Áp dụng phương pháp quan sát
Khi xảy ra mâu thuẫn giữa các trẻ ở trường mầm non, giáo viên không nên vội vàng can thiệp. Điều đầu tiên cần làm là bình tĩnh quan sát hành vi của trẻ.
Một mặt, chú ý đến nguyên nhân xảy ra xung đột, hiểu quá trình diễn ra mâu thuẫn. Mặt khác, cho trẻ cơ hội tự giải quyết mâu thuẫn, nhằm đạt được mức độ vừa quan tâm vừa không can thiệp.
Lắng nghe
Khi trẻ không thể tự giải quyết mâu thuẫn, giáo viên nên can thiệp đúng lúc, đảm nhận vai trò như một “người lắng nghe”. Lắng nghe suy nghĩ của cả hai bên về sự việc, cũng như lắng nghe cách nhìn của những trẻ chứng kiến sự việc.
Quá trình được lắng nghe giúp trẻ bày tỏ cảm xúc tiêu cực, tránh tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Hơn nữa, khi lắng nghe, người lớn cũng hiểu toàn diện nguyên nhân xung đột và lý do khiến trẻ không thể tự giải quyết mâu thuẫn.
Dẫn dắt
Thông qua hai bước hành động trước, người lớn đã nắm được tình hình một cách khái quát, lúc này, chúng ta cần đóng vai trò là người dẫn dắt. Giúp trẻ đối mặt đúng cách với xung đột, hướng dẫn trẻ suy nghĩ và giải quyết mâu thuẫn, nắm vững chiến lược xử lý những mâu thuẫn này, để lần sau xảy ra tình huống tương tự, trẻ sẽ biết cách tự giải quyết.
Áp dụng phương pháp hướng dẫn
Đổi vai
Trước tiên, cho trẻ nói ra lý do của mình, sau đó cho trẻ hoán đổi vai để suy nghĩ: Nếu bạn là người kia, bạn có cho rằng hành động đó là đúng không? Từ đó hướng dẫn trẻ hiểu người khác, hiểu rằng khi giao tiếp với bạn bè không chỉ quan tâm đến lợi ích và nhu cầu của bản thân mà còn cần thấu hiểu thái độ và cảm xúc của người khác.
So sánh
Cho trẻ so sánh hành vi của mình với một chuẩn mực hành vi hoặc với hành vi của các bạn khác, để trẻ tự đánh giá việc làm của mình là đúng hay sai, từ đó tìm ra cách giải quyết.
Quyết định theo quy tắc
Một số xung đột đơn giản, đúng sai rõ ràng, chẳng hạn như hai trẻ cùng thích một chiếc ghế nhỏ, dẫn đến cuộc chiến tranh giành ghế. Lúc này, người lớn nên hướng dẫn trẻ sử dụng một số quy tắc mà tập thể công nhận để giải quyết, ví dụ như trò chơi kéo búa bao, luân phiên, chủ động nhường quyền lợi để bù đắp, v.v.
Trẻ nhỏ không thể diễn đạt chính xác suy nghĩ của mình, nên những phương pháp như vậy thường khiến các em tin tưởng hơn.
Luyện tập
Người lớn nên thiết kế một số tình huống xung đột trong sinh hoạt bình thường, hướng dẫn trẻ thảo luận và mô phỏng đóng vai. Trong tình huống này nên làm gì? Trong những trò chơi luyện tập như vậy, trẻ vừa nắm được niềm vui từ trò chơi đóng vai, vừa học được cách xử lý các xung đột và mâu thuẫn.
Giảm bớt áp lực tâm lý cho trẻ
Khi trẻ xảy ra mâu thuẫn với bạn cùng lớp hoặc anh chị em trong nhà, trẻ bị tổn thương sẽ rất cần sự động viên và giúp đỡ từ người lớn. Phụ huynh không nên dùng lời nặng nề để quở trách trẻ, vì sẽ làm tăng gánh nặng tâm lý của trẻ. Thay vào đó nên tạo cơ hội để trẻ xả stress.
Một cái ôm, một nụ hôn đều giúp trẻ cảm nhận được rằng cha mẹ luôn ở bên, vừa giúp tránh tình trạng cảm xúc mất kiểm soát leo thang, vừa giúp trẻ cảm thấy an toàn và giảm bớt áp lực tâm lý.
Đừng dạy trẻ ‘ăn miếng trả miếng’
“Nếu nó đánh con nữa, con hãy đánh lại thật đau”. Nhiều bậc cha mẹ khi đối mặt với xung đột của trẻ, lo sợ trẻ bị bắt nạt, thường dụ dỗ trẻ như vậy, hoặc trực tiếp can thiệp vào mâu thuẫn của trẻ để “giúp con giải tỏa”. Cách làm này tồn tại nhiều bất lợi!
“Ăn miếng trả miếng” không phải là phương pháp giải quyết vấn đề cơ bản, nó sẽ tạo cho trẻ một ảo tưởng rằng dùng bạo lực là cách để giải quyết, đồng thời gây áp lực tâm lý cho trẻ, không có lợi cho sự phát triển sau này.
Giúp trẻ phân tích nguyên nhân xảy ra mâu thuẫn
Khi phụ huynh đã xoa dịu cảm xúc của trẻ, hãy cùng trẻ tìm hiểu kỹ vụ việc đã xảy ra. Sau đó giúp trẻ phân tích nguyên nhân, tự hỏi bản thân có sai sót gì không, đối phương cố ý hay vô tình làm tổn thương mình, làm rõ sự thật rồi mới thực hiện các biện pháp phù hợp.
