Chi tiêu quân sự của châu Âu đã góp phần đẩy tổng chi tiêu quốc phòng toàn cầu lên mức kỷ lục gần 3.000 tỷ USD trong năm 2025, bất chấp việc Mỹ cắt giảm ngân sách, theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) công bố ngày 27/4.
Theo báo cáo, chi tiêu quân sự toàn cầu tăng 2,9% (điều chỉnh theo lạm phát) trong năm qua, đạt 2.887 tỷ USD, đánh dấu năm tăng thứ 11 liên tiếp và đưa tỷ lệ chi tiêu quân sự toàn cầu lên mức 2,5% GDP.
Các chuyên gia SIPRI cho rằng xu hướng này xuất phát từ các xung đột đang diễn ra và căng thẳng địa chính trị kéo dài.
Toàn bộ châu Âu ghi nhận mức tăng mạnh nhất theo khu vực, với chi tiêu tăng 14% lên 864 tỷ USD. SIPRI cho rằng mức tăng này liên quan đến xung đột tại Ukraine, căng thẳng với Nga và nỗ lực tăng cường tự chủ quốc phòng của châu Âu, cùng với áp lực từ Mỹ yêu cầu các đồng minh chia sẻ gánh nặng nhiều hơn.
Tổng chi tiêu của các nước NATO tại châu Âu đạt 559 tỷ USD trong năm 2025, trong đó Đức tăng 24% lên 114 tỷ USD, còn Tây Ban Nha tăng 50% lên 40,2 tỷ USD.
Trong khi đó, chi tiêu quân sự của Mỹ giảm 7,5% xuống còn 954 tỷ USD. SIPRI cho rằng mức giảm bất ngờ này liên quan đến việc chính quyền Tổng thống Donald Trump không phê duyệt các gói viện trợ mới cho Ukraine, khác với các năm trước khi Mỹ từng cấp 127 tỷ USD hỗ trợ quân sự trực tiếp.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn tiếp tục cung cấp vũ khí thông qua chương trình PURL do NATO điều phối, với chi phí do các nước phương Tây khác chi trả.
Tuần trước, các quan chức Lầu Năm Góc cho biết ông Trump đang thúc đẩy ngân sách quốc phòng lên tới 1.500 tỷ USD nhằm tài trợ cho hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome”, các năng lực AI và một lớp thiết giáp hạm mới.
Báo cáo cũng ghi nhận chi tiêu quốc phòng của Nga tăng 5,9% lên 190 tỷ USD, trong khi Ukraine tăng 20% lên 84,1 tỷ USD - tương đương 40% GDP, trở thành quốc gia chi tiêu quân sự lớn thứ 7 thế giới.
Ở châu Á, Trung Quốc tăng chi tiêu 7,4% lên 336 tỷ USD, Nhật Bản tăng 9,7% lên 62,2 tỷ USD, còn Đài Loan tăng 14% lên 18,2 tỷ USD.
Nga nhiều lần chỉ trích việc châu Âu tăng cường quân sự, cho rằng đây là hành động thiếu thận trọng và nhằm vào Nga. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng cho rằng tuyên truyền ở châu Âu đang biến Nga thành “kẻ thù bên ngoài” nhằm chuyển hướng sự chú ý khỏi các vấn đề nội bộ.
