sẽ đưa ra lập trường về vấn đề này sau khi cân nhắc “kỹ lưỡng”.
Theo hiến pháp quốc gia, bất kỳ việc triển khai quân sự ra nước ngoài nào cũng cần sự chấp thuận của quốc hội.
Trung Quốc
Bắc Kinh tin, “tất cả các bên đều có trách nhiệm đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và không bị gián đoạn”, Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ, Liu Pengyu, nói.
“Trung Quốc sẽ tăng cường liên lạc với các bên liên quan để đạt được mục tiêu giảm leo thang căng thẳng”, ông nói thêm.
Ấn Độ
New Delhi cho rằng, đàm phán với Iran là "cách hiệu quả nhất" để khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hải qua tuyến đường thủy quan trọng này.
Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar nói với tờ Financial Times hôm 15/3 rằng, ông đang tham gia đàm phán với Iran, và các cuộc đàm phán đã mang lại "một số kết quả".
Iran nói gì về vấn đề này?
Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói với đài CBS hôm 15/3 rằng, Tehran đã được một số quốc gia liên hệ, những nước này sẵn sàng đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển Hormuz.
Ông cũng phủ nhận việc Iran là nguyên nhân gây ra tình trạng gián đoạn giao thông ở eo biển này.
“Chúng tôi sẵn sàng thảo luận với các quốc gia muốn trao đổi về việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền của họ. Việc này do quân đội chúng tôi quyết định, và họ đã quyết định cho phép… một nhóm tàu thuyền thuộc các quốc gia khác nhau đi qua một cách an toàn và bảo mật”, vị ngoại trưởng cho biết.
Theo ông Araghchi, Iran chưa bao giờ đóng cửa eo biển.
“Các tàu không tự mình đi qua vì tình hình bất ổn hiện tại, vì sự gây hấn của Mỹ", ông lưu ý.
