Sinh viên Fulbright Việt Nam mang câu chuyện đất nước đến Harvard

Không chỉ mang theo hành trang tri thức, họ còn mang đến hình ảnh Việt Nam như một thực thể sống động, đa chiều và đang chuyển mình mạnh mẽ.

Một tuần tại Harvard

Hội nghị Mùa đông thuộc “Chương trình Harvard dành cho Sinh viên Đại học khu vực châu Á năm 2026” (Harvard Undergraduate in Asia Program – HUAP) diễn ra từ ngày 17-24/1/2026, quy tụ sinh viên đến từ 8 quốc gia, vùng lãnh thổ; đồng thời lần đầu mở rộng sự tham gia của Việt Nam và Philippines, đánh dấu bước phát triển mới trong mạng lưới hợp tác học thuật khu vực.

Trong một tuần, các đại biểu sinh hoạt và học tập tại ký túc xá Đại học Harvard, tham gia thảo luận chuyên sâu, workshop liên ngành và đối thoại trực tiếp với các chuyên gia đầu ngành. Nội dung chương trình tập trung vào những vấn đề toàn cầu nổi bật như đổi mới sáng tạo và phát triển đô thị bền vững, sức khỏe tinh thần, thế giới đa dạng của pháp luật, trí tuệ nhân tạo và chăm sóc sức khỏe - những lĩnh vực giao thoa giữa khoa học, chính sách và đời sống xã hội.

Nguyễn Phan Quang Anh, sinh viên năm 2 dự định theo học song ngành Việt Nam học và Nghiên cứu Nghệ thuật – Truyền thông, xem HUAP là cơ hội mở rộng biên giới nhận thức.

Anh cho biết, việc học tập và trao đổi tại Harvard giúp nhìn Việt Nam dưới lăng kính toàn cầu, đồng thời mong muốn mang đến hội thảo các nghiên cứu, thực hành văn hóa – nghệ thuật Việt Nam đương đại, qua đó trở về với những câu hỏi mới, góc nhìn đa chiều và trách nhiệm lớn hơn với cộng đồng.

Theo Quang Anh, sự hiện diện của Việt Nam tại HUAP không chỉ mang ý nghĩa đại diện, mà còn mở ra đối thoại học thuật. Đây là cơ hội đặt Việt Nam trong dòng chảy chung của các vấn đề toàn cầu, từ đó nhìn lại chính mình với tinh thần cởi mở và học hỏi.

Khi học thuật bắt đầu từ đời sống

Nếu Quang Anh mang đến HUAP mối quan tâm về văn hóa và bản sắc Việt trong nghệ thuật đương đại, thì Lê Thị Hồng Phúc, sinh viên năm 3 ngành Tâm lý học, bước vào hội nghị với hành trang là những trải nghiệm học tập, làm việc tại nhiều vùng miền trên dải đất hình chữ S.

“Đến với chương trình HUAP tại Harvard, tôi mang theo những câu chuyện, ký ức và con người - những mảnh ghép tạo nên bức tranh Việt Nam sống động và đa dạng”, Hồng Phúc chia sẻ và cho biết, với cô, Việt Nam không chỉ là bối cảnh nghiên cứu mà còn là không gian nơi vốn xã hội, động lực gia đình và bản sắc cá nhân được hình thành trong những điều kiện văn hóa cụ thể.

Trong các phiên thảo luận, Phúc đặc biệt quan tâm đến chủ đề tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và các ứng dụng tương lai, nhất là khi công nghệ này được đặt trong mối liên hệ với giáo dục và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Theo cô, thay vì chỉ nhìn AI như một công cụ kỹ thuật thuần túy, các phiên thảo luận đã cho thấy tiềm năng của công nghệ trong hỗ trợ can thiệp tâm lý và cá nhân hóa lộ trình học tập. Cách tiếp cận liên ngành này mở ra hướng suy nghĩ mới về sự kết hợp giữa khoa học hành vi và công nghệ cao.

Những trao đổi về thiên lệch của AI và giới hạn dữ liệu cũng khiến Phúc nhìn lại phương pháp học thuật của mình. Cô nhận ra rằng việc giải quyết các vấn đề sức khỏe cộng đồng không thể tách rời yếu tố tâm lý khỏi bối cảnh công nghệ và chính sách.

Từ đó, các câu hỏi nghiên cứu trở nên đa chiều hơn, không chỉ dừng ở trải nghiệm cảm xúc của con người mà còn xem xét cách dữ liệu và thuật toán đang định hình những trải nghiệm ấy, cũng như những bất bình đẳng có thể tồn tại trong hệ thống.

Học cách nhìn thế giới đa chiều

Một trong những hoạt động được các đại biểu đánh giá cao tại HUAP là phiên thuyết trình và thảo luận theo quốc gia, nơi mỗi đoàn trình bày một vấn đề nổi bật của đất nước mình, từ đó mở ra các cuộc đối thoại và phản biện đa chiều.

Nguyễn Phan Quang Anh chia sẻ: “Hoạt động gây ấn tượng nhất với tôi là phần thuyết trình, vì mỗi nơi đều mang đến một vấn đề rất cụ thể”. Hong Kong (Trung Quốc) nêu bài toán khủng hoảng nhà ở; Thái Lan thảo luận về bình đẳng giới và hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính; Nhật Bản đối diện với thách thức về an ninh lương thực. Theo Quang Anh, việc lắng nghe những góc nhìn khác nhau giúp anh hiểu rõ hơn cách các quốc gia nhận diện và xử lý vấn đề, đồng thời nhìn nhận các xu thế toàn cầu trong mối liên hệ rộng hơn với Việt Nam.

Trong khi đó, Lê Khánh Huyền, sinh viên năm 2 dự định học song ngành Việt Nam học và Tâm lý học, lại đặc biệt ấn tượng với phiên “The Diverse World of Law” (Sự đa dạng của thế giới pháp luật). Cô cho biết phiên thảo luận giúp hiểu rõ hơn vai trò của luật pháp trong đời sống xã hội và tính liên ngành của lĩnh vực này.

Hai tình huống nghiên cứu - một vụ đánh cắp thông tin bảo mật của doanh nghiệp công nghệ tại Mỹ và một trường hợp liên quan đến giới hạn quyền lực của cảnh sát - đã tạo cơ hội để Huyền thực hành tư duy pháp lý trong những bối cảnh xã hội cụ thể.

Không chỉ tiếp nhận kiến thức, Khánh Huyền còn tích lũy kinh nghiệm làm việc nhóm trong môi trường đa văn hóa. Mỗi phiên thảo luận, cô được xếp vào các nhóm ngẫu nhiên với thành viên đến từ nhiều quốc gia châu Á, cùng phân tích một vấn đề nhưng từ những nền tảng văn hóa khác nhau. Theo Huyền, chính tinh thần tôn trọng, sẵn sàng trao đổi và đón nhận phản hồi đã giúp các cuộc thảo luận trở nên sâu sắc và thực chất.

Từ sự tự tin đến trách nhiệm

Bước vào Đại học Harvard với tư cách sinh viên Trường Đại học Fulbright Việt Nam, ba bạn trẻ mang theo những cảm xúc khác nhau. Với Quang Anh và Hồng Phúc, đó là sự tự tin được bồi đắp từ môi trường giáo dục khai phóng; còn với Khánh Huyền là sự hồi hộp, lo lắng khi lần đầu tham dự một diễn đàn học thuật quốc tế.

“Đối với tôi, cảm xúc đầu tiên chắc chắn là lo lắng,” Khánh Huyền chia sẻ. Tuy nhiên, chính trải nghiệm này giúp cô nhận diện rõ hơn năng lực bản thân và vị trí của mình trong không gian học thuật toàn cầu. Nguyễn Phan Quang Anh cũng thẳng thắn cho rằng: “Về mặt kiến thức và học thuật, sinh viên Fulbright Việt Nam không hề thua kém các đại diện khác”.

Theo anh, nền tảng chương trình chuẩn quốc tế và lộ trình học liên ngành đã giúp sinh viên Việt Nam đủ tự tin tham gia, đóng góp vào các cuộc thảo luận đa lĩnh vực.

Hồng Phúc đồng quan điểm: “Trải nghiệm này giúp tôi củng cố niềm tin rằng sinh viên Việt Nam hoàn toàn có thể đứng cùng hàng và đối thoại sòng phẳng với bạn bè quốc tế”. Theo cô, lợi thế của sinh viên Việt Nam không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà còn ở góc nhìn thực tế từ bối cảnh một nền kinh tế đang phát triển - điều khiến nhiều bạn bè quốc tế quan tâm.

Những câu nói đọng lại sau chuyến đi trở thành kim chỉ nam cho mỗi người. Với Hồng Phúc là “Knowledge is only power when it serves humanity”; với Quang Anh là “You are what you think” - Bạn là những gì bạn nghĩ. Anh chia sẻ rằng trước đây từng hoài nghi năng lực bản thân, nhưng sau trải nghiệm này đã nhận ra con đường mình theo đuổi là đúng hướng.

Khi gửi gắm thông điệp đến các sinh viên Việt Nam quan tâm đến học thuật quốc tế, cả ba đều nhấn mạnh tinh thần dấn thân: chỉ khi bước ra ngoài, mỗi người mới hiểu mình đang ở đâu và cần tìm kiếm điều gì. Một tuần tại Harvard khép lại, nhưng hành trình học thuật của ba sinh viên Fulbright Việt Nam vẫn tiếp tục mở ra - với những câu hỏi mới, trách nhiệm mới và niềm tin rõ ràng hơn rằng tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong đối thoại, trong cộng đồng và trong thế giới rộng lớn.