Mùa Xuân năm 2024, Lực lượng vũ trang Ukraine đã nhận được một lô pháo tự hành 122mm và 152mm. Theo một số nguồn tin, có 4 khẩu 2S1 Gvozdika, trong khi những nguồn khác nói có 8 khẩu, kèm theo đó là 1 khẩu 2S3 Akatsiya.
Điều kỳ lạ trong câu chuyện này là những chiếc xe chiến đấu, khi được vận chuyển tới Đông Âu từ Iraq. Đây là số vũ khí chiến lợi phẩm, chúng không bị giải giáp mà được bàn giao cho một công ty chuyên tổ chức những hoạt động trải nghiệm về quân sự cho dân thường.
Nhiều khả năng các khẩu pháo tự hành 2S1 đã đến Iraq trong thời kỳ Saddam Hussein, xuất xứ của chúng từ Bulgaria, nơi được sản xuất theo giấy phép do Liên Xô cung cấp. Cùng với 2S3, nó đã tham gia cuộc chiến tranh với nước láng giềng Iran.
Được biết, Bulgaria đã tích cực giao thương với Iraq vào thời điểm này, đồng thời họ cung cấp cho đối tác một lượng lớn xe bọc thép MT-LB và MT-LBA.
Gần đây Bulgaria cùng với Ba Lan, các nước thuộc khối Hiệp ước Warsaw cũ và Phần Lan, đã bắt đầu cung cấp trực tiếp cho chính quyền Ukraine những khẩu pháo tự hành cũ, thay vì qua nước thứ ba.
Lựu pháo tự hành 2S1 Gvozdika (Hoa cẩm chướng) ra đời trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Nó được chế tạo trên khung gầm xe vận tải bọc thép đa năng MT-LB, trên đó lắp một khẩu pháo 122mm.
Điểm đặc biệt độc đáo của chiếc xe bánh xích này là nó không cần phải chuẩn bị gì đặc biệt để xuống nước. Trước khi bơi, máy bơm được bật lên, tấm cản nước nâng lên ở phía trước, cơ cấu bơi đặt phía trên các bánh tỳ và con lăn phía trước, bánh lái được hạ xuống ở phía sau.
Tất cả những thao tác trên chỉ yêu cầu tối đa 20 phút và kết quả thực sự được rút ngắn thành sơ đồ "lái xe xuống nước và bơi", mang lại cho khẩu pháo tự hành này tính năng độc nhất vô nhị.
Tốc độ tối đa của Gvozdika khi bơi là 4,5km/h. Đồng thời trên đường cao tốc, xe có thể di chuyển với tốc độ 60km/h, vượt địa hình gồ ghề ở vận tốc lên đến 29km/h. Trái tim của 2S1 bao gồm động cơ diesel 300 mã lực và bộ truyền động cơ học.
Kíp chiến đấu của 2S1 Gvozdika gồm 4 người - chỉ huy, lái xe, pháo thủ và người nạp đạn. Ngoài lớp bảo vệ chống đạn nổ mảnh tiêu chuẩn, chiếc xe còn được trang bị hệ thống chống lại các tác nhân gây hại của vụ nổ hạt nhân.
Vũ khí trang bị chính của 2S1 là lựu pháo 2A31 - phiên bản sửa đổi từ pháo kéo D-30, cho phép nó sử dụng bất kỳ loại đạn 122mm nào: Phân mảnh, xuyên lõm, khói và chiếu sáng… Tầm bắn của đạn thông thường đạt khoảng 15km và đạn tăng tầm lắp tầng đẩy phụ lên đến 22km.