Cuộc tranh luận về việc liệu máy bay không người lái (chiến đấu cơ thế hệ 6) đủ sức thay thế tiêm kích có người lái hay không đã diễn ra trong nhiều năm.
Một mặt, công nghệ đang phát triển nhanh chóng. Mặt khác, các loại máy bay không người lái tấn công và UAV chiến đấu thế hệ mới đang xuất hiện ngày càng nhiều, dẫn tới lo ngại khả năng kết thúc vai trò của phi công.
Tuy nhiên, phi công thử nghiệm trưởng của Cục Thiết kế Sukhoi - ông Sergei Bogdan tin tưởng rằng kịch bản đó vẫn còn xa vời khi khẳng định các hệ thống không người lái chưa đủ sức thay thế hoàn toàn phi công và ngành hàng không chiến đấu tương lai sẽ phát triển thông qua sự hợp tác giữa con người và công nghệ.
Ông Bogdan đã trả lời theo hướng phủ định câu hỏi về nguy cơ với phi công đến từ máy bay không người lái, khi tin rằng việc ứng dụng các công nghệ mới sẽ diễn ra dần dần.
Rõ ràng không thể kỳ vọng vào một sự chuyển đổi đột ngột sang máy bay hoàn toàn không người lái. Hơn nữa vai trò của phi công vẫn sẽ được duy trì ngay cả khi UAV phát triển nhanh chóng.
Phi công Bogdan nhấn mạnh, bản thân không cho rằng con người sẽ hoàn toàn biến mất khỏi buồng lái tiêm kích.
Ngược lại, công nghệ mới sẽ hỗ trợ đắc lực cho phi hành đoàn và mở rộng khả năng của ngành hàng không chiến đấu hiện đại, đồng thời các chuyên gia trình độ cao vẫn sẽ được trọng dụng trong tương lai.
"Trước hết tôi thấy rằng sự thay thế sẽ không diễn ra một cách kín đáo hay chỉ sau một đêm. Một số trợ lý sẽ xuất hiện, phi công vẫn sẽ được săn đón. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào điều này", ông Sergei Bogdan nói.
Theo phi công thử nghiệm kỳ cựu của Nga, các hệ thống không người lái hiện nay đã có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ một cách tự động, phù hợp ứng dụng trong môi trường nguy hiểm, tiềm ẩn rủi ro cao đối với tính mạng con người. Cho nên việc sử dụng UAV giúp giảm thiểu mối đe dọa và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ông Bogdan còn đưa ra ví dụ về việc mang vũ khí và các nhiệm vụ tương tự, vai trò này có thể được giao cho máy bay không người lái, giúp tiết kiệm nguồn nhân lực và cho phép sử dụng công nghệ hiện đại một cách hiệu quả nhất.
Các chuyên gia nhận định mô hình phát triển nói trên có vẻ khả thi nhất.
Một mặt, UAV đang đảm nhiệm một số chức năng. Mặt khác, các quyết định quan trọng vẫn thuộc về con người. Do vậy còn quá sớm để nói về việc loại bỏ hoàn toàn phi công.
Sự quan tâm đến chủ đề này tăng lên sau Triển lãm Hàng không Dubai 2025, nơi phiên bản không người lái của tiêm kích Su-75 Checkmate ra mắt lần đầu tiên.
Điều này đã tạo động lực mới cho cuộc thảo luận về tương lai của ngành hàng không có người lái.
Tuy nhiên, sau buổi thuyết trình, hầu như không có thông tin nào về cuộc thử nghiệm, tức là tiến độ của dự án vẫn chưa được xác định.
Mặc dù vậy, chính việc phát triển các hệ thống như trên đã cho thấy xu hướng phát triển của ngành hàng không chiến đấu tương lai.