Gỡ nút thắt

GD&TĐ - Khoa học công nghệ (KHCN) là một trong hai hoạt động cốt lõi của cơ sở giáo dục ĐH. Thúc đẩy hoạt động KHCN, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học là yêu cầu thường xuyên để các cơ sở giáo dục ĐH thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ.
Ảnh minh họa/INT
Ảnh minh họa/INT

Thực tế cho thấy, các cơ sở giáo dục ĐH đang là nòng cốt trong hoạt động KHCN ở nước ta. Báo cáo khảo sát tiềm lực KHCN của các cơ sở giáo dục ĐH giai đoạn 2011 - 2016 trên cơ sở phân tích số liệu 142 trường ĐH, viện nghiên cứu thấy rằng, các trường ĐH, viện nghiên cứu cung cấp hơn 90% nhân lực KHCN trong cả nước; 10% còn lại được đào tạo ở nước ngoài. Trong 10 năm qua, số lượng các công bố quốc tế thuộc danh mục Scopus của Việt Nam tăng 6,5 lần, từ 1.764 bài công bố vào năm 2009 lên  11.461 bài năm 2019…

Bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động KHCN trong các cơ sở giáo dục ĐH vẫn còn có hạn chế, bất cập. Không ít cơ sở chưa quan tâm đúng mức đến hoạt động này, trong khi đây là động lực và cơ sở chính để nâng cao chất lượng đào tạo. Một số nguyên nhân của tình trạng trên từng được nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga chỉ ra: Tiềm lực của các trường ĐH còn mỏng, đầu tư cho hoạt động KHCN hạn chế, dàn trải… Kết quả hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH, đặc biệt là sản phẩm được hình thành từ các chương trình nghiên cứu khoa học do ngân sách Nhà nước cấp vốn lại được xem như “tài sản công”. Trong khi đó, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công đã và đang phải sửa đổi bởi có bất cập, không khuyến khích thương mại hóa, chuyển giao công nghệ từ hoạt động nghiên cứu khoa học.

Bên cạnh đó, Thông tư số 22/2011/TT-BGDĐT quy định về hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH, Nghị định số 99/2014/NĐ-CP quy định việc đầu tư phát triển tiềm lực và khuyến khích hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH sau nhiều năm thực thi đã bộc lộ những hạn chế, bất cập. Thông tư số 22/2011/TT-BGDĐT quy định về hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH chỉ là thông tư của Bộ GD&ĐT nên hiệu lực đối với các cơ sở giáo dục ĐH chưa cao; chưa nói có những nội dung trong thông tư này cũng đã lỗi thời.

Có thể nói, sự thiếu nhất quán, đồng bộ trong chủ trương, chính sách; cơ chế khuyến khích chưa đủ mạnh, thủ tục hành chính phức tạp là nguyên nhân chính cản trở hoạt động KHCN, cũng như đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục ĐH tại Việt Nam hiện nay.

Chính vì những lý do trên, Điều 42 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục ĐH đã nêu rõ trách nhiệm của Nhà nước về phát triển khoa học và công nghệ. Theo đó, Nhà nước tập trung đầu tư phát triển tiềm lực KHCN, tạo cơ chế chính sách khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong cơ sở giáo dục ĐH phục vụ phát triển đất nước; ưu tiên phát triển một số ngành, lĩnh vực đạt trình độ nghiên cứu ngang tầm khu vực và quốc tế. Chính phủ quy định về hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH.

Quy định đó cần được thể hiện trong một Nghị định mới về hoạt động KHCN. Việc xây dựng Nghị định này là cần thiết trong bối cảnh tự chủ ĐH hiện nay, khi các bộ ngành thực hiện quản lý hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH trực thuộc bằng Luật KHCN, Nghị định hướng dẫn Luật KHCN, cũng như văn bản quy phạm pháp luật do các bộ ngành ban hành.

Đáp ứng yêu cầu đó, Bộ GD&ĐT đang dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH. Nghị định khi được ban hành sẽ tạo cơ sở pháp lý thống nhất về hoạt động, cũng như phát triển tiềm lực KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH. Hy vọng, Nghị định sẽ đưa ra quy định thống nhất, mang tính đột phá để thúc đẩy toàn diện hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH; khắc phục được những hạn chế, bất cập trong công tác quản lý hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH thời gian qua. 

Ảnh minh họa/INT

Bước chuyển tích cực

GD&TĐ - Ngành Giáo dục cả nước đang vào mùa tuyển giáo viên, nhân viên cho năm học 2022 - 2023. Điểm đáng chú ý năm nay là một số địa phương có chủ trương gia tăng quyền tự chủ cho các nhà trường trong công tác tuyển dụng.
Ảnh minh họa/INT

Đĩa mì xào… 21 triệu đồng

GD&TĐ -Đó là cái giá chủ quán phải nộp phạt cho cơ quan chức năng vì hành vi “chặt chém” về giá đối với du khách tại thành phố du lịch nổi tiếng Nha Trang chứ không phải giá tiền một đĩa mì xào mà khách ăn phải trả cho chủ quán.
Ảnh minh họa/INT

Người gác cổng cuối cùng

GD&TĐ - Nhiều năm nay, kỳ thi cấp quốc gia dành học sinh sau khi kết thúc chương trình THPT luôn có sự tham gia tích cực của cơ sở giáo dục đại học. Những năm trước đây, các trường đại học tham gia sâu hơn vào quá trình tổ chức kỳ thi như được phân công nhiệm vụ coi thi, chấm thi, kiểm tra giám sát kỳ thi…
Ảnh minh họa/INT

Bộ Tài chính chọn gì?

GD&TĐ - Ngay sau đại dịch Covid-19, nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp phải đối mặt với cơn bão giá. Giá xăng dầu tăng mạnh kéo theo mọi chi phí là đòn rất nặng với nền kinh tế.
Ảnh minh họa/INT

Làm gì cho bớt phiền toái?

Việc đưa ra “thời hạn cuối cùng” làm căn cước công dân (CCCD) gắn chip, rồi “sẽ phạt từ 300.000 - 500.000 đồng” đối với các trường hợp có CMND và CCCD mã vạch không còn hợp lệ khiến cho nhiều người chạy đua với thời gian để kịp làm CCCD gắn chip.
Ảnh minh họa/INT

Việc nhàn, lương cao?

GD&TĐ - Công việc nhàn hạ, thu nhập cao là mong ước của hầu hết tất cả mọi người. Thế nên câu chuyện mất tích gần 2 tuần của nữ sinh ở Phú Yên vừa rồi không mới nhưng vẫn khiến chúng ta phải suy nghĩ.
Ảnh minh họa/INT

Nỗi lòng nhà giáo

GD&TĐ - Năm 2015, khi bắt đầu nhận công tác tại Trường THCS Hoàng Diệu (huyện EaKar, Đắk Lắk) đến nay, hè nào thầy Vũ Huy Phương cũng dạy bổ trợ kiến thức cho học sinh.
Ảnh minh họa/INT

Tàu nằm bờ chờ gì?

GD&TĐ - Cả nước có trên 110 nghìn tàu đánh cá nhưng khoảng một nửa trong số đó đang “nằm bờ” vì giá xăng dầu liên tục tăng khiến chủ tàu càng ra khơi càng lỗ nặng.
Ảnh minh họa/INT

Bài học sâu sắc

GD&TĐ - Bảo mật đề thi là khâu quan trọng trong công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT hằng năm, được Bộ GD&ĐT đặc biệt quan tâm.
Ảnh minh họa/INT

Thờ ơ với mũi thứ 4?

GD&TĐ - Trong một phát biểu tại diễn đàn Quốc hội, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đưa ra nhận định rằng, dịch Covid-19 đã chuyển sang giai đoạn thoái trào.
Ảnh minh họa/INT

Nỗ lực giảm nhiệt

GD&TĐ - Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Võ Văn Minh đã ký ban hành kế hoạch bình ổn thị trường sách giáo khoa năm 2022 - 2023 trên địa bàn.
Ảnh minh họa/INT

Té nước theo mưa

GD&TĐ - Suốt nửa tháng qua, người dân đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) kêu ca rất nhiều về việc giá vé tàu khách tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn và ngược lại đã tăng một cách bất thường.
Ảnh minh họa/INT

Cạnh tranh lành mạnh

GD&TĐ - Với việc chỉ có tỷ lệ nhất định học sinh lớp 9 được vào các trường THPT công lập, kỳ tuyển sinh vào lớp 10 hằng năm, đặc biệt tại các thành phố lớn luôn vô cùng khốc liệt, căng thẳng.
Ảnh minh họa/INT

Phòng chống gian lận công nghệ cao

GD&TĐ - Năm 2020, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an đã phát hiện đường dây mua bán các thiết bị ghi âm, ghi hình ngụy trang để gian lận thi cử.
Ảnh minh họa/INT

Thấy và mong

GD&TĐ - Báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô Việt Nam tháng 6, Ngân hàng Thế giới cho rằng, Việt Nam nên hỗ trợ người dân chống chọi với giá xăng dầu.
Ảnh minh họa/INT

Thầy thuốc bỏ việc

GD&TĐ - Không phải đến khi “cơn lốc Việt Á” tràn qua ngành y, các thầy thuốc mới bỏ việc hàng loạt mà ngay trong lúc cả nước gồng mình chống dịch Covid-19, hàng nghìn y - bác sĩ, điều dưỡng viên cũng đã xin nghỉ việc.
Ảnh minh họa/INT

Thống nhất trong đa dạng

GD&TĐ -Từ những thông tin về một số điều chỉnh trong mùa tuyển sinh năm nay, các cơ sở giáo dục đại học đã chủ động phương án xét tuyển nhằm bảo đảm công bằng, bình đẳng cho thí sinh, hài hoà về quyền lợi của các trường.
Ảnh minh họa/INT

Hài hòa lợi ích

GD&TĐ - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Nghị định số 38/2022/NĐ-CP ngày 12/6/2022 quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động kể từ ngày 1/7.
Ảnh minh họa/INT

Phát huy tủ sách dùng chung

GD&TĐ - Những ngày qua vấn đề giá sách giáo khoa (SGK) mới trở thành tâm điểm chú ý của dư luận, thậm chí còn làm nóng cả nghị trường.
Ảnh minh họa/INT

Để không còn "giải cứu"

GD&TĐ - Một trong những vấn đề mà nhiều cử tri là nông dân quan tâm khi kỳ họp Quốc hội đang diễn ra tại Hà Nội là nghe các đại biểu bàn thảo và đưa ra giải pháp để ngành nông nghiệp thoát khỏi cảnh “giải cứu” hằng năm.