"Nga đã triển khai một kế hoạch hậu cần hàng không quy mô lớn để né tránh các lệnh trừng phạt, sử dụng hàng hóa dân sự như một công cụ để cung cấp các linh kiện quan trọng cho tổ hợp công nghiệp quân sự", điều này được nêu rõ trong một cuộc điều tra của công ty phân tích Dallas Analytics.
Đây chính là “cầu hàng không ngầm” - một mạng lưới các chuyến bay chở hàng thường xuyên. Thông qua đó, thiết bị điện tử, dụng cụ và nhiều mặt hàng lưỡng dụng khác được cung cấp cho Liên bang Nga. Điều này cho phép họ tránh được các hạn chế xuất khẩu trực tiếp.
Các cơ quan của Nga tích cực sử dụng máy bay chở hàng dân dụng để vận tải. Hình thức này cho phép lấy nhanh chóng sản phẩm công nghệ cao. Đồng thời hoạt động này khó theo dõi hơn so với đi bằng đường biển.
Kế hoạch nói trên dựa trên hệ thống hậu cần đa cấp sử dụng các công ty bình phong. Đầu tiên hàng hóa được mua thông qua trung gian, sau đó được đưa đến một nước thứ ba. Tại đó, giấy tờ và nguồn gốc xuất xứ chính thức của hàng hóa được thay đổi.
Các trung tâm trung chuyển bên ngoài Liên bang Nga đóng vai trò then chốt trong quá trình này. Cụ thể đó là những nước Trung Đông, Caucasus và Trung Á. Chính tại đây, các sản phẩm được tái xuất khẩu sang Nga.
Sau đó hàng hóa được vận chuyển bằng đường hàng không đến các sân bay của Nga. Trong một số trường hợp, tuyến đường bổ sung được sử dụng để che giấu hoạt động hậu cần, khiến việc xác định điểm đến cuối cùng trở nên khó khăn.
Một ví dụ là Aviakon Tsitotrans, nhưng đây không phải trường hợp cá biệt, nó là một phần của hệ sinh thái rộng lớn hơn gồm các nhà khai thác tư nhân được Bộ Quốc phòng Nga thuê, mạng lưới này thực hiện cả vận tải nội địa và quốc tế.
Danh sách cũng bao gồm Abakan Air. Tháng 6/2024, hãng bay này đã bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt vì vận chuyển vũ khí. Họ còn bị cáo buộc hỗ trợ hoạt động của các công ty quân sự tư nhân Nga ở châu Phi.
Một nhân tố quan trọng khác là Tập đoàn Volga-Dnepr. Sau khi không phận phương Tây bị đóng cửa và tài sản bị tịch thu, tập đoàn này đã mất thị trường toàn cầu. Để ứng phó, công ty tập trung lại vào việc thực hiện các hợp đồng quân sự và chính phủ trong lãnh thổ Liên bang Nga.
Các hãng hàng không nhỏ hơn cũng tích cực tham gia vào hoạt động này. Đặc biệt, Gelix Airlines thường xuyên khai thác những chuyến bay thuê bao cho quân đội. Hoạt động này thường không được thông báo trước và diễn ra không thường xuyên.
Theo các nhà phân tích, lĩnh vực chính mà Nga quan tâm là vi điện tử và linh kiện hàng không. Nhiều linh kiện khác cần thiết cho việc sản xuất vũ khí cũng được cung cấp. Như vậy, Liên bang Nga đã phần nào bù đắp cho những hạn chế do lệnh trừng phạt gây ra.
Việc sử dụng hàng không cho phép giảm đáng kể thời gian giao hàng. Điều này đặc biệt quan trọng để duy trì sản xuất liên tục trong lĩnh vực quân sự. Kết quả là công tác hậu cần trở nên linh hoạt và hiệu quả hơn.
Các nhà phân tích nhấn mạnh xu hướng này mang tính hệ thống chứ không phải nhất thời, cho thấy nền kinh tế Nga đang thích ứng với áp lực trừng phạt, đồng thời chuỗi cung ứng ngày càng khó kiểm soát.
Theo Dallas Analytics, "cầu hàng không ngầm" đã trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng Nga, cung cấp khả năng tiếp cận ổn định với các công nghệ thiết yếu, cho phép tiếp tục sản xuất vũ khí bất chấp lệnh cấm vận quốc tế.
