Người nặng lòng với sự học quê hương

GD&TĐ - Nhà giáo Trần Thanh Bình đã để lại dấu ấn bằng tầm nhìn, những quyết sách và sự tận tâm với sự nghiệp giáo dục quê hương Thạch Hà (Hà Tĩnh).

Ông Trần Thanh Bình, nguyên Bí thư Huyện ủy Thạch Hà. (ảnh FB NV)
Ông Trần Thanh Bình, nguyên Bí thư Huyện ủy Thạch Hà. (ảnh FB NV)

Tháng 11 lại về. Trong những ngày các thế hệ nhà giáo hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam, tôi thường nhớ những ngôi trường từng đi qua, những năm tháng công tác với bao khó khăn và những con người đã âm thầm đồng hành cùng sự nghiệp giáo dục quê hương.

Trong hành trình ấy, có một người để lại trong tôi nhiều tình cảm và sự kính trọng: ông Trần Thanh Bình, nguyên Bí thư Huyện ủy Thạch Hà (Hà Tĩnh).

913463484-2722347861534702-874530226667298142-n.jpg
Ông Trần Thanh Bình, nguyên Bí thư Huyện ủy Thạch Hà. (ảnh FB NV)

Ông vốn là sĩ quan quân đội chuyển ngành, không trưởng thành từ ngành Giáo dục. Nhưng ở cương vị người đứng đầu cấp ủy, ông sớm nhận ra rằng muốn quê hương phát triển, muốn người dân thoát nghèo bền vững thì phải chăm lo cho sự học của con em.

Những năm ấy, Thạch Hà còn nhiều khó khăn. Sau khi tách 6 xã về thành phố, huyện vẫn có 43 xã, thị trấn, dân số trên 20 vạn người, tỷ lệ hộ nghèo trên 30%. Đặc biệt, tại 16 xã vùng biển cửa, bãi ngang và các xã bán sơn địa, điều kiện học tập của học sinh còn nhiều thiệt thòi.

Trường lớp chưa đồng bộ, cơ sở vật chất nghèo nàn, xuống cấp, giáo viên vừa thiếu vừa chưa được chuẩn hóa. Cả huyện chỉ có một trường THPT và một trường liên thông cấp 2+3. Có năm, một xã vùng bãi ngang có 100 học sinh lớp 9 nhưng chỉ một em vào lớp 10.

Đằng sau con số ấy là những nỗi lo của phụ huynh, là những ước mơ học tập còn dang dở của không ít học trò. Ông Bình hiểu rằng, nếu không có những thay đổi căn cơ, khoảng cách về cơ hội học tập giữa các vùng sẽ còn kéo dài.

Từ suy nghĩ muốn thoát nghèo phải nâng cao dân trí, ông chủ trương khảo sát toàn diện thực trạng giáo dục, từ mạng lưới trường lớp, quy hoạch đất đai, cơ sở vật chất đến đội ngũ và chất lượng dạy học. Những quyết sách sau đó được hình thành từ chính những vấn đề đặt ra ở cơ sở.

Hệ thống trường THCS liên xã từng bước được sắp xếp, từ 37 trường xuống còn 22 trường; huyện đề xuất mở thêm hai trường THPT ở vùng Trà Sơn và Biển Cửa, đồng thời liên kết với Trường Cao đẳng Sư phạm mở lớp đào tạo giáo viên tiểu học.

Tôi vẫn nhớ dấu mốc Nghị quyết số 04/NQ/2002 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện về xã hội hóa và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Đó không chỉ là một văn bản chỉ đạo mà còn thể hiện quyết tâm đưa giáo dục trở thành nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.

Điều khiến tôi trân trọng là ông không chỉ trực tiếp tham gia soạn thảo nghị quyết mà còn biên soạn chuyên đề, tổ chức tập huấn đến tận cơ sở, trường học. Những chủ trương ấy từng bước được cụ thể hóa bằng việc huy động nguồn lực xã hội, đầu tư trường lớp và mở rộng cơ hội học tập cho học sinh.

Nhưng nếu chỉ nhắc đến những nghị quyết, những con số hay quyết sách thì có lẽ vẫn chưa thể nói hết về ông Bình.

Tôi nhớ hơn cả là hình ảnh người Bí thư Huyện ủy xuống tận cơ sở, lắng nghe cán bộ, giáo viên và người dân. Ông không chỉ nghe báo cáo qua các cuộc họp mà muốn nhìn tận mắt những khó khăn, cùng cán bộ tìm cách tháo gỡ.

Năm 2001, khi tôi về công tác tại Phòng Giáo dục, ngoài nhiệm vụ chuyên môn cấp tiểu học, tôi được giao thêm việc chỉ đạo xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia. Những ngày ấy, nguồn lực địa phương còn hạn hẹp, cơ sở vật chất thiếu thốn, nhiều công việc tưởng như khó tìm được hướng giải quyết.

Tôi đã tìm đến ông để mong nhận được sự hỗ trợ. Và ông đã đồng hành.

Gần 25 năm trôi qua, tôi vẫn nhớ những ngày tháng Năm nắng như đổ lửa. Hai bác cháu, hai chiếc xe máy, cùng về từng xã, đến tận nơi nghe cơ sở phản ánh, xem xét khó khăn rồi tìm cách tháo gỡ.

Nhớ nhất là những ngày làm việc ở xã Thạch Hưng. Cán bộ xã, cán bộ các thôn cùng vào cuộc, có những hôm công việc kéo dài đến tận đêm khuya. Mỗi người một việc, ai cũng mong trường lớp quê mình sớm được đổi thay.

Việc sắp xếp, sáp nhập trường học khi ấy không dễ dàng. Người dân lo mất trường, học sinh phải đi học xa; rồi chuyện xây dựng trường mới ở đâu, cơ sở vật chất cũ sử dụng thế nào, thu hồi đất và giải phóng mặt bằng ra sao... Tất cả đều cần sự kiên trì và cách làm thấu tình, đạt lý.

Trong quá trình xây dựng Trường THCS Phan Huy Chú, Trường THCS Tân Vịnh, (thuộc huyện Thạch Hà cũ) ông trực tiếp đến từng địa điểm, cùng cán bộ lắng nghe ý kiến người dân. Những vấn đề chưa phù hợp được trao đổi, đề nghị chính quyền điều chỉnh. Nhờ vậy, công việc từng bước được tháo gỡ.

Có lẽ, điều đáng quý nhất ở một người lãnh đạo không chỉ là nhìn thấy vấn đề mà còn sẵn sàng đi cùng cơ sở để giải quyết vấn đề ấy. Ông Bình đã làm điều đó bằng sự tận tâm và trách nhiệm của mình.

Nhà giáo Ưu tú Trần Quang Cảnh, nguyên Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thạch Hà, từng nói với chúng tôi: “Anh Bình, Bí thư Huyện ủy là một kiến trúc sư về giáo dục của Thạch Hà”.

Tôi hiểu rằng, sự phát triển của giáo dục Thạch Hà là công sức của nhiều thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, của cấp ủy, chính quyền, phụ huynh và Nhân dân. Nhưng trong hành trình ấy, dấu ấn của một người đứng đầu có tầm nhìn, quyết đoán và thực sự nặng lòng với sự học là điều khó có thể quên.

Điều khiến tôi cảm phục hơn cả là khi rời cương vị công tác, ông vẫn không rời những công việc mình từng dành nhiều tâm huyết.

Trở về với cuộc sống đời thường, ông tiếp tục gắn bó với công tác khuyến học, đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh, tham gia khuyến học dòng họ Trần. Ông lại đi nhiều nơi, gặp gỡ doanh nghiệp, nhà hảo tâm, viết thư vận động để có thêm học bổng, thêm nguồn hỗ trợ cho học sinh khó khăn.

Ông thường gọi vui những chuyến đi ấy là “hành khất” vì sự học của con em. Một cách nói giản dị nhưng khiến tôi nghĩ nhiều. Bởi không phải ai cũng sẵn lòng đi vận động, gõ cửa từng nơi, kiên trì tìm kiếm nguồn lực chỉ với mong muốn thêm một học sinh có cơ hội đến trường.

Khi còn đương chức, ông dành tâm sức cho những quyết sách phát triển giáo dục. Khi không còn giữ cương vị lãnh đạo, ông vẫn tiếp tục làm những việc có ích cho sự học, cho quê hương và cộng đồng. Với ông, có lẽ trách nhiệm ấy chưa bao giờ kết thúc cùng một nhiệm kỳ hay chức vụ.

Mỗi dịp 20/11, chúng ta thường dành những lời tri ân đến thầy cô giáo, những người ngày ngày đứng trên bục giảng, tận tụy với học trò. Nhưng tôi nghĩ, cũng cần trân trọng những người không trực tiếp giảng dạy nhưng luôn quan tâm đến trường lớp, đến điều kiện học tập của trẻ em và sự phát triển của giáo dục quê hương.

Gần 25 năm đã qua, nhiều điều có thể đổi thay. Những cương vị công tác cũng đã trở thành ký ức. Nhưng trong tôi, hình ảnh hai chiếc xe máy giữa nắng tháng Năm, những chuyến đi về tận cơ sở và những buổi làm việc kéo dài đến đêm khuya vẫn còn nguyên vẹn.

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam, tôi muốn gửi đến ông Trần Thanh Bình lòng kính trọng và biết ơn chân thành. Cũng xin tri ân những thế hệ lãnh đạo, cán bộ đã luôn đồng hành, góp sức cho sự nghiệp giáo dục.

Bởi phía sau mỗi ngôi trường đổi thay, mỗi bước tiến của sự học không chỉ có công sức của những người thầy mà còn cần những tấm lòng biết nghĩ xa, biết sẻ chia và sẵn sàng hành động vì tương lai của con em quê hương.

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ