Nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực
Theo số liệu từ Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD&ĐT), năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT tiếp nhận 120 lưu học sinh Campuchia diện học bổng Hiệp định sang học đại học, sau đại học tại Việt Nam; trong đó có 100 suất học bổng Hiệp định giữa hai Chính phủ. Hiện Bộ GD&ĐT Việt Nam đã tiếp nhận lưu học sinh vào học theo đúng kế hoạch.
Đồng thời, phía Campuchia cấp 35 suất học bổng cho phía Việt Nam đến học tại Campuchia (15 học bổng dài hạn đại học và sau đại học, 20 học bổng ngắn hạn học tiếng Khmer trong thời gian 2 năm). Phía Việt Nam năm nay đã tuyển đủ số người học, đã gửi hồ sơ đàm phán cho phía Campuchia và dự kiến tháng 11/2026 du học sinh sẽ sang nhập học.
Về Chương trình hỗ trợ cộng đồng người Khmer gốc Việt tại Campuchia. Từ năm 2022 đến nay, Bộ GD&ĐT đã trao 5 học bổng Hiệp định và huy động các trường đại học khu vực phía Nam cấp học bổng cho sinh viên con em người gốc Việt tại Campuchia đi học đại học tại Việt Nam.
Cuối năm 2025, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia và Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Battambang tổ chức hai lớp tập huấn giáo viên tiếng Việt tại Phnom Penh và Battambang. Tháng 4/2026, các đơn vị tiếp tục phối hợp trao tặng 876 cuốn sách tiếng Việt và truyện tranh dân gian Việt Nam cho học sinh tại Siem Reap và Battambang.
Bên cạnh đó, thỏa thuận hợp tác giáo dục giai đoạn 2026-2030 giữa Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ Vương quốc Campuchia đã được ký kết nhân chuyến thăm của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tới Campuchia vào ngày 9/10/2026. Thỏa thuận này thay thế cho Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giai đoạn 2021-2025 giữa Bộ GD&ĐT Việt Nam và Bộ Giáo dục, Thanh niên và Thể thao Campuchia.
Hiệp định được ký kết nhằm tiếp tục củng cố và phát huy những kết quả hợp tác giáo dục đã đạt được trong thời gian qua, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để hai bên triển khai các hoạt động hợp tác giáo dục trong giai đoạn 2026–2030, góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết và hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Campuchia.
Một trong những nội dung trọng tâm của Hiệp định là tiếp tục duy trì và tăng cường hợp tác đào tạo nguồn nhân lực thông qua các chương trình học bổng Chính phủ. Theo đó, hằng năm, Chính phủ Việt Nam dành 150 suất học bổng cho công dân Campuchia sang học tập tại Việt Nam (tăng 30 suất so với trước đây), chủ yếu ở các trình độ đại học và sau đại học. Chính phủ Campuchia dành 35 suất học bổng cho công dân Việt Nam sang học tập tại Campuchia, bao gồm đào tạo đại học, sau đại học và đào tạo tiếng Khmer trong thời gian hai năm.
Bên cạnh các chương trình đào tạo dài hạn, Hiệp định cũng tạo điều kiện để hai bên xem xét, điều chỉnh cơ cấu học bổng phù hợp với nhu cầu thực tế, trong đó có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn và giáo dục nghề nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước.
Hiệp định quy định cụ thể về điều kiện tuyển chọn, tiếp nhận và quản lý lưu học sinh, cũng như trách nhiệm của mỗi bên trong việc bảo đảm các điều kiện học tập và sinh hoạt cho người học. Theo đó, các bên tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ về học phí, chỗ ở, sinh hoạt phí và các chế độ liên quan theo quy định của Hiệp định, tạo điều kiện thuận lợi để lưu học sinh yên tâm học tập, nghiên cứu tại nước tiếp nhận.
Việc ký kết Hiệp định hợp tác giáo dục giai đoạn 2026–2030 thể hiện sự quan tâm và cam kết của Chính phủ hai nước đối với phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là việc đào tạo đội ngũ cán bộ, chuyên gia có trình độ chuyên môn, góp phần phục vụ sự nghiệp phát triển của mỗi quốc gia.
Đồng thời, thông qua các chương trình trao đổi và đào tạo lưu học sinh, Hiệp định góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, gắn kết thế hệ trẻ hai nước, vun đắp tình hữu nghị truyền thống Việt Nam – Campuchia, tạo nền tảng bền vững cho quan hệ hợp tác giữa hai nước trong những năm tiếp theo.
Duy trì hợp tác ở chiều sâu
Nhìn chung, hợp tác giáo dục Việt Nam – Campuchia có nhiều thuận lợi nhờ quan hệ hai nước phát triển tích cực, sự quan tâm của Lãnh đạo cấp cao và nền tảng hợp tác giáo dục được duy trì trong nhiều năm.
Các chương trình đào tạo, trao đổi học bổng đã có kết quả tích cực; nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực của Campuchia còn lớn trong khi Việt Nam có kinh nghiệm và năng lực đào tạo phù hợp. Việc dự kiến ký Thỏa thuận hợp tác về giáo dục giai đoạn 2026–2030 đã tạo khuôn khổ quan trọng để đưa hợp tác giáo dục hai nước đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn.
Dù vậy, hợp tác giữa các cơ sở giáo dục và địa phương hai nước chưa tương xứng với tiềm năng. Các hoạt động liên kết đào tạo, trao đổi giảng viên, sinh viên, nghiên cứu khoa học và hợp tác giữa các tỉnh biên giới còn có dư địa lớn để mở rộng. Rào cản ngôn ngữ vẫn ảnh hưởng đến hiệu quả hợp tác.
Việc dạy và học tiếng Việt tại Campuchia và tiếng Khmer tại Việt Nam chưa thực sự phát triển tương xứng với nhu cầu; đội ngũ giáo viên, chương trình và học liệu còn cần được tăng cường.
Do đó, giải pháp để tháo gỡ những thách thức đó là nâng cao chất lượng và hiệu quả các chương trình học bổng, phối hợp chặt chẽ trong tuyển chọn, ưu tiên các ngành Campuchia có nhu cầu nhân lực; tăng cường đào tạo tiếng Việt dự bị, hỗ trợ học tập và quản lý lưu học sinh trong quá trình đào tạo.
Thúc đẩy hợp tác trực tiếp giữa các cơ sở giáo dục và địa phương hai nước, nhất là các tỉnh biên giới; mở rộng liên kết đào tạo, trao đổi giảng viên, sinh viên, nghiên cứu khoa học và chia sẻ kinh nghiệm quản lý giáo dục.
Tăng cường hợp tác ngôn ngữ và giao lưu thế hệ trẻ, quan tâm phát triển dạy và học tiếng Việt tại Campuchia, tiếng Khmer tại Việt Nam; hỗ trợ đào tạo giáo viên, chương trình, giáo trình và học liệu, góp phần nâng cao hiệu quả hợp tác và hiểu biết giữa nhân dân hai nước.
