Bữa cơm đầu tiên
Buổi trưa 5/9, sau lễ khai giảng năm học mới, tại Trường PTDTBT-THCS Mường Lý (Thanh Hóa), cơm nóng cùng thịt vịt rang, rau và canh được chuẩn bị cho học sinh. Với những em vừa bước vào lớp 6, đây là những bữa cơm đầu tiên trong những ngày học tập và sinh hoạt tại trường theo chế độ bán trú.
Giàng Thị Thánh, học sinh lớp 6D, người Mông ở bản Cha Lan, lần đầu ăn bán trú khi bước vào bậc THCS. Cùng bản, Tráng Thị Đông, học sinh lớp 6B, cũng bắt đầu làm quen với những ngày ở lại trường cùng bạn bè.
Với Thánh, những ngày đầu ở bán trú còn có nhiều bỡ ngỡ. Nhưng bữa cơm ở trường khiến em vui. Có thịt, rau, canh, em cảm thấy ngon và ăn no. So với những bữa ăn ở nhà, điều kiện ăn uống tại trường đầy đủ hơn.
“Ở trường, chúng em được ăn cơm có thịt, có rau, có canh. Em thấy ngon và ăn no. Thầy cô cũng thường xuyên hỏi han, nhắc chúng em ăn uống, học tập nên em thấy yên tâm hơn khi ở trường”, Thánh chia sẻ.
Bước vào lớp 6 cũng là lúc cuộc sống của các em có thêm nhiều thay đổi. Từ việc đi học rồi trở về nhà sau mỗi buổi, các em bắt đầu có những ngày ở lại trường, cùng bạn bè học tập, ăn uống và sinh hoạt.
Với học sinh vùng cao, việc ở lại trường giúp các em thuận lợi hơn trong học tập. Nhưng với những cô bé lần đầu xa gia đình, đây cũng là một trải nghiệm mới. Các em phải làm quen với giờ giấc, bữa ăn tập thể, việc tự chăm sóc bản thân và những sinh hoạt chung.
Trong quá trình ấy, thầy cô là những người gần gũi với học sinh không chỉ trong giờ học. Những lời hỏi han, nhắc nhở chuyện ăn uống, nghỉ ngơi hay học tập giúp các em bớt bỡ ngỡ.
Bữa ăn cũng trở thành một phần của nếp sống mới. Các em ngồi cùng bạn bè, trò chuyện rồi trở lại lớp học. Những sinh hoạt lặp lại mỗi ngày dần tạo thành sự quen thuộc.
Tráng Thị Đông cũng đang trải qua những ngày đầu như vậy. Cùng bạn bè ở lại trường, em từng bước làm quen với giờ giấc, sinh hoạt tập thể và những bữa cơm được chuẩn bị sẵn.
Với các em, một bữa ăn có thịt, rau, canh và đủ no không chỉ đáp ứng nhu cầu hằng ngày. Trong những ngày đầu xa gia đình, đó còn là cảm giác yên tâm khi biết mình được nhà trường chăm lo.
Nhớ trường, nhớ bạn
Nếu với học sinh lớp 6, cuộc sống bán trú còn mới mẻ thì với những học sinh lớn hơn, việc ăn, ở và học tập tại trường đã trở thành một phần quen thuộc.
Vàng Thị Gánh và Vàng Thị Lâu, cùng học lớp 9B, nhà ở bản Sài Khao, đã có nhiều năm gắn bó với Trường PTDTBT-THCS Mường Lý. Sau kỳ nghỉ hè, điều các em nhớ không chỉ là trường mà còn là lớp, là bạn bè. Ngày trở lại trường vì thế mang theo niềm vui.
Với Gánh, những bữa cơm bán trú đã trở nên quen thuộc. Em thích những bữa ăn ở trường vì ngon, no; cùng với đó là sự quan tâm của thầy cô trong những ngày học tập và sinh hoạt xa gia đình.
“Em thích ăn cơm ở trường vì có nhiều món, ăn ngon và no. Thầy cô quan tâm chúng em nhiều, từ chuyện ăn uống đến học tập đến giờ giấc nghỉ ngơi. Nghỉ hè ở nhà lâu, em lại nhớ trường, nhớ lớp, nhớ các bạn”, Gánh chia sẻ.
Sau nhiều năm, những bữa ăn cùng bạn bè, những giờ học và sinh hoạt tại trường đã trở thành một phần ký ức của các em. Vì thế, kỳ nghỉ hè không chỉ mang lại niềm vui được về nhà mà còn khiến các em nhớ nơi mình đã gắn bó suốt năm học.
Ông Hoàng Sỹ Xuân, Hiệu trưởng Trường PTDTBT-THCS Mường Lý, cho hay mỗi ngày học sinh bán trú được tổ chức hai bữa ăn chính tại trường, gồm bữa trưa và bữa chiều.
Hiện mức hỗ trợ tiền ăn cho mỗi học sinh bán trú là 1.012.000 đồng/tháng, tương đương 40% mức lương cơ sở. Theo ông Xuân, tính bình quân, nhà trường có khoảng 33.000 đồng/ngày cho mỗi học sinh để tổ chức hai bữa ăn chính.
Năm học 2026-2027, Trường PTDTBT-THCS Mường Lý có 512 học sinh, trong đó gần 400 em ở bán trú. Nhà trường hiện có một bếp ăn phục vụ khoảng 400 học sinh bán trú.
Với số lượng học sinh lớn, việc tổ chức bữa ăn diễn ra hằng ngày, từ chuẩn bị thực phẩm, chế biến đến phục vụ. Nhà trường phải cân đối kinh phí để bảo đảm các bữa ăn trong điều kiện mức hỗ trợ có hạn.
Trong những năm qua, nhà trường đã được Nhà nước quan tâm đầu tư, mua sắm trang thiết bị phục vụ bếp ăn. Tuy nhiên, sau thời gian sử dụng, nhiều thiết bị đã hư hỏng. Số học sinh bán trú ngày càng tăng cũng khiến nhu cầu về trang thiết bị phục vụ bếp ăn lớn hơn. Nhà trường đã đề xuất được hỗ trợ thêm một số trang thiết bị nhà bếp nhằm phục vụ việc nấu ăn bán trú an toàn, hiệu quả hơn.
Mới đây, Tổ chức World Vision International (WVI) Hoa Kỳ - Văn phòng đại diện tại Việt Nam đã gửi thông báo cam kết tài trợ 10.000 USD, tương đương khoảng 253 triệu đồng, để hỗ trợ nhà trường mua sắm trang thiết bị bếp ăn.
Khoản hỗ trợ được cam kết trong bối cảnh bếp ăn của trường đang phục vụ khoảng 400 học sinh bán trú mỗi ngày. Nếu được triển khai theo nội dung cam kết, nguồn kinh phí này sẽ góp phần bổ sung những thiết bị còn thiếu, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc chế biến và phục vụ bữa ăn cho học sinh.
Mỗi bữa cơm đủ thịt, rau, canh có thể không phải điều lớn lao. Nhưng với học sinh lần đầu xa nhà, được ăn no, được thầy cô quan tâm và có bạn bè bên cạnh lại là những điều rất thiết thực.
Với Thánh và Đông, những bữa cơm đầu tiên rồi sẽ nối tiếp nhau trong những ngày học THCS. Từ chỗ còn bỡ ngỡ khi xa nhà, các em sẽ dần quen với lớp học, thầy cô, bạn bè và nhịp sống bán trú.
Còn với Gánh và Lâu, sự quen thuộc ấy đã trở thành nỗi nhớ mỗi khi hè về. Để rồi ngày trở lại trường, niềm vui không chỉ nằm ở việc gặp lại thầy cô, bạn bè mà còn ở cảm giác được trở về một nơi đã thân thuộc.
Có lẽ, những học sinh lớp 6 hôm nay cũng sẽ có những ký ức như thế. Một ngày khai giảng, một bữa cơm có thịt vịt rang, rau, canh; một lời hỏi han của thầy cô và những người bạn cùng ngồi bên mâm cơm. Những điều giản dị ấy, qua năm tháng, có thể sẽ trở thành ký ức đẹp về những ngày đầu bước vào bậc THCS.
Ở Mường Lý, hành trình trưởng thành của những học sinh vùng cao bắt đầu từ những điều rất gần gũi. Và trong hành trình ấy, mỗi bữa cơm ở trường không chỉ giúp các em no bụng để tiếp tục một buổi học, mà còn góp thêm sự ấm áp để các em yên tâm ở lại, học tập và lớn lên dưới mái trường này.
