Tập hợp nông dân để cùng phát triển sinh kế
Hội Nông dân xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu vừa tổ chức Lễ ra mắt Chi hội Nông dân nghề nghiệp “Dâu tằm số” bản Pa Pe. Chi hội được thành lập với 30 hội viên là những người cùng nghề nuôi tằm. Qua đó, hướng tới xây dựng mô hình liên kết sản xuất, giúp các hộ dân hỗ trợ nhau về giống, vật tư, kỹ thuật, ngày công và đầu ra sản phẩm.
Chi hội đặt mục tiêu xây dựng nghề trồng dâu, nuôi tằm theo hướng tập trung, áp dụng quy trình kỹ thuật thống nhất, nâng năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Cùng với đó là hình thành vùng nguyên liệu, liên kết với doanh nghiệp, từng bước xây dựng thương hiệu “Dâu tằm số bản Pa Pe” và hướng tới tham gia Chương trình OCOP.
Ông Lò Văn Ban, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân nghề nghiệp “Dâu tằm số” bản Pa Pe, cho biết, việc tập hợp các hộ cùng nghề trước hết nhằm tạo điều kiện để bà con có thể hỗ trợ nhau trong sản xuất.
“Trước đây, mỗi hộ chủ yếu tự làm, từ chăm sóc dâu đến nuôi tằm. Khi thành lập Chi hội, chúng tôi muốn các hộ cùng trao đổi kinh nghiệm, thống nhất cách làm, hỗ trợ nhau khi gặp khó khăn và cùng tìm đầu ra cho sản phẩm. Làm theo nhóm sẽ thuận lợi hơn trong việc tiếp cận kỹ thuật, vật tư và kết nối với nơi thu mua”, ông Ban chia sẻ.
Theo ông Ban, một trong những nhiệm vụ được Chi hội quan tâm là từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung. Khi diện tích dâu được quy hoạch, quy trình chăm sóc được thống nhất và sản lượng kén được tập hợp, nông dân sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để liên kết với doanh nghiệp, cơ sở thu mua.
“Chúng tôi xác định muốn nâng thu nhập thì không thể chỉ quan tâm đến sản lượng mà phải quan tâm cả chất lượng và đầu ra. Chi hội sẽ cố gắng để các hội viên cùng làm, cùng học hỏi và cùng tiếp cận thông tin thị trường”, ông Ban nói.
Đưa chuyển đổi số vào sản xuất
Một điểm mới trong mô hình tại Pa Pe là chuyển đổi số được xác định là một trong những giải pháp hỗ trợ trực tiếp cho sản xuất. Theo kế hoạch, đến năm 2030, 100% hội viên sử dụng điện thoại thông minh và tham gia nhóm Zalo của Chi hội. Nhóm Zalo sẽ được sử dụng để cập nhật thông tin kỹ thuật, giá kén, lịch tập huấn, tình hình sản xuất và những vấn đề cần trao đổi.
Chi hội đặt mục tiêu cập nhật giá kén hằng tuần để hội viên có thêm thông tin tham khảo về thị trường. Khi xuất hiện dịch bệnh trên tằm, thời tiết bất lợi hoặc những vấn đề phát sinh, thông tin có thể được chia sẻ nhanh chóng giữa các thành viên.
Cùng với đó, 100% diện tích dâu của hội viên phấn đấu áp dụng quy trình kỹ thuật thống nhất; 100% hộ nuôi tằm thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất bằng sổ giấy hoặc điện tử.
Việc ghi chép giúp các hộ theo dõi quá trình sản xuất, đồng thời tạo cơ sở để từng bước kiểm soát chất lượng sản phẩm. Đây cũng là tiền đề để Chi hội xây dựng sản phẩm có mã QR truy xuất nguồn gốc.
Hội viên có điều kiện sẽ được hướng dẫn sử dụng AI để tìm hiểu kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm; sử dụng các nền tảng số để quảng bá sản phẩm. Chi hội dự kiến xây dựng Fanpage Facebook, từng bước quảng bá sản phẩm trên các nền tảng phù hợp.
Ông Lò Văn Ban cho biết: “Trước mắt, chúng tôi tập trung hướng dẫn bà con sử dụng điện thoại thông minh, tham gia nhóm Zalo để nhận thông tin về kỹ thuật và giá cả. Những người biết công nghệ sẽ hỗ trợ những người chưa thành thạo. Sau đó mới từng bước tiếp cận nhật ký điện tử, mã QR hay các công cụ AI”.
Gắn giảm nghèo với nâng giá trị sản phẩm
Theo ông Vàng Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bình Lư, việc thành lập Chi hội Nông dân nghề nghiệp “Dâu tằm số” là một trong những hướng tổ chức sản xuất nhằm phát huy lợi thế nghề nghiệp của người dân, tạo sinh kế và nâng thu nhập.
“Muốn giảm nghèo bền vững thì phải giúp người dân có sinh kế ổn định và biết cách nâng giá trị từ chính sản phẩm mình làm ra. Hội Nông dân xã định hướng Chi hội không chỉ dừng ở việc tập hợp hội viên mà phải hỗ trợ bà con về kỹ thuật, liên kết sản xuất, thông tin thị trường và tiêu thụ sản phẩm”, ông Ngọc chia sẻ.
Theo ông Ngọc, việc tổ chức nông dân cùng làm một nghề sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong chuyển giao khoa học kỹ thuật. Thay vì mỗi hộ tự tìm hiểu, Chi hội có thể tập hợp nhu cầu, tổ chức trao đổi, tham quan mô hình và hỗ trợ hội viên áp dụng quy trình phù hợp.
Đặc biệt, Hội Nông dân xã định hướng Chi hội chú trọng khâu liên kết tiêu thụ. Theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030, Chi hội phấn đấu liên kết ổn định với ít nhất một doanh nghiệp hoặc cơ sở thu mua kén tằm, tổ chức thu mua tập trung và cung cấp thông tin giá cả thường xuyên cho hội viên.
“Điều chúng tôi quan tâm là làm sao để sản phẩm của bà con làm ra có thị trường. Khi sản xuất có liên kết, có thông tin giá cả và có nơi thu mua ổn định, người dân sẽ mạnh dạn đầu tư hơn. Đây cũng là cơ sở để nghề dâu tằm trở thành sinh kế lâu dài”, ông Ngọc nói.
Cùng với phát triển sản xuất, các yêu cầu về môi trường cũng được đưa vào kế hoạch hoạt động của Chi hội. Hội viên được vận động thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, khuyến khích sử dụng phân hữu cơ, xử lý chất thải hợp vệ sinh và trồng cây xanh quanh vùng sản xuất.
Từ 30 hội viên ban đầu, Chi hội Nông dân nghề nghiệp “Dâu tằm số” bản Pa Pe đang hướng tới một mô hình sản xuất có sự gắn kết từ trồng dâu, nuôi tằm, ứng dụng kỹ thuật, cập nhật thị trường đến tiêu thụ sản phẩm.
Nếu các mục tiêu về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc và liên kết doanh nghiệp được triển khai hiệu quả, nghề dâu tằm sẽ có thêm điều kiện nâng cao giá trị. Với người dân Pa Pe, đó cũng là cơ hội để từng bước tăng thu nhập từ chính tư liệu sản xuất và nghề nghiệp của mình.
