Không chỉ đầu tư thực hiện chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, dạy học, thời gian qua, ngành Giáo dục các địa phương còn đẩy mạnh triển khai số hóa trong công tác tuyển sinh đầu cấp.
Khởi động sớm ở một vài địa phương từ những năm 2018, 2019, phát triển trong bối cảnh Covid-19, công tác tuyển sinh đầu cấp trực tuyến đặc biệt nhân rộng sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 406/QĐ-TTg, ngày 22/3/2021, phê duyệt danh mục dịch vụ công trực tuyến tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia năm 2021, trong đó “Đăng ký tuyển sinh đầu cấp” thuộc nhóm dịch vụ công thiết yếu để đánh giá chỉ số phát triển Chính phủ điện tử của Liên Hợp Quốc.
Tuyển sinh truyền thống trên thực tế đã đối diện với rất nhiều bất cập. Thời gian tuyển sinh kéo dài trong nhiều tháng; phải trải qua nhiều công đoạn như nhận hồ sơ, kiểm tra, phân loại, ra thông báo… Việc thực hiện hoàn toàn thủ công, gây lãng phí thời gian, công sức và tiền bạc, dễ sai sót.
Ở nhiều nơi, từng diễn ra cảnh gây nhiều bức xúc như phụ huynh phải xếp hàng dài chờ đợi từ nửa đêm, thậm chí “đạp đổ cổng trường” để lấy số thứ tự, nộp hồ sơ cho con em. Không chỉ phụ huynh học sinh vất vả, các cấp quản lý giáo dục cũng đau đầu khi phải kiểm soát, giải quyết lượng thông tin tuyển sinh với những báo cáo thống kê khổng lồ…
Vì thế, khi triển khai việc nộp và nhận hồ sơ tuyển sinh trực tuyến, công tác tuyển sinh đầu cấp bảo đảm minh bạch, hiệu quả, tiết kiệm thời gian. Cha mẹ học sinh giảm bớt việc đi lại, bảo đảm chính xác, công bằng, khách quan, đúng tuyến, siết trái tuyển, hạn chế nạn “chạy trường”.
Đặc biệt, từ đầu năm 2023, theo quy định của Luật Cư trú, toàn bộ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy sẽ không còn giá trị sử dụng trong các giao dịch, thủ tục hành chính. Như vậy, công tác tuyển sinh càng thuận lợi hơn cho phụ huynh, thí sinh và các nhà trường bởi việc chuyển đổi số trong tuyển sinh dần đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia, khi mỗi cá nhân đã có một mã định danh.
Bỏ sổ hộ khẩu giấy nhưng vẫn có đăng ký thường trú nên sẽ không ảnh hưởng đến tuyển sinh đầu cấp, công tác tuyển sinh sẽ có nhiều thuận lợi hơn, thế nhưng đến nay, nhiều phụ huynh học sinh vẫn còn những băn khoăn về việc chứng minh thường trú, về các trường hợp bị xóa hộ khẩu…
“Bỏ hộ khẩu giấy có ảnh hưởng đến quyền lợi tuyển sinh của con em hay không?”, “Đăng ký khi thay đổi/ xóa hộ khẩu như thế nào?”, “Nếu thông tin trong sổ hộ khẩu, sổ tạm trú đã cấp khác với thông tin trong cơ sở dữ liệu về cư trú thì sử dụng thông tin nào?”... là những câu hỏi không ít người băn khoăn. Điều này cho thấy hiện vẫn còn vài khoảng trống trong công tác truyền thông liên quan đến những đổi mới trong chuyển đổi số và tuyển sinh ở các nhà trường, địa phương.
Số hóa công tác tuyển sinh để giảm bớt gánh nặng cho ngành Giáo dục, đồng thời phù hợp với chiến lược số hóa quốc gia là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành. Tuyển sinh trực tuyến nói chung và bỏ hộ khẩu giấy trong tuyển sinh nói riêng là những việc mới, vì thế không phải bất cứ phụ huynh nào cũng biết và làm được ngay, nhất là những phụ huynh ở vùng sâu, xa, trình độ dân trí, công nghệ hạn chế.
Vì thế, trong giai đoạn chuyển đổi rất cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tư vấn, hướng dẫn. Thực tế triển khai tuyển sinh trực tuyến của Hà Nội, TPHCM, Thanh Hóa, Cần Thơ… năm qua cho thấy mỗi khi phụ huynh thông, mọi hoạt động đổi mới đều thông.
