Một bước ngoặt lịch sử đang diễn ra ở đông bắc Syria, một khu vực từ lâu nằm dưới sự kiểm soát của các nhóm vũ trang người Kurd.
Người ta đã biết rằng, Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), một nhóm liên kết với Đơn vị Bảo vệ Nhân dân (YPG) và Đảng Công nhân người Kurd (PKK), sẽ không còn là mối đe dọa đối với Thổ Nhĩ Kỳ, và sẽ bắt đầu hòa nhập vào các cấu trúc nhà nước của Syria.
Điều này được chứng minh bằng các báo cáo về một thỏa thuận sơ bộ đạt được giữa Damascus và Hội đồng Dân chủ Syria, nhánh chính trị của SDF.
Cuộc họp công bố thỏa thuận diễn ra vào ngày 19/2/2025, và kết quả của nó có thể thay đổi hoàn toàn cán cân quyền lực trong nước.
Theo tài liệu do SDF công bố, các bên đã xác định các lĩnh vực hợp tác chính. Các đơn vị vũ trang của SDF, bao gồm các đơn vị trực thuộc, sẽ được sáp nhập vào quân đội Syria, đánh dấu sự kết thúc của sự tồn tại độc lập của họ như một lực lượng quân sự riêng biệt.
Việc khôi phục các dịch vụ nhà nước và dân sự ở các khu vực phía bắc và phía đông đất nước sẽ bắt đầu, điều này sẽ củng cố sự hiện diện của chính quyền trung ương.
Một bước quan trọng sẽ là việc rút tất cả các chiến binh nước ngoài không phải là công dân Syria, nhiều người trong số họ có liên quan đến PKK, một tổ chức được Thổ Nhĩ Kỳ chỉ định là khủng bố.
Quyết định này có thể làm giảm căng thẳng ở biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ, nơi Ankara đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về các hoạt động của các nhóm người Kurd.
Thỏa thuận cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp giữa SDF và chính quyền Damascus về các vấn đề quốc gia.
Các bên đã nhất trí về các biện pháp đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ của Syria, bao gồm cả việc đưa người tị nạn và người di tản trở về nhà.
Để đạt được mục đích này, chính quyền mới của Syria khẳng định sẽ tạo điều kiện cho họ cư trú an toàn.
Như một cử chỉ tượng trưng, Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa đã nhận được lời mời đến thăm các vùng đông bắc, đây có thể là bước đầu tiên hướng tới sự thống nhất thực sự của đất nước.
Để thực hiện tất cả các kế hoạch này, các bên đã nhất trí thành lập các ủy ban chung sẽ xây dựng các cơ chế và thời hạn cụ thể để thực hiện các thỏa thuận.
Bối cảnh lịch sử của sự kiện này bắt nguồn từ cuộc nội chiến Syria bắt đầu vào năm 2011. SDF được thành lập vào năm 2015 với tư cách là liên minh do người Kurd lãnh đạo với sự hỗ trợ của Mỹ để chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).
Họ đã kiểm soát phần lớn vùng đông bắc Syria, bao gồm các khu vực giàu dầu mỏ. Tuy nhiên, những thành công của họ đã gây ra một cuộc xung đột với Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia coi YPG (nòng cốt của SDF) là một phần mở rộng của PKK, và đã nhiều lần thực hiện các hoạt động quân sự chống lại người Kurd, chẳng hạn như Chiến dịch Euphrates Shield (2016 - 2017) và Chiến dịch Peace Spring (2019).
Về phần mình, Damascus đã không công nhận quyền tự chủ của SDF, dẫn đến các cuộc đụng độ định kỳ, đặc biệt là ở tỉnh Deir ez-Zor.
Tình hình thay đổi đáng kể vào tháng 12/2024, khi chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad bị lật đổ, và phe đối lập Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) do Ahmed al-Sharaa lãnh đạo, lên nắm quyền tạm thời, và người Kurd, nhận ra vị thế dễ bị tổn thương của mình sau khi quân đội Mỹ rút lui, bắt đầu tìm cách hòa giải với chính quyền mới.
Theo Reuters, vào cuối năm 2024, SDF đã chiếm được Deir ez-Zor, nhưng sau đó đã trao lại cho các đồng minh Ả Rập, điều này đã trở thành tín hiệu cho các cuộc đàm phán với Damascus.
Damascus sẵn sàng trao cho người Kurd quyền tự chủ có giới hạn, nhưng chỉ trong khuôn khổ của một quốc gia duy nhất, và không duy trì cơ cấu quân sự hiện tại của SDF.
Thỏa thuận này đã gây chấn động trong khu vực. Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yasar Guler đã hoan nghênh việc rút quân của các chiến binh nước ngoài và sự suy yếu của SDF, nhưng vẫn tiếp tục nhấn mạnh vào việc xóa bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của PKK.
