Giúp thí sinh “ăn điểm” với phần nhận xét biểu đồ

GD&TĐ - Thường bài tập vẽ biểu đồ Địa lý luôn kèm theo yêu cầu nhận xét, giải thích. Với học sinh, đây là phần khá dễ “ăn điểm”.
Giúp thí sinh “ăn điểm” với phần nhận xét biểu đồ

Nên nhận xét tập trung

Cô Nguyện Thị Thanh Hải (Trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc) cho rằng, về nguyên tắc chung, biểu đồ thể hiện cái gì thì phần nhận xét nên tập trung vào nội dung đó. Tuy nhiên, mỗi loại biểu đồ lại có yêu cầu về kĩ năng phân tích, nhận xét khác nhau.

Cụ thể, đối với biểu đồ hình cột: Nếu biểu đồ thể hiện sự so sánh qui mô giữa các đối tượng địa lí, khi so sánh phải tính bằng lần (gấp mấy lần).

Nếu biểu đồ thể hiện sự so sánh giữa các đối tượng địa lí nhưng vẽ bằng giá trị tương đối (%), khi so sánh phải tính ra giá trị trung bình, sau đó so sánh các thành phần với giá trị trung bình (cao hơn/thấp hơn mức trung bình bao nhiêu %).

Biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu của một tổng thể khi so sánh phải so sánh tỉ trọng thành phần trong cơ cấu, nhận xét sự thay đổi cơ cấu qua các năm hay sự khác nhau về cơ cấu giữa các vùng lãnh thổ.

Biểu đồ cột thể hiện động thái phát triển của đối tượng: nhận xét xu hướng phát triển (tăng hay giảm), tình hình phát triển ổn định hay không ổn định, nhanh hay chậm.

Đối với biểu đồ đường: Nhận xét chung về xu hướng biến động của các đối tượng địa lí được thể hiện trên biểu đồ (tăng, giảm, hay ổn định có liên tục hay không, nhịp độ tăng giảm qua các năm hoặc các giai đoạn ra sao (giai đoạn nào tăng nhanh nhất hoặc giảm nhanh nhất).

Đồng thời, nêu lên mối quan hệ giữa các đối tượng được thể hiện trên biểu đồ; so sánh giữa các đối tượng địa lí về xu hướng, nhịp độ và tốc độ phát triển.

Đối với biểu đồ kết hợp cột và đường: Nhận xét từng đối tượng như trong phần nhận xét đối với biểu đồ hình cột hoặc đường; nhận xét về mối quan hệ giữa các đối tượng được thể hiện trên biểu đồ.

Đối với biểu tròn thể hiện cơ cấu: Nhận xét tỉ trọng của các thành phần trong biểu đồ (thành phần nào chiếm tỉ trọng cao nhất (...%), thành phần nào thấp nhất (...%).

Nếu có từ 2 biểu đồ tròn trở lên thì trong phần nhận xét cần khái quát chung cho các biểu đồ. Đồng thời, nhận xét sự thay đổi (sự chuyển dịch) về cơ cấu theo thời gian và không gian, thành phân nào tăng (...%), thành phần nào giảm (...%). Nếu có một số thành phần cùng giảm thì thành phần nào giảm nhiều hơn, cùng tăng thì thành phần nào tăng nhiều hơn.

Nếu trong bài tập có yêu cầu “nhận xét về sự thay đổi quy mô và cơ cấu” thì cần phải dựa thêm vào bảng số liệu để so sánh (quy mô tăng/ giảm hoặc lớn hơn/ nhỏ hơn bao nhiêu lần).

Đối với biểu đồ miền vẽ theo số liệu tương đối: Nhận xét khái quát về sự so sánh tỉ trọng giữa các thành phần trong cơ cấu, thành phần nào chiếm tỉ trọng lớn nhất, nhỏ nhất hoặc cao hơn, thấp hơn.

Cùng với đó, nhận xét về xu hướng thay đổi cơ cấu cho cả thời kì: tỉ trọng của thành phần nào tăng, thành phần nào giảm.

Nếu có sự thay đổi đột xuất cần chia ra thành các giai đoạn rồi nhận xét cụ thể.

Biểu đồ miền vẽ theo giá trị tuyệt đối: Nhận xét về xu hướng biến đổi về quy mô của từng đối tượng tăng hay giảm. Xu hướng phát triển của từng đối tượng có ổn định hay không ổn định. So sánh sự thay đổi theo thời gian của các đối tượng (đối tượng nào tăng/ giảm nhanh).

Sự tăng giảm được tính bằng lần hoặc giá trị tuyệt đối, sự so sánh được tính theo giá trị tuyệt đối thể hiện trên trục tung.

Giải thích thuyết phục

Cô Nguyễn Thị Thanh Hải cho rằng, phần giải thích thường là giải thích cho từng nhận xét đã đưa ra.

Để giải thích có tính thuyết phục cần phải có kiến thức địa lí liên quan, phải xác định được đối tượng được biểu hiện trên biểu đồ chịu tác động bởi các yếu tố nào, chú ý đến những yếu tố có tính chất sự kiện của từng giai đoạn.

Cùng với cách giải thích, cô Hải cũng lưu ý cách ghi chú giải, tên biểu đồ. Theo đó, với biểu đồ có từ 2 đối tượng trở lên, phải lập bảng chú giải, các chú giải nên lập thành bảng riêng để bảo đảm tính mĩ thuật.

Các kí hiệu trong bảng chú giải phải tương ứng với kí hiệu trên biểu đồ, tùy từng biểu đồ mà hình dạng các kí hiệu khác nhau, có thể có nhiều dạng kí hiệu cho một loại biểu đồ.

Với ghi tên biểu đồ: Tên biểu đồ được đặt theo yêu cầu trong đề bài và phải phản ánh được 3 khía cạnh: Cái gì, ở đâu, khi nào. Tên biểu đồ có thể ghi ở phần trên hoặc dưới biểu đồ (Trong các đề tài nghiên cứu khoa học, tên biểu đồ được quy định đặt ở phía trên).

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì Phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ VHTT&DL

GD&TĐ -  Sáng ngày 10/8, tại hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn đối với nhóm vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực và trách nhiệm của Bộ Công an.
Sâm Lai Châu chứa nhiều thành phần hoạt chất quý tương đương sâm Ngọc Linh.

Nỗ lực ngăn cây sâm Lai Châu tuyệt chủng

GD&TĐ -Sâm Lai Châu có thành phần dược liệu rất quý nhưng đang đứng trước bờ vực tuyệt chủng do người dân khai thác tự phát. ThS Phạm Quang Tuyến, Viện Nghiên cứu Lâm sinh đã vắt óc nghĩ cách ngăn loài cây này tuyệt chủng.
Ảnh minh họa Internet.

Quy định tuổi nghỉ hưu với giáo viên mầm non

GD&TĐ - Cử tri tỉnh Lào Cai kiến nghị: Tại Khoản 2, Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019, về quy định tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi với lao động nam vào năm 2028, đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.
Nữ sinh Hà Thị Tâm.

Điểm 10 môn Sử đầu tiên của trường vùng cao biên giới

GD&TĐ - Sống trong gia đình thuộc diện cận nghèo, có 9 nhân khẩu, song nữ sinh Hà Thị Tâm (dân tộc Mường) ở huyện Quan Hóa (Thanh Hóa) luôn nỗ lực vươn lên, với khát vọng thay đổi cuộc đời. Tâm là nữ sinh đầu tiên của trường vùng cao Quan Hóa đạt điểm 10 môn Lịch sử tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Sinh viên Trường ĐH Sư phạm (ĐH Huế).

Khả quan chất lượng tuyển sinh ngành Sư phạm

GD&TĐ - Theo đại diện các cơ sở đào tạo giáo viên, chúng ta đang chứng kiến sự quay trở lại tốp đầu nhóm ngành khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên. Với ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) của Bộ GD&ĐT và đơn vị đào tạo cho thấy, sư phạm đã có sức hút với thí sinh.
Ảnh minh họa/INT

Nguy cơ khi tàu ngũ cốc lỡ nhịp

GD&TĐ -Ngày 6/8, Đại sứ quán Ukraine tại Lebanon thông báo chuyến tàu chở ngũ cốc đầu tiên của Ukraine sẽ không cập cảng thành phố Tripoli, Lebanon, vào ngày 7/8 theo kế hoạch.