Về dự có lãnh đạo Phòng Giáo dục trung học (Sở GD&ĐT Hà Nội) cùng đông đảo khách mời, các thế hệ cựu giáo chức, cựu học sinh các thế hệ của nhà trường.
Lịch sử Trường THCS Nguyễn Thượng Hiền bắt nguồn từ phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi huyện Ứng Hòa (tỉnh Hà Tây cũ) vào năm 1966 với khát vọng phát hiện, đào tạo nhân tài cho quê hương trong những năm tháng đất nước còn nhiều gian khó. Hội nghị giáo viên giỏi toàn huyện tổ chức tại Trường cấp II Quảng Phú Cầu đã quyết định mở hai lớp bồi dưỡng học sinh giỏi Văn và Toán cuối cấp I và cấp II.
Đây là những lớp bồi dưỡng học sinh giỏi đầu tiên của tỉnh Hà Tây. Năm học 1966-1967, các lớp được tổ chức tại Trường cấp II Đồng Tiến. Lớp Văn do các thầy Nguyễn Ngọc, Nguyễn Phúc Tăng phụ trách; lớp Toán do các thầy Nguyễn Thiện, Nguyễn Hữu Hà và Lê Tự Đệ giảng dạy. Giai đoạn 1967-1970, do chiến tranh, huyện duy trì một lớp Toán tại Trường cấp II Cao Thành, mang tên 7C do thầy Lê Tự Đệ phụ trách.
Giai đoạn 1971-1978, dưới sự phụ trách của Trưởng phòng Giáo dục Phạm Phi, các lớp bồi dưỡng Toán tiếp tục được duy trì tại Liên Bạt, Trung Tú, do thầy Lê Tự Đệ và Nguyễn Khắc Thành đảm nhiệm. Năm học 1975-1976, đội tuyển tiếp tục giành giải Nhất tỉnh; bảy học sinh được tuyển vào chuyên Toán Nguyễn Huệ, có sáu em đủ điểm đi du học đại học ở nước ngoài.
Năm học 1978-1979, Trung tâm bồi dưỡng học sinh giỏi của huyện được hình thành, do các thầy Đặng Thiêm và Lê Tự Đệ phụ trách chính, với một lớp cấp I tại Liên Bạt và hai lớp cấp II tại Tân Phương. Ba khóa liên tiếp, đội tuyển Văn và Toán đều đạt thành tích Nhất, Nhì tỉnh; nhiều học sinh giành giải quốc gia.
Ngày 5/9/1981, UBND huyện Ứng Hòa ban hành Quyết định số 60/QĐ-UB thành lập Trường Phổ thông cơ sở Chuyên Văn - Toán Ứng Hòa, chính thức đánh dấu sự ra đời của ngôi trường kế thừa truyền thống bồi dưỡng học sinh giỏi từ năm 1966. Trường đặt cơ sở đầu tiên tại khuôn viên Trường Sơ cấp Nông nghiệp huyện, thôn Dương Khê, xã Phương Tú, nay thuộc khu vực Vân Đình.
Năm học 1990-1991, trường chuyển về khu Văn Chỉ, thôn Hoàng Xá, xã Liên Bạt, nay thuộc Vân Đình với diện tích 3.243 m². Năm học 1991-1992, lớp học sinh khóa 10 Trường Chuyên Văn Toán (khoá 1987-1992) có hai học sinh là Bùi Dương Hiền, Chu Thị Thúy Hằng đoạt giải học sinh giỏi quốc gia. Năm học 1992-1993, trường được UBND tỉnh và Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.
Ngày 5/11/1997, trường chính thức mang tên Trường THCS Nguyễn Thượng Hiền, mở ra giai đoạn phát triển mới, kết hợp bồi dưỡng học sinh giỏi với nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Năm học 2004-2005, trường được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba; năm học 2007-2008 đạt chuẩn quốc gia. Năm học 2020-2021, trường được tặng Cờ thi đua xuất sắc của thành phố và Bằng khen của Bộ GD&ĐT.
Tháng 7/2022 đến nay, cô Nguyễn Thị Hòa được giao nhiệm vụ Hiệu trưởng. Nhà trường tiếp tục đổi mới, đầu tư cơ sở vật chất, đồng thời huy động sự chung tay của các thế hệ cựu học sinh thông qua Quỹ hỗ trợ phát triển giáo dục. Dù trưởng thành trên những chặng đường khác nhau, nhiều người vẫn hướng về trường cũ bằng tình cảm và trách nhiệm, góp sức vun đắp nơi từng nuôi dưỡng ước mơ của mình.
Tháng 3/2025, trường chuyển về cơ sở mới tại Trung tâm thương mại huyện Ứng Hòa cũ, nay thuộc xã Vân Đình. Trên diện tích 13.555 m², với tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng, trường có 64 phòng học và phòng chức năng, thư viện, nhà đa năng, bể bơi, sân thể thao cùng hệ thống phòng học, phòng bộ môn hiện đại.
Trong ba năm học gần đây, trường liên tục khởi sắc về thành tích. Năm học 2023-2024 và 2024-2025, trường đạt danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc; năm học 2024-2025 được UBND thành phố tặng Bằng khen; năm học 2025-2026 nhận Cờ thi đua xuất sắc của thành phố.
Đồng thời, trường có 7 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp thành phố, học sinh đạt 7 giải sân chơi quốc tế, 295 lượt giải tại các sân chơi quốc gia và thể thao, 30 giải học sinh giỏi văn hóa lớp 9, 123 giải cấp thành phố, 523 lượt học sinh giỏi, Olympic khối 6, 7, 8 và 455 lượt giải cấp huyện, xã, khu vực...
Ngày 30/6/2026, Trường THCS Nguyễn Thượng Hiền được thành phố công nhận là cơ sở giáo dục chất lượng cao, đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 và kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 3. Đây là dấu mốc mới trên hành trình phát triển, tiếp nối truyền thống 60 năm bồi dưỡng học sinh giỏi và 45 năm xây dựng nhà trường với khát vọng không ngừng đổi mới, phát hiện và bồi dưỡng tài năng cho quê hương.