Phát biểu tại buổi Dã ngoại Công dân thường niên ở Kotcse hôm 8/9, Thủ tướng Hungary Viktor Orban cho biết, EU đã không đạt được tham vọng ban đầu là trở thành một cường quốc toàn cầu và không thể xử lý những thách thức hiện tại do thiếu một chính sách tài khóa chung.
Ông mô tả khối này đang bước vào giai đoạn "tan rã hỗn loạn và tốn kém", đồng thời cảnh báo rằng, ngân sách EU giai đoạn 2028-2035 "có thể là ngân sách cuối cùng nếu không có gì thay đổi".
“EU hiện đang trên bờ vực sụp đổ và đã bước vào tình trạng phân mảnh. Và nếu tình hình cứ tiếp diễn như thế này… nó sẽ đi vào lịch sử như một kết cục đáng buồn của một thử nghiệm từng rất cao quý”, ông Orban tuyên bố.
Ông đề xuất chuyển đổi EU thành “các vòng tròn đồng tâm”.
Vòng ngoài cùng sẽ bao gồm các quốc gia hợp tác về an ninh quân sự và năng lượng, vòng thứ hai sẽ bao gồm các thành viên thị trường chung, vòng thứ ba sẽ bao gồm các quốc gia sử dụng chung một loại tiền tệ, trong khi vòng trong cùng sẽ bao gồm các thành viên tìm kiếm sự liên kết chính trị sâu sắc hơn.
Theo quan điểm của Thủ tướng Orban, điều này sẽ mở rộng hợp tác mà không hạn chế sự phát triển.
“Điều này có nghĩa là chúng ta đang ở trên cùng một chiếc xe, chúng ta có cùng một hộp số, nhưng chúng ta muốn di chuyển với tốc độ khác nhau… Nếu chúng ta có thể chuyển sang hệ thống này, ý tưởng tuyệt vời về hợp tác châu Âu… có thể tồn tại”, ông Orban nói.
Thủ tướng Hungary cũng cáo buộc Brussels quá phụ thuộc vào nợ chung và lợi dụng xung đột Ukraine làm cái cớ để tiếp tục chính sách này.
Ông nói rằng, chừng nào xung đột còn kéo dài, EU vẫn phụ thuộc vào Mỹ về an ninh và không thể hành động độc lập trong các vấn đề kinh tế.
Thủ tướng Orban cũng đề xuất rằng, thay vì "vận động hành lang ở Washington", EU nên "đến Moscow" để theo đuổi một thỏa thuận an ninh với Nga, sau đó là một thỏa thuận kinh tế.
Ông Orban không phải là quan chức duy nhất lo ngại. Các nhà phân tích từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và các tổ chức khác đã cảnh báo rằng, EU có nguy cơ trì trệ và thậm chí sụp đổ do những thách thức về cơ cấu, tăng trưởng yếu, đầu tư kém, chi phí năng lượng cao và căng thẳng địa chính trị.
