Điểm tựa chất lượng giáo dục vùng cao

GD&TĐ - Giữ bản sắc văn hóa trong các nhà trường có học sinh (HS) dân tộc là giải pháp quan trọng để bảo tồn giá trị truyền thống.
Góc “Bản sắc dân tộc” tại Trường PTDTBT Tiểu học Thải Giàng Phố (Bắc Hà, Lào Cai). Ảnh: Đức Trí
Góc “Bản sắc dân tộc” tại Trường PTDTBT Tiểu học Thải Giàng Phố (Bắc Hà, Lào Cai). Ảnh: Đức Trí

Mặt khác, khi HS thêm hiểu và yêu văn hóa dân tộc sẽ phát huy tốt vào quá trình phát triển bản thân, nâng cao chất lượng giáo dục.

Bảo tồn văn hóa dân tộc từ lớp học

Tại Trường PTDTBT Tiểu học xã Mậu Long (Yên Minh - Hà Giang) có 100% HS dân tộc (Mông, Tày, Nùng…), các em học tập và sinh hoạt gần như cả tuần tại trường. Do đó, việc giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống được nhà trường xác định quan trọng và triển khai bằng nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, gìn giữ văn hóa nói riêng. 

Thầy Phạm Văn Tường – Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trường nghiên cứu và đưa các hoạt động giáo dục văn hóa dân tộc vào tiết học và thời gian ngoài giờ lên lớp. Ví như, tổ chức cuộc thi tìm hiểu trang phục, phong tục tập quán từng dân tộc; tổ chức cho HS trải nghiệm làm món ăn truyền thống; mời nghệ nhân văn hóa dạy múa hát, trò chơi dân tộc… Những hoạt động này giúp HS được thể hiện, hòa nhập với bạn bè, hiểu biết nhiều hơn về văn hóa, lối sống từng dân tộc.

Trường PTDTBT Tiểu học số 1 Sín Chéng  (Si Ma Cai – Lào Cai) có trên 80% HS dân tộc Mông, gần 20% HS dân tộc Nùng, số ít dân tộc Kinh cùng học tập, sinh hoạt. Do đó, việc giữ gìn bản sắc được đẩy mạnh và phát huy hiệu quả.
Cô Hoàng Thị Thủy, GV Trường PTDTBT Tiểu học số 1 Sín Chéng chia sẻ: Trường kết hợp giáo dục văn hóa truyền thống lồng ghép trong giờ chào cờ, sinh hoạt lớp; Tổ chức cho HS tìm hiểu văn hóa các dân tộc bằng thi viết, trắc nghiệm; Thi trang phục dân tộc cấp trường; Tổ chức cho cán bộ, GV, HS mặc trang phục dân tộc vào ngày thứ 2, 6 hàng tuần. 

Các hoạt động văn hóa văn nghệ như múa khèn ô, múa gậy Sênh tiền, nấu xôi bảy màu của người Nùng; làm bánh trôi người Mông; gói bánh chưng người Nùng... cũng được tổ chức trong hầu hết các hoạt động của trường.

Đặc biệt, Trường PTDTBT Tiểu học số 1 Sín Chéng còn thành lập câu lạc bộ hoạt động theo tuần với nội dung học tập, sinh hoạt như: Khâu thêu váy áo Mông, làm và múa khèn Mông, múa Sênh tiền. Ban giám hiệu (BGH) cùng bàn bạc với cộng đồng người dân để mời nghệ nhân, thống nhất nội dung dạy cho HS từ cơ bản đến kĩ thuật nâng cao...

Mặt khác, để HS cảm nhận văn hóa dân tộc ngay khi học tập trên lớp, GV và phụ huynh chủ động trang trí trường lớp bằng hai ngôn ngữ tiếng Việt và Mông. Lựa chọn những câu khẩu hiệu dễ đọc, dễ hiểu và thể hiện bằng hai ngôn ngữ mà HS được học để trang trí trường lớp…

Trường PTDTBT Tiểu học Thải Giàng Phố (Bắc Hà – Lào Cai) cũng có 100% HS dân tộc. Các hoạt động giữ gìn bản sắc dân tộc được nhà trường đẩy mạnh: Thành lập câu lạc bộ múa Sênh tiền và mời nghệ nhân truyền dạy trực tiếp cho GV, HS; Trong tất cả hoạt động văn hóa, văn nghệ truyền thống, khách tới tham quan trường… HS đều mặc trang phục dân tộc truyền thống, biểu diễn múa Sênh tiền…

Việc giữ gìn bản sắc dân tộc còn được thể hiện rõ nét ngay trong từng lớp học. Cuối mỗi lớp đều đặt và trang trí góc bản sắc văn hóa dân tộc. GV, HS cùng sưu tầm và trưng bày các loại trang phục truyền thống, nhạc cụ dân tộc, tài liệu, mô hình về con người, văn hóa đồng bào dân tộc… Góc bản sắc văn hóa trở thành mô hình dạy học trực quan, sinh động cho GV trong quá trình giảng dạy có mảng nội dung liên quan… 

Điểm tựa chất lượng giáo dục vùng cao ảnh 1
HS thêm hiểu văn hóa dân tộc qua hiện vật trưng bày trong lớp học (Trường PTDTBT Tiểu học Thải Giàng Phố - Bắc Hà- Lào Cai). Ảnh: Đức Trí

Tăng tình đoàn kết, gắn bó

Cô Bùi Thị Hường – Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học số 1 Sín Chéng (huyện Si Ma Cai – Lào Cai) khẳng định: Việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong trường có HS dân tộc đã đưa cộng đồng vùng cao lại gần nhà trường, xây dựng phong trào giáo dục cho người dân tộc thiểu số vùng cao. Mặt khác, chính quyền địa phương, người dân sẽ thấy rõ và nâng cao trách nhiệm đối với giáo dục...

Tuy nhiên tích cực hơn cả là HS có cơ hội tìm hiểu, giáo dục tri thức văn hóa địa phương một cách sâu sắc. Từ đó, HS biết gìn giữ bản sắc văn hóa, tự hào truyền thống dân tộc, mạnh dạn hơn trong giao tiếp hàng ngày. 

Thầy Nguyễn Văn Lục – Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Thải Giàng Phố (Bắc Hà – Lào Cai) lại ghi nhận tín hiệu tích cực từ việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong trường PTDTNT, BT ở góc độ khác: HS rất vui, hứng thú khi đến trường, lớp học tập. Dù khác lớp, khác dân tộc nhưng các em đoàn kết trong học tập, vui chơi, sinh hoạt hàng ngày. Tình trạng kỳ thị giữa HS khác dân tộc đã được giải quyết hoàn toàn… Chất lượng giáo dục nói chung được nâng lên đáng kể, tình trạng HS bỏ học giữa chừng chấm dứt.

Cô Nguyễn Ánh Phương – GV Trường PTDTBT Tiểu học Hoàng Thu Phố 1 (Bắc Hà – Lào Cai) tâm sự: Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong trường không chỉ hữu ích với HS, mà bản thân GV cũng có cơ hội được tích lũy kiến thức, tìm kiếm, sưu tầm bổ sung các tư liệu văn hóa vào các bài giảng của mình cho phong phú hơn, sát hợp với HS.

Nếu không tìm hiểu tích lũy văn hóa dân tộc để đưa vào bài giảng cho HS, bản thân GV cũng ít nhiều thiếu hụt kiến thức, kinh nghiệm về văn hóa phong tục tập quán; nét đẹp, bản sắc văn hóa các dân tộc trong kho tri thức của mình. Điều đó làm GV gặp những hạn chế nhất định trong quá trình lồng ghép kiến thức vào bài giảng; việc giao lưu, thấu hiểu giữa GV và HS dân tộc có khoảng cách…  - Cô Nguyễn Ánh Phượng 
 Hoạt động trải nghiệm của học sinh Trường Tiểu học Phú Thọ, Quận 11, TPHCM có sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại.

Đầu tư cho giáo dục: Vẫn thiếu trước, hụt sau

GD&TĐ - Ngân sách chi thường xuyên hằng năm cho giáo dục được xem là bệ đỡ để thúc đẩy và phát triển giáo dục quốc gia. Trong đó, 81% ngân sách được xác định là chi lương, số còn cho các hoạt động khác của nhà trường. Tại nhiều trường học, các hoạt động đổi mới, bồi dưỡng và nâng chuẩn giáo viên ít nhiều gặp khó vì kinh phí hạn hẹp.
Giáo viên Mỹ hỗ trợ học sinh giáo dục đặc biệt.

Học sinh đặc biệt trong trạng thái 'bình thường mới'

GD&TĐ -Học sinh khuyết tật, học sinh đặc biệt là những nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi dịch bệnh khiến trường học đóng cửa. Khi bước sang trạng thái bình thường mới, các quốc gia đang và sẽ có những biện pháp gì để hỗ trợ nhóm đối tượng này trở lại trường học?
Học sinh lớp 3 đọc sách trong không gian đọc sách tại sân trường.

'Cái khó ló cái khôn' ở A Mú Sung

GD&TĐ - Mô hình “Trường học gắn với thực tiễn” ở A Mú Sung hình thành trong muôn vàn khó khăn. Nó đã phát huy hiệu quả, trở thành một “doanh trại quân đội”, giúp các em phát triển toàn diện cả kiến thức lẫn kỹ năng sống.
Cơ sở vật chất trường học nhiều nơi còn chưa đáp ứng tiêu chuẩn/điều kiện. Ảnh minh họa: TG

Đầu tư cho giáo dục: Luật đã có, sao khó thực hiện?

GD&TĐ - Việc giảm tỷ lệ chi đầu tư cho giáo dục sẽ ảnh hưởng đến chất lượng. Do đó, tăng chi giáo dục, đào tạo lúc nào cũng cần thiết. TS Nguyễn Quốc Việt - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), Trường ĐH Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) chia sẻ quan điểm về vấn đề này.
TS Đặng Tự Ân và học sinh Lào Cai. Ảnh: NVCC

Đầu tư cho giáo dục: Cần xứng tầm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao

Đầu tư cho giáo dục của Việt Nam còn thấp trong so sánh quốc tế, cả về giáo dục phổ thông và đại học. Trong bối cảnh này, giáo dục Việt Nam, đặc biệt là giáo dục phổ thông vẫn có những kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, để đi xa và bền vững, chúng ta cần đầu tư xứng tầm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao đối với giáo dục.
Trường Tiểu học Phú Thọ khánh thành "Không gian văn hoá Hồ Chí Minh" tại khuôn viên trường.

Dạy trò qua từng trang sách về Bác Hồ

GD&TĐ - Việc triển khai công tác giáo dục về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được các trường học trên địa bàn TPHCM đẩy mạnh. Những câu chuyện hết sức dung dị, đầy xúc động về tấm gương đạo đức, thân thế, sự nghiệp cách mạng của Bác luôn là những bài học vô cùng quý giá, để học sinh noi theo.
Giáo viên túc trực hỗ trợ phụ huynh trong quá trình tuyển sinh.

Tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội: Tăng minh bạch, tránh quá tải

GD&TĐ - Tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội luôn là vấn đề nóng từ nhiều năm nay trong bối cảnh quy mô dân số không ngừng gia tăng. Do đó, ngành Giáo dục Thủ đô đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng quy mô tuyển sinh, tăng chất lượng công tác tuyển sinh, tăng cường cơ sở vật chất cho các trường học, giảm số học sinh trái tuyến.
Hơn 90% học sinh sống tại nhà trệt.

Phổ cập kiến thức cho học sinh tiểu học

GD&TĐ -Các nhà khoa học đã phát triển một chương trình giáo dục cho học sinh tiểu học về mối liên hệ giữa véc tơ với mầm bệnh sốt xuất huyết. Nghiên cứu được phát triển với tám nhóm học sinh lớp 5 và lớp 6 tại Trường Tiểu học “Escola Estadual de 1o e 2o Graus GS Euclides de Carvalho Campos” ở thành phố Botucatu, Sao Paulo (Brazil).