Phát hiện loài plesiosaur mới từ hóa thạch bảo quản đặc biệt tại Đức
Các nhà cổ sinh vật học vừa công bố phát hiện một loài bò sát biển cổ đại chưa từng được biết đến, có niên đại gần 183 triệu năm, từ các lớp đá trầm tích nổi tiếng Posidonia Shale ở Đức.
Loài mới được đặt tên là Plesionectes longicollum thuộc nhóm plesiosauroid – nhóm bò sát biển cổ có cổ dài từng sinh sống dưới đại dương thời khủng long.
Mẫu vật gần như nguyên vẹn, thậm chí vẫn còn bảo tồn một phần mô mềm hóa thạch.
Hóa thạch này được khai quật từ một mỏ đá tại Holzmaden, tây nam nước Đức năm 1978, nhưng đến nay các đặc điểm giải phẫu độc đáo của nó mới được nhận diện thông qua phân tích khoa học toàn diện.
“Bộ xương này đã nằm trong bộ sưu tập hàng chục năm, nhưng các nghiên cứu trước đó chưa từng phân tích kỹ về giải phẫu đặc biệt của nó,” ông Sven Sachs thuộc Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bielefeld, tác giả chính của công trình, cho biết.
“Phân tích chi tiết của chúng tôi cho thấy nó sở hữu tổ hợp các đặc điểm khung xương rất khác biệt, đủ để phân biệt với tất cả các loài plesiosaur đã biết trước đây.”
Bổ sung loài cổ sinh mới vào hệ sinh thái biển kỷ Jura
Nghiên cứu do ông Sven Sachs cùng đồng tác giả là tiến sĩ Daniel Madzia từ Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan thực hiện, đã chỉ ra rằng khu vực đá Posidonia Shale, vốn nổi tiếng với các hóa thạch bảo tồn đặc biệt tốt, chứa đa dạng bò sát biển hơn nhiều so với nhận định trước đây.
Mẫu vật Plesionectes có ý nghĩa đặc biệt vì là loài plesiosaur cổ nhất từng được tìm thấy tại khu vực Holzmaden.
Dù là cá thể chưa trưởng thành, các đặc điểm giải phẫu đặc trưng của nó không bị ảnh hưởng nhiều bởi giai đoạn phát triển, đủ cơ sở để xác lập là một chi và loài hoàn toàn mới.
“Phát hiện này góp phần hoàn thiện bức tranh tiến hóa của hệ sinh thái biển trong giai đoạn lịch sử Trái Đất đặc biệt,” tiến sĩ Madzia giải thích.
Ông cho rằng giai đoạn đầu thời Toarcian, thời kỳ loài vật này tồn tại, chứng kiến những biến động môi trường lớn, bao gồm một sự kiện thiếu ôxy đại dương quy mô toàn cầu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh vật biển.”
Mẫu hóa thạch hiện được lưu giữ vĩnh viễn tại Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bang Stuttgart (Staatliches Museum für Naturkunde Stuttgart), với mã số SMNS 51945.
Trước đó, khu vực đá Posidonia Shale tại Holzmaden đã ghi nhận năm loài plesiosaur khác, đại diện cho cả ba nhóm chính của bộ này.
Việc bổ sung loài mới càng củng cố vị thế của khu vực này như một trong những “cửa sổ thời gian” quan trọng nhất để nghiên cứu đời sống biển thời kỳ Jura.
