Phát biểu tại cuộc họp chiều ngày 22/3 của Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 về tình hình, tiến độ nghiên cứu, phát triển các vắc xin trên thế giới và của Việt Nam đến thời điểm hiện tại, Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) Nguyễn Ngô Quang, Chánh Văn phòng Chương trình Quốc gia nghiên cứu phát triển vắc xin, đã báo cáo tổng hợp về các loại vắc xin phòng COVID-19 đang được sử dụng trên toàn thế giới.
Theo đó, các loại vắc xin này đều được cấp phép trong tình trạng khẩn cấp để ứng phó với dịch bệnh.
Với sự hỗ trợ tối đa về cơ chế, chính sách của Chính phủ, Bộ Y tế, Việt Nam đang thúc đẩy tiến độ nghiên cứu, sản xuất vắc xin trong tình trạng tương tự, quán triệt tinh thần “chống dịch như chống giặc.”
Ngay từ rất sớm, Bộ Y tế tạo mọi điều kiện để thúc đẩy tiến độ song song với tiêu chí đảm bảo an toàn việc nghiên cứu, sản xuất vắc xin trong nước, phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh. Hiện tại, Việt Nam đang nghiên cứu 3 loại vắc xin ngừa COVID-19.
Đối với vắc xin NanoCovax, sau khi kết thúc thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1, 100% người được tiêm đều an toàn, sinh kháng thể với nồng độ cao, có tác dụng bảo vệ tốt và được thử nghiệm hiệu quả trên các biến thể mới của virus SARS-CoV-2 như chủng phát hiện ở Anh.
Sau khi kết thúc thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1, vắc xin Nano Covax của Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Dược Nanogen (NANOGEN) được đánh giá an toàn, sinh kháng thể với nồng độ cao, có tác dụng bảo vệ tốt và được thử nghiệm hiệu quả trên các biến thể mới của SARS-CoV-2.
Hiện tại, vắc xin này đang tiến hành giai đoạn 2, chuẩn bị tiêm mũi 2 giai đoạn 2 vào ngày 26/3 tới.
Đề xuất nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 vắc xin Nano Covax, ông Nguyễn Ngô Quang cho biết vắc xin Nano Covax có độ an toàn cao, bước đầu được đánh giá và vắc xin có khả năng sinh miễn dịch trong giai đoạn đầu tiên triển khai thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 vào cuối tháng 4/2021.
Thiết kế giai đoạn 3 được đề xuất đa trung tâm, ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng với vắc xin đã được lưu hành để kiểm chứng tính “không kém hơn” (non-inferiority) hoặc vượt trội (superriority) về tính sinh miễn dịch.
Về kế hoạch thời gian tới, Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo cho biết, vắc xin Nano Covax sẽ được nghiệm thu kết quả giai đoạn 2 vào tháng 5/2021 theo đúng tiến độ, sẽ được nghiên cứu giai đoạn 3 từ tháng 5-9/2021 và được nghiệm thu kết quả, đăng ký lưu hành vào khoảng tháng 9/2021, tiếp tục rút ngắn 3 tháng so với kế hoạch dự kiến.
Trước đó, thời gian thử nghiệm giai đoạn 2 của vắc xin Nano Covax cũng rút ngắn thời gian từ 6 tháng xuống 3 tháng. Dự kiến, hệ thống theo dõi đánh giá hiệu lực bảo vệ tại Việt Nam và một số nước ngoài sẽ được thiết lập từ tháng 9/2021-9/2022.
TS Nguyễn Ngô Quang - Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) nhấn mạnh: Hy vọng vào cuối quý 3/2021, Việt Nam sẽ có vắc xin đầu tiên để phòng, chống dịch COVID-19 do các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu và sản xuất.
Đối với vắc xin COVIVAC mặc dù mới thử nghiệm giai đoạn 1 nhưng qua các nghiên cứu tiền lâm sàng, đại diện Bộ Y tế và các chuyên gia đánh giá có chất lượng rất tốt.
Đặc biệt, giá thành dự kiến của vắc xin này rất rẻ (sơ bộ đánh giá bằng ½ giá vắc xin hiện có trên thị trường).
Rút kinh nghiệm từ vắc xin NanoCovax, tiến trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1, 2 của vắc xin COVIVAC sẽ nhanh hơn.
Về vắc xin của VABIOTECH dựa trên công nghệ tái tổ hợp trên virus véc tơ theo hướng nghiên cứu khác nên có bước chậm hơn nhưng đến nay các kết quả trong phòng thí nghiệm đều rất lạc quan, và dự kiến sẽ triển khai thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 vào đầu tháng 4/2021.
Ưu điểm của vắc xin này là khi phát triển thành công thì có thể điều chỉnh rất nhanh khi có biến thể mới của virus SARS-CoV-2.
