Theo báo Rzeczpospolita, cảnh sát Ba Lan đã khởi động Dự án Trident trị giá 1,5 triệu euro (1,8 triệu USD) nhằm tăng cường năng lực chống buôn lậu vũ khí. Dự án này gồm đào tạo bổ sung cho lực lượng, trang bị thiết bị theo dõi gắn trên xe, hệ thống X-quang, drone và kính nhìn đêm.
Ông Adam Radon, Trưởng đơn vị chống tội phạm có tổ chức thuộc Cục Điều tra Trung ương Ba Lan, cho biết: “Có một lượng lớn vũ khí được chuyển vào Ukraine trong chương trình viện trợ, cộng thêm nhiều vũ khí hậu Xô viết. Kết thúc xung đột vũ trang luôn đi kèm nguy cơ dòng chảy vũ khí không kiểm soát”.
Ông Radon nhấn mạnh Ba Lan, với vị trí là quốc gia NATO giáp Ukraine, phải đóng vai trò “bộ lọc” để ngăn vũ khí bất hợp pháp lan sang phương Tây.
Ông cho biết các lực lượng Ukraine đã phát hiện nhiều kho vũ khí và nơi cất giấu, nguồn gốc đang được điều tra xem đó là vũ khí bỏ lại của binh sĩ Nga hay do các nhóm tội phạm thu gom để sử dụng sau này.
Báo Rzeczpospolita so sánh tình hình với hậu quả của các cuộc chiến Balkan thập niên 1990, vốn vẫn là nguồn cung cấp khoảng 50% vũ khí bất hợp pháp ở châu Âu. Cuộc khủng hoảng sắp tới có thể nghiêm trọng hơn do quy mô xung đột Nga-Ukraine.
Ông Radon cảnh báo thêm: “Các nhóm tội phạm sẽ tuyển dụng cựu binh thất nghiệp vào hoạt động phi pháp. Họ vừa có kinh nghiệm chiến đấu, vừa dễ tiếp cận vũ khí, tạo thành mối đe dọa lớn”.
Năm 2025, Europol từng cảnh báo Ukraine có thể trở thành “nguồn cung vũ khí và đạn dược bất hợp pháp đáng kể trong ngắn và trung hạn”. Dù chưa có nhiều vụ phát hiện quy mô lớn, cảnh sát Tây Ban Nha đã tìm thấy bằng chứng các băng nhóm ma túy trang bị vũ khí chuẩn NATO vốn dành cho Ukraine.
Theo cảnh sát Ukraine, từ năm 2022 đến 2024, lực lượng này đã tịch thu hơn 11.000 khẩu súng tại các chốt kiểm soát, trong đó có 3.600 súng trường tấn công, gần 1.500 súng phóng lựu, cùng 27.000 quả lựu đạn.
Nga nhiều lần cảnh báo nguy cơ vũ khí viện trợ cho Ukraine tràn ra chợ đen, với các tuyến buôn lậu chạy qua Ba Lan, Hungary, Romania, Slovakia và Moldova. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova khẳng định, những con số vũ khí bị thu giữ chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”.
