Cảnh báo nguy cơ lừa đảo học sinh vùng cao từ vụ việc em Vù Mờ Be

Từ nghi vấn mất liên lạc đến xác minh an toàn

Đầu tháng 8/2025, mạng xã hội lan truyền thông tin về em Vù Mờ Be - học sinh người Hà Nhì, trú tại thôn Sín Chải, xã Y Tý (huyện Bát Xát cũ), tỉnh Lào Cai mất liên lạc sau khi rời quê xuống Hà Nội để đăng ký học tiếng Trung. Nhiều ý kiến lo ngại em có thể bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc rơi vào một đường dây khống chế trẻ em vùng cao.

Thông tin nhanh chóng lan rộng, thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng, giáo viên, phụ huynh và các nhóm thiện nguyện từng hỗ trợ em Be trong quá trình học tập.

Một số người cho rằng cần báo cơ quan chức năng, đồng thời cảnh báo rộng rãi về nguy cơ trẻ vùng cao bị dụ dỗ dưới danh nghĩa học nghề hoặc đi làm ăn xa.

Tuy nhiên, ngày 7/8, Báo GD&TĐ làm việc với nhà trường và chính quyền địa phương, xác nhận vụ việc không có dấu hiệu lừa đảo.

Theo ông Nguyễn Văn Thanh, Hiệu trưởng Trường PTDT bán trú THCS Y Tý, em Be từng là học sinh có hoàn cảnh mồ côi, được quỹ “Trò nghèo vùng cao” và “Giỏ thị” hỗ trợ nuôi dạy.

Ngày 28/7, em rời địa phương xuống Hà Nội với dự định học tiếng Trung, được một người bạn tên Phương (người dân tộc Mông, trú tại huyện Mường Khương cũ, tỉnh Lào Cai) đón và ở trọ cùng.

Khi xin hỗ trợ học phí hơn 14 triệu đồng từ người thân và nhóm thiện nguyện, em đã không cung cấp rõ địa chỉ, khiến mọi người nghi ngờ em gặp nguy hiểm.

Sau đó, tối 6/8, ông Nguyễn Văn Thanh đã gọi video qua ứng dụng zalo thành công và xác nhận em đang về thăm chị gái tại tỉnh Nam Định.

Trao đổi với Báo GD&TĐ trong sáng 7/8, em Be khẳng định bản thân không bị ép buộc, mọi di chuyển và quyết định đều là tự nguyện.

Câu chuyện nhỏ, bài học lớn

Dù kết thúc bằng sự an toàn, câu chuyện của em Vù Mờ Be là một tình huống tiêu biểu cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Trong bối cảnh nhiều thủ đoạn dụ dỗ học sinh vùng cao qua mạng xã hội ngày càng tinh vi, việc một học sinh không rõ lịch trình, không cung cấp thông tin đầy đủ có thể ngay lập tức tạo ra tâm lý hoang mang trong cộng đồng và thầy cô giáo.

Không ít vụ việc trước đây từng được phát hiện là các trường hợp lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc đưa người vượt biên trái phép.

Trong đó, thủ phạm thường sử dụng sự nhẹ dạ cả tin của đồng bào dân tộc thiểu số để tiếp cận, lấy lòng tin và dẫn dụ học sinh.

Đặc biệt, với học sinh cuối cấp THCS, THPT, những em đang đứng giữa các ngã rẽ cuộc đời, nguy cơ này càng đáng lo ngại nếu thiếu sự đồng hành, hướng dẫn từ người lớn.

Từ vụ việc em Be, các nhà trường, chính quyền cơ sở và tổ chức thiện nguyện có thêm một cơ hội để tăng cường tuyên truyền, giáo dục kỹ năng phòng tránh lừa đảo cho học sinh.

Những buổi sinh hoạt chuyên đề, hướng dẫn nhận biết thủ đoạn lừa đảo, kỹ năng xử lý khi bị dụ dỗ hoặc mất liên lạc cần được triển khai thường xuyên tại các trường học vùng cao.

Các tổ chức thiện nguyện và nhà trường cần thiết lập các kênh liên lạc ổn định, cập nhật thông tin học sinh khi rời địa phương, tránh bị động khi xảy ra sự cố.

Cũng cần lưu ý, khi có trường hợp nghi vấn, việc xác minh nhanh chóng, phối hợp giữa nhà trường – gia đình – chính quyền là yếu tố then chốt để bảo vệ học sinh, đồng thời tránh gây hoang mang dư luận.

Bài học từ sự việc của em Vù Mờ Be là lời nhắc rằng: "Ngay cả khi không xảy ra lừa đảo, chỉ một chút thiếu kết nối, thiếu chuẩn bị cũng đủ để tạo ra những hiểu nhầm nguy hiểm. Điều quan trọng là các địa phương, nhà trường và cộng đồng cùng chung tay xây dựng “lá chắn” bảo vệ cho học sinh vùng cao trong quá trình các em vươn ra thế giới rộng lớn.