Lấp ‘khoảng trống’ trong đào tạo tiếng Trung Quốc

Từ thực tiễn giảng dạy, nghiên cứu và đào tạo tiếng Trung, TS Trần Thị Thanh Mai – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã, Nhà sáng lập Hệ thống Tiếng Trung Thanhmaihsk và Nhà xuất bản Bác Nhã Books trực thuộc Tổ chức Giáo dục Hán ngữ TMEDU - cho rằng, việc đào tạo tiếng Trung trong bối cảnh mới cần được tiếp cận như một quá trình hình thành năng lực dài hạn, gắn kết chặt chẽ giữa nền tảng học thuật, học liệu chuẩn hóa và yêu cầu sử dụng thực tiễn của thị trường lao động.

Theo TS Trần Thị Thanh Mai, giáo dục, nhất là giáo dục ngoại ngữ cần sự đầu tư lâu dài và không ngừng đổi mới. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế – xã hội và quá trình hội nhập quốc tế, yêu cầu về nguồn nhân lực ngoại ngữ chất lượng cao, đặc biệt là tiếng Trung ngày càng trở nên rõ ràng hơn.

Những thay đổi về chuẩn đánh giá, nhu cầu sử dụng ngôn ngữ trong học tập và công việc, đòi hỏi các đơn vị đào tạo và xuất bản phải chủ động thích ứng, không thể chờ đến khi thay đổi trở nên bắt buộc.

Theo dự báo, mỗi năm nhu cầu nhân lực tiếng Trung dự kiến tăng trung bình 20-30%. Trong giai đoạn 2023-2033, bà Nguyễn Thị Hạnh - Giám đốc Vận hành và đào tạo Hệ thống tiếng Trung Thanhmaihsk – nhận định, sự gia tăng này bắt nguồn từ việc các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ vào Việt Nam, cùng với việc các công ty Việt Nam mở rộng thị trường sang Trung Quốc.

Trao đổi tại Lễ công bố sản phẩm tiếng Trung tích hợp 3.0 và Bộ giải pháp Hán ngữ Msutong 3.0 của Bác Nhã Books (ngày 23/1), bà Hạnh chia sẻ, những tháng đầu năm 2025, số lượng vị trí yêu cầu tiếng Trung đã tăng khoảng 25% so với năm 2024.

Đáng chú ý là nhu cầu tuyển dụng hiện nay không tập trung nhiều vào các vị trí chuyên ngành ngôn ngữ như biên – phiên dịch, mà chủ yếu là các vị trí trợ lý quản lý, trợ lý sản xuất, trợ lý kinh doanh, cũng như nhiều vị trí chuyên môn khác như kỹ sư, nhân sự, kế toán, kinh doanh, với yêu cầu chung là có thể sử dụng tiếng Trung trong công việc hằng ngày.

Từ những vấn đề thực trạng như kể trên, bà Hạnh cho rằng, cần cải tiến chương trình đào tạo thiết thực, phù hợp hơn trong bối cảnh kinh tế hội nhập. Hiện, Bộ GD&ĐT đã có thông tư hướng dẫn về Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Trong đó, quy định rõ nội dung và yêu cầu cụ thể đối với từng trình độ năng lực ngoại ngữ.