Mỹ-Iran đang dìu nhau tới ‘Lằn ranh đỏ’ thảm họa

GD&TĐ - Mỹ và Iran vẫn muốn tránh một cuộc chiến toàn diện, nhưng các đòn đáp trả lẫn nhau cùng sức ép phong tỏa dễ khiến xung đột vượt tầm kiểm soát.

Ảnh chụp màn hình trong một video của CENTCOM phát hành ngày 17/11/2026, cho thấy các tàu sân bay Theodore Roosevelt và George Washington đang di chuyển tại một vị trí được cho là Biển Ả Rập
Ảnh chụp màn hình trong một video của CENTCOM phát hành ngày 17/11/2026, cho thấy các tàu sân bay Theodore Roosevelt và George Washington đang di chuyển tại một vị trí được cho là Biển Ả Rập

Bài viết của tác giả Maziar Motamedi trên tờ Al Jazeera ngày 18/11 cho biết, sau nhiều ngày liên tiếp trao đổi các đòn tấn công qua lại, Mỹ và Iran đang duy trì trạng thái đối đầu căng thẳng nhưng chưa muốn quay lại một cuộc chiến toàn diện như giai đoạn đầu xung đột.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo thế cân bằng hiện nay rất mong manh và có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào.

Iran gần đây nhắm vào các căn cứ quân sự tại Bahrain và Kuwait, trong khi Mỹ tấn công những cơ sở quân sự và radar ở miền Nam Iran sau một loạt vụ việc liên quan đến tàu thuyền tại eo biển Hormuz.

Theo các nhà phân tích, Iran đang tìm cách làm suy giảm năng lực quân sự Mỹ trong khu vực, đặc biệt là những mục tiêu mà Iran cho rằng đã tham gia các chiến dịch tấn công trước đây.

Nhà phân tích chính sách đối ngoại Mohammad Eslami tại Iran nhận định giới lãnh đạo Iran sẽ tiếp tục thúc đẩy các hoạt động này nếu chiến tranh chưa được giải quyết bằng một thỏa thuận chính trị, bất chấp những yếu tố khác như phong tỏa, cấm vận, trừng phạt...

Mỹ hiện duy trì phong tỏa các cảng phía Nam Iran cùng những biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm buộc Iran chấp nhận các điều kiện của Mỹ.

Chính quyền của ông Donald Trump cho rằng, chiến dịch gây sức ép có thể khiến Iran phải chấp nhận nhượng bộ hoặc làm suy yếu chính quyền nước này.

Tuy nhiên, Iran ngày càng phát tín hiệu mạnh mẽ hơn về việc “không chấp nhận tình trạng hiện tại”, trong khi các biện pháp phong tỏa đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo ông Andreas Krieg, chuyên gia nghiên cứu an ninh tại King's College London, các cuộc tấn công vào Bahrain và Kuwait có thể nhằm thăm dò giới hạn phản ứng của Mỹ, đồng thời khiến các đối tác của Mỹ trong khu vực phải trả giá ngày càng lớn khi ủng hộ chiến dịch gây sức ép quân sự, kinh tế đối với Iran.

Iran đang tìm cách khiến Mỹ và các đồng minh phải đối mặt với chi phí quân sự, kinh tế ngày càng cao nếu tiếp tục duy trì phong tỏa. Iran cũng gây sức ép lên hoạt động vận tải dầu mỏ tại Hormuz, tuyến đường huyết mạch đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong khi đó, Mỹ đã tăng cường lực lượng hải quân tại Trung Đông. Sự xuất hiện của nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba tại biển Arab làm gia tăng lo ngại Mỹ đang chuẩn bị cho khả năng xung đột tái bùng phát.

Tư lệnh quân đội Iran Amir Hatami tuyên bố, lực lượng vũ trang nước này đang theo dõi sát hoạt động của đối phương và sẵn sàng đáp trả quyết liệt hơn nếu Mỹ tiếp tục tấn công.

Các chuyên gia nhận định, các động thái đó cho thấy Iran có thể tiếp tục sử dụng chiến thuật gây sức ép có tính toán, nhắm vào căn cứ Mỹ và tàu thuyền tại vùng Vịnh, đồng thời tìm cách mở rộng sức ép thông qua lực lượng Houthi ở Yemen, đe dọa tuyến hàng hải qua eo biển Bab al-Mandeb.

Còn ông Hamidreza Azizi, chuyên gia Iran thuộc International Crisis Group cảnh báo việc duy trì phong tỏa và gây sức ép kinh tế trong thời gian dài sẽ khiến Iran có thêm động lực lựa chọn leo thang quân sự nhằm phá vỡ thế bế tắc.

Andreas Krieg kết luận, nguy cơ lớn nhất hiện nay là cả hai bên liên tục đẩy giới hạn của đối phương, cho đến khi một bên vượt qua lằn ranh đỏ mà không lường hết hậu quả.

Nếu ngoại giao không đem lại những nhượng bộ thực chất, trạng thái đối đầu hiện nay có thể nhanh chóng biến thành một cuộc chiến quy mô lớn hơn.

Theo Al Jazeera

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ