Yêu sách đối với Ukraine
Tờ Bild của Đức mới đây đã tiết lộ về những yêu sách an ninh của Nga và điểm nhấn đáng chú ý là ngoài những vấn đề liên quan đến cuộc xung đột Ukraine, còn có những vấn đề liên quan đến các quốc gia NATO xung quanh như Phần Lan, Moldova, cùng với các nước Baltic.
Nga đề xuất giữ lại các vùng lãnh thổ đã được giải phóng của Ukraine và giành lại toàn bộ Donbas, bao gồm cả các khu vực Donetsk và Luhansk do Ukraine kiểm soát.
Tác giả bài báo cho rằng Ukraine nên đưa vào Hiến pháp quy chế không liên kết của đất nước, đồng thời từ bỏ tư cách thành viên NATO, mặc dù khả năng gia nhập Liên minh châu Âu của nước này vẫn không bị loại trừ.
Theo tờ báo, các cảng Odesa và Mykolaiv được đề xuất phi quân sự hóa để ngăn Ukraine sử dụng chúng làm căn cứ hải quân, dẫn đến việc sau đó chúng sẽ biến thành các “căn cứ ngầm” của NATO.
Các thỏa thuận về tự do hàng hải ở Biển Đen và Biển Baltic cũng được kỳ vọng đạt được nhằm tạo ra cho Nga một cơ chế an ninh ổn định tại các vùng biển chiến lược.
Đây là những vấn đề chính mà Nga đưa ra, nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh ở Ukraine, hiện đang được coi là cuộc xung đột nhức nhối trong lòng châu Âu. Nhưng vấn đề đáng chú ý nhất là những yêu sách an ninh khác, vượt qua không gian lãnh thổ Ukraine.
Yêu sách đối với các quốc gia NATO xung quanh
Tờ báo Đức lưu ý, những điều kiện khắc nghiệt về an ninh của Nga có liên quan đến một "trật tự an ninh châu Âu mới", đã được các đại diện Nga đưa ra trong các cuộc đàm phán không chính thức.
Bild cho biết, điều đầu tiên là Nga đang yêu cầu Phần Lan rút khỏi NATO và liên minh này chấm dứt việc duy trì các căn cứ quân sự ở các nước Baltic.
Hơn nữa, kế hoạch của Nga kêu gọi từ bỏ việc triển khai các căn cứ quân sự của NATO tại Estonia, Latvia và Lithuania, cũng như việc Phần Lan phải rút khỏi liên minh quân sự phương Tây.
Ngoài ra, những yêu sách của Nga cũng ảnh hưởng đến quốc gia láng giềng phía Tây của Ukraine là Moldova.
Nga đề xuất chuyển đổi Moldova thành một nước cộng hòa liên bang, bao gồm chính Moldova, cùng với các khu vực tự trị ly khai Gagauzia và Transnistria do Nga đỡ đầu, hiện không được quốc tế công nhận.
Bài báo cũng nhấn mạnh, nếu Chișinău (gọi theo tiếng Nga là Kishinev) quyết định đưa đất nước gia nhập EU, Transnistria và Gagauzia sẽ được trao cơ hội tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý về độc lập.
Đổi lại, Nga sẵn sàng rút lực lượng gìn giữ hòa bình khỏi lãnh thổ Transnistria. Thậm chí Nga còn cam kết sẽ rút vũ khí hạt nhân khỏi Belarus và từ bỏ việc triển khai tên lửa đạn đạo tầm trung tại đó.
Cuộc xung đột Ukraine là cơ hội lớn
Mặc dù cả Nga, Mỹ lẫn Ukraine đều chưa xác nhận thông tin của Bild nhưng theo giới chuyên gia, những thông tin này là hoàn toàn có cơ sở, bởi từ lâu, Nga đã có dự định tái định hình lại không gian an ninh của đất nước hậu Xô viết và điều Nga còn thiếu chính là cơ hội.
Và cuộc chiến tranh tại Ukraine với khả năng chiến thắng rất cao của Nga, chính là cơ hội lớn để Tổng thống Vladimir Putin thực thi nguyện vọng này.
Giới chức Nga đã nhiều lần lên tiếng phàn nàn sau khi Liên bang Xô viết tan rã vào năm 1991, NATO đã mất đi đối thủ lớn nhất của mình, nhưng khối quân sự của phương Tây không những không giải tán mà ngày càng phình to hơn.
NATO đã liên tục bành trướng sang phía Đông từ cuối những năm 1990 tới nay, phá vỡ những “thỏa thuận ngầm” của hai bên bằng việc kết nạp hàng loạt các quốc gia tách ra từ Liên bang Xô viết cũ.
Có thể nói, phương Tây đã siết chặt một “vòng kim cô” quanh nước Nga, bóp ngẹt không gian sinh tồn của nước này, đặt nước Nga vào tình cảnh bị bao vây cô lập hoàn toàn bởi hàng chục quốc gia láng giềng mà nước này coi là “thù địch” (trừ Belarus).
Cuộc chính biến Maidan ở Ukraine năm 2014 chính là giọt nước tràn ly, bởi có nguy cơ đưa NATO đến tận biên giới phía Tây của nước Nga.
Đó chính là nguyên nhân chủ chốt khiến Nga phát động cái gọi là “Chiến dịch Quân sự Đặc biệt” ở Ukraine, đưa ra động thái mạnh mẽ chặn đứng bước tiến của NATO, mở ra cơ hội giải quyết triệt để nguy cơ bị phương Tây bóp nghẹt không gian an ninh.
