Học đường và không gian văn hóa mới

GD&TĐ - Trước khi có dịch Covid-19, môi trường trường học cơ bản giới hạn trong khuôn viên nhà trường - một không gian vật lí, rõ ràng, dễ quản lí và nắm bắt.
Ảnh minh họa/INT
Ảnh minh họa/INT

Thế nhưng, mọi thứ bỗng chốc thay đổi. Học sinh khắp nơi trên thế giới vì dịch bệnh mà không thể đến trường. Tại Việt Nam, theo thống kê mới nhất vẫn còn 21 tỉnh, thành phố đang hoàn toàn dạy học trực tuyến và qua truyền hình. Khi dạy học trực tuyến, trường học hình thành không gian tổ chức dạy học, không gian văn hóa mới, nơi thầy với trò, trò với trò không tương tác trực tiếp mà qua thế giới ảo với sự hỗ trợ của công nghệ.

Có lẽ không phải nói nhiều về giá trị mà công nghệ, dạy học trực tuyến mang lại cho ngành Giáo dục suốt thời gian qua; nhưng đồng thời cũng có những vấn đề mới phát sinh, trong đó có liên quan đến văn hóa học đường. Đã có những tình huống dở khóc, dở cười, cả bi, cả hài phát sinh khi dạy học online; và những tình huống này dễ dàng được ghi lại, lan truyền rộng rãi trên mạng tạo ra những dư luận tiêu cực.

Xây dựng văn hóa học đường luôn là vấn đề được quan tâm, thể hiện ở cả văn bản chỉ đạo của cấp quản lí và việc triển khai thực hiện tại các cơ sở giáo dục. Trước hết phải nói đến phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” được ngành Giáo dục phát động từ năm 2008.

Sau đó, hàng loạt văn bản tạo hành lang pháp lí cho nội dung này tại các cơ sở giáo dục được ban hành. Điển hình như Nghị định 80/2017/NĐ-CP quy định về “môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường”; Quyết định số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 - 2025”; Quyết định số 1501/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015 - 2020”;

Chỉ thị số 31/CT-TTg về “tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên”; Quyết định số 1895/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2021 - 2030”... Đến nay, hầu hết cơ sở giáo dục đều xây dựng phương án triển khai, thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử trong trường học, tạo chuyển biến tích cực trong văn hóa học đường.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, văn hóa dạy học trên không gian mạng đã trở thành một phần của văn hóa học đường. Văn hóa mạng với thầy và trò không chỉ là cách thức ứng xử trên không gian Internet, mà còn thể hiện ở việc biết khai thác, sử dụng mạng trên cơ sở có kiến thức, hiểu biết; tận dụng, khai thác tối đa yếu tố tích cực trên mạng để góp phần nâng cao tri thức, hoàn thiện bản thân; đồng thời biết phòng ngừa, tiết chế, đề kháng với những mặt trái, tiêu cực từ Internet.

Việc xây dựng văn hóa học đường trên không gian mạng do đó vô cùng cần thiết; nhất là khi dạy học trực tuyến kéo dài, cũng như xu thế số hóa của một số trường đại học, cao đẳng. Đây không đơn thuần là công việc của cơ sở giáo dục, hay ngành Giáo dục, mà cần giải pháp tổng thể, mang tính hệ thống với sự tham gia của nhiều ngành liên quan, trong đó có thông tin, truyền thông; văn hóa và quản lý văn hóa; lao động xã hội và trẻ em...

Bộ đội biên phòng hướng dẫn học sinh tham quan đường biên, cột mốc.

'Tiết học biên giới' ươm mầm tình yêu Tổ quốc

GD&TĐ - Nhiều năm qua, mô hình “tiết học biên giới” của Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã trang bị cho học sinh những kiến thức rất hữu ích, giúp các em nâng cao nhận thức về chủ quyền, lãnh thổ quốc gia.
Một buổi học của học sinh tại điểm bản Mường.

Phụ huynh chặt tre góp sức chỉnh trang trường lớp

GD&TĐ - Trước thềm năm học mới, đông đảo phụ huynh ở xã Tà Hộc (huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La) lại tất bật lên rừng chặt tre, tham gia phát cỏ dại cùng giáo viên để chỉnh trang cơ sở vật chất trường, lớp chuẩn bị đón trẻ tới trường.
Em Nguyễn Ngọc Tân, thủ khoa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 tỉnh Tiền Giang.

Phương pháp học đặc biệt của 2 thủ khoa

GD&TĐ - Nguyễn Ngọc Tân và Trịnh Đăng Khoa là thủ khoa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 của tỉnh Tiền Giang và Sóc Trăng. Kết quả này đến từ sự nỗ lực và phương pháp học đặc biệt.
Ban đại diện CMHS Trường Tiểu học Quang Trung, huyện An Lão cùng nhà trường khen thưởng học sinh tham gia chuyên đề cấp thành phố.

Để xóa đi thành kiến với Ban đại diện cha mẹ học sinh

GD&TĐ - Nói về hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh (CMHS) không ít người thành kiến rằng: đó là cánh tay giúp nhà trường huy động các khoản đóng góp, tài trợ một cách hợp pháp. Nhưng trên thực tế, sự phối hợp giữa Ban đại diện CMHS với giáo viên, nhà trường đã góp phần không nhỏ cho sự phát triển của GD&ĐT.
Tay chân miệng thường bị nhầm với các bệnh khác.

Phân biệt bệnh tay chân miệng với những bệnh khác

GD&TĐ -Bệnh tay chân miệng có các vị trí đặc hiệu là ở lòng bàn chân, lòng bàn tay, đầu gối, khe mông. Những nốt ban của tay chân miệng thường là những nốt ban dát sẩn, thường chìm ở trên bề mặt da. Các vết loét ở khoang miệng thường tập trung tại đầu lưỡi, niêm mạc má hai bên.
Nhiều trường học còn thiếu giáo viên môn Tiếng Anh. Ảnh minh họa: Sỹ Điền

Gỡ khó nhân lực, vật lực dạy Tiếng Anh và Tin học trong Chương trình mới

GD&TĐ - Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, từ năm học 2022 - 2023, Tiếng Anh và Tin học chính thức trở thành môn học bắt buộc với học sinh lớp 3. Tuy nhiên, nhiều địa phương, trường học vẫn gặp khó khăn về nhân lực và vật lực khi triển khai bộ môn này, nhất là những trường vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.