Kỳ II: Những ngôi mộ cổ chưa lời giải

Kỳ II: Những ngôi mộ cổ chưa lời giải

(GD&TĐ) - Trong hành trình khám phá vùng đất thiêng dọc dòng sông Mã hùng vĩ, chúng tôi được tận mắt chứng kiến cả khu mộ đá cổ tại xã Trung Thành (Quan Hóa).

-> Huyền bí vùng đất mộ đá cổ

Dùng đá đánh dấu mộ

Theo quan sát, thì mộ đá ở đây được nhận biết với những dấu hiệu như: các tảng đá lớn, phẳng dựng ở phần đầu và cuối mộ. Ở phần đầu mộ, bao giờ phiến đá cũng rộng, cao hơn ở phần cuối mộ. Những phiến đá được xếp theo trật tự này cũng là dấu hiệu nhận biết còn lại duy nhất ở những khu mộ đá ở xã Trung Thành. Phần thân mộ, không có những ụ đất nổi lên như những ngôi mộ hiện nay, mà hiện trạng chỉ còn là những thân đất bằng phẳng.

Ngày nay, những câu chuyện tâm linh về các khu mộ đá cổ ở các bản như Trung Thắng, Trung Lập, Phai... thuộc xã Trung Thành vẫn được cư dân địa phương truyền tai nhau như chuyện người xưa hiện về trong các rừng cây để bảo vệ trẻ em, hay chuyện người xưa trừng phạt những kẻ đập phá vùng đất thiêng...

Kỳ II: Những ngôi mộ cổ chưa lời giải ảnh 1
Rất nhiều mộ đá ở Trung Thành 

Tại một số khu mộ đá cổ, người dân sử dụng để chôn xen kẽ với người mới chết. Còn một số khu vực mộ đá cổ khác thì nằm xen trong khu dân cư như đường giao thông, hoặc thuộc khu vực của nhà dân. Theo lý giải của các cụ cao niên trong xã thì đá đánh dấu mộ ở khu mộ đá cổ này rất to, phẳng, không thể có ở các dãy núi ở vùng này và các vùng lân cận. Trong khi đó, một số ngôi mộ bị các đối tượng đi tìm cổ vật lén lút đào lên, có phát hiện ra than củi ở dưới cho thấy đây là dấu hiệu của hình thức chôn cất người Thái cổ. Song, những ngôi mộ được táng ở đây là cư dân ở vùng nào, di chuyển đến vùng này để chôn cất theo hình thức nào thì vẫn chưa có một lý giải nào từ các nhà khoa học.

Tại khu vườn của gia đình anh Hà Minh Tâm, ở bản Phai, còn lại một số mộ đá, có mộ trong tình trạng đang bị đào bới dở dang. Ngoài ra, mộ đá còn tập trung ở khu vực suối Tàu, thuộc bản Phai. Tuy nhiên, thực trạng chung của các khu mộ này hiện nay là đã bị đập phá đi nhiều. Nhiều phiến đá đã bị người dân đập đi để dựng thành lối đi, kè nhà sàn, hoặc các công trình phụ khác. Đặc biệt, có những ngôi mộ có chữ Hán đỏ trên các phiến đá mà người dân địa phương nhìn thấy trước đây đã bị đập đi, không còn dấu tích.

Nhà khoa học Pháp từng vào khu mộ đá cổ

Tại thời điểm chúng tôi tìm hiểu vùng mộ đá cổ ở Quan Hóa, trao đổi với báo chí, PGS.TS Trình Năng Chung (Viện Khảo cổ học Việt Nam) cho rằng, đây là một trong di tích văn hóa cự thạch (Megalithic culture) của Việt Nam, là đối tượng nghiên cứu của ngành khảo cổ.

PGS.TS Trình Năng Chung cung cấp thêm thông tin: Năm 1935, một nhà khảo cổ học người Pháp là bà Madeleine Colani (1866– 1943) đã công bố những khám phá ban đầu về di tích văn hóa cự thạch của vùng Thanh Hóa, giáp Hòa Bình, vùng thượng nguồn sông Mã (bằng tiếng Pháp). Bà M. Colani đã để lại hai bức ảnh đen trắng về khu vực này. Và một tấm bản đồ sơ lược, tỉ lệ 1: 1.700.000 đánh dấu khu vực có những cự thạch bên hai bên bờ sông Mã, cho thấy các di tích nằm tập trung trên một nền đất rộng của hai xã Trung Thành, Trung Sơn (Quan Hóa) hiện nay. Trên cơ sở những bức ảnh của nhà khảo cổ học người Pháp và quan sát thực tế thì những hình ảnh này có nhiều tương đồng với các ngôi mộ đá tại bản Phai (xã Trung Thành) và bản Co Me (xã Trung Sơn).

Từ những tư liệu trên cho thấy, những rừng mộ đá cổ ở Quan Hóa dẫu đã có những bước đầu khám phá, nhưng vẫn còn lưu giữ rất nhiều bí mật. Trong bối cảnh vùng đất này đang trong quy hoạch thành vùng lòng hồ thủy điện Trung Sơn, nếu ngành chức năng Thanh Hóa không sớm có những nghiên cứu, đánh giá và đưa ra những biện pháp lưu giữ, bảo tồn thiết thực, rất khó đảm bảo rằng, trong tương lai gần, chúng ta còn được chứng kiến sự hiện diện của những ngôi mộ đá cổ độc đáo này.

Nguyễn Quỳnh

Đoàn viên thanh niên hướng dẫn quét mã QR Code để vào ứng dụng Thư viện số - Đọc sách thông minh.

'Thư viện số' kích thích văn hóa đọc

GD&TĐ - Chỉ cần chiếc điện thoại thông minh, sau đó quét mã QR Code, người dân có thể lựa chọn những cuốn sách mà mình ưa thích để đọc. Đây là những đầu sách trong mô hình “Thư viện số - Đọc sách thông minh” do Đoàn Thanh niên phường An Khê (quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng) thiết kế.
Để tránh rắc rối về sau hãy ngồi lại cân nhắc các thỏa thuận tài chính (hình minh họa).

Bí quyết giúp vợ chồng trẻ quản lý tiền hiệu quả

GD&TĐ - Vấn đề tiền bạc vẫn là nguyên nhân dễ dẫn đến cãi vã giữa các cặp vợ chồng. Quản lý tiền bạc thế nào cho đúng chưa bao giờ là điều dễ dàng, nhất là với các cặp vợ chồng mới về chung 1 nhà.
AMSTERDAM: Thành phố kênh đào

AMSTERDAM: Thành phố kênh đào

GD&TĐ -Thành phố Amsterdam, Thủ đô của Hà Lan có tới hơn 100 km kênh rạch (Grachten) và gần 90 hòn đảo nối với 1.500 cây cầu.
Cô trò Trường THPT Trần Đại Nghĩa trong giờ học.

Tổ chức dạy học lớp 10 Chương trình mới: Thay đổi tư duy xếp lớp

GD&TĐ - Năm học 2022 - 2023, học sinh (HS) lớp 10 được lựa chọn môn học dẫn đến cách xếp lớp tại nhà trường có thay đổi. Việc xếp lớp cố gắng đáp ứng theo nguyện vọng môn học mà HS đăng ký; đồng thời cân đối để phù hợp với cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên của nhà trường.
Hàng Mã rực rỡ sắc màu cho dù còn khoảng gần 1 tháng nữa mới đến Tết Trung thu.

Phố Hàng Mã tràn ngập sắc màu Tết Trung thu

GD&TĐ - Dù gần một tháng nữa mới đến tết Trung thu nhưng khu vực phố Hàng Mã đã ngập tràn sắc màu của đồ chơi, đây cũng là địa điểm lý tưởng của nhiều bạn trẻ đến để check-in với con đường đầy sắc màu.
Bà Nguyễn Phương Hằng. Ảnh: Internet.

Công an TP HCM đề nghị truy tố Nguyễn Phương Hằng

GD&TĐ - Nhiều buổi livestream bà Nguyễn Phương Hằng đã bàn về đời sống riêng tư của các nghệ sĩ như nghệ sĩ. Bà Nguyễn Phương Hằng thừa nhận thông tin mà bà có được và nói về 3 cá nhân này do tham khảo trên mạng, đọc báo, nằm mơ chứ chưa kiểm chứng.
Cựu Chủ tịch HĐQT Saigon Co.op Diệp Dũng.

Nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Saigon Co.op Diệp Dũng bị đề nghị truy tố

GD&TĐ - Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh đã hoàn tất kết luận điều tra, chuyển hồ sơ sang Viện KSND cùng cấp đề nghị truy tố đối với ông Diệp Dũng (nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh - Saigon Co.op) và 8 bị can khác về tội Lạm quyền trong khi thi hành công vụ và Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.