Để tăng 1% GDP thì phải có ít nhất tăng 1,5% điện. Trong 3 năm qua, mức tăng bình quân là 10,15% và 2019 trên cơ sở kịch bản là GDP tăng 6,8% thì điện phải tăng ít nhất 11,23%. Vì vậy, điều hành giá điện thì phải đạt được cả hai mục tiêu: Kiểm soát được lạm phát và phải có giá hợp lý để có thể kêu gọi được các nhà đầu tư, các thành phần kinh tế cho ngành điện...
Về biểu giá điện và cách thức tính giá điện hiện nay thì thế giới cũng như Việt Nam thường tính theo biểu giá bậc thang.
Nguyên nhân tăng giá điện đột biến trong tháng 4 theo báo cáo bước đầu của Bộ Công Thương trên cơ sở các đoàn kiểm tra liên ngành gồm: Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Hiệp hội Người tiêu dùng và Ủy ban Kinh tế của Quốc hội là do: Một là điều chỉnh giá điện tăng.
Hai là, số ngày ghi công tơ tháng 4 nhiều hơn tháng 3 là 3 ngày. Thứ ba là do nhu cầu điện tăng cao do thời tiết nắng nóng bất thường làm cho điện tháng 4 tăng 10,26% so với cùng kỳ 2018 và tăng 14,23% so với tháng 3/2019.
Kết quả kiểm tra sơ bộ thì cách tính của EVN chưa phát hiện ra sai phạm gì.
Sắp tới, Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương và EVN phối hợp Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan tiếp tục tiết giảm chi phí, giảm tổn thất điện năng, minh bạch yếu tố chi phí đầu vào…
Chính phủ chỉ đạo phải tiếp tục tiết giảm còn 7% chi phí thường xuyên hằng năm; tiếp tục hoàn thiện các văn bản pháp lý, mở rộng phạm vi thị trường bán, mua điện; hoàn thiện khung pháp lý hiện hành; thí điểm thị trường bán lẻ điện cạnh tranh năm 2021.
Trên cơ sở góp ý của chuyên gia, người dân và doanh nghiệp, Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương và EVN sớm nghiên cứu trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung biểu giá điện cho hợp lý hơn, vừa bảo vệ được người có thu nhập thấp, đồng thời phù hợp với nhu cầu của hộ dân đời sống đã tăng cao (sử dụng trên 200kW/h) ngày càng tăng lên để bảo đảm lợi ích hài hòa của các hộ tiêu dùng điện.
Cuối cùng là làm tốt hơn công tác thông tin, truyền thông, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với điều hành của Chính phủ.
Thanh tra Chính phủ thì sớm công bố kết quả thanh tra và xử lý nghiêm các sai phạm (nếu có) của EVN và các cơ quan liên quan. Chúng tôi cũng đã đề xuất Kiểm toán Nhà nước nghiên cứu để năm 2019 đưa vào kế hoạch kiểm toán tài chính và kiểm toán giá điện EVN năm 2019.
