Nỗi lo… 'tay chân miệng'

0:00 / 0:00
0:00
GD&TĐ - Bệnh tay chân miệng xảy ra chủ yếu ở trẻ em. Năm 1997, cả thế giới chú ý đến bệnh này khi nó bùng nổ thành dịch tại Malaysia, sau đó là Đài Loan (1998). Trong vụ dịch có nhiều trường hợp xảy ra biến chứng viêm não gây bệnh cảnh phức tạp, nghiêm trọng và tử vong.
Mụn nước nổi trên tay, chân và miệng.
Mụn nước nổi trên tay, chân và miệng.

Tác nhân gây bệnh

Bệnh tay chân miệng, có tên viết tắt bằng tiếng Anh là HFMD (Hand, foot and mouth disease). Tên gọi này mang tính biểu trưng về hình ảnh khi các biểu hiện của bệnh tập trung chủ yếu tại ba bộ phận tay, chân và miệng.

Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi. Nhưng thực ra thì tất cả mọi người đều có thể nhiễm bệnh và trở thành đối tượng mang mầm bệnh, tuy không có các biểu hiện mắc bệnh.

Tay chân miệng là một bệnh truyền nhiễm, có khả năng lây lan ở mức độ trung bình và có thể bùng phát thành dịch trong các tháng hè thu. Các báo cáo theo dõi tình hình bệnh tay chân miệng cho thấy, bệnh có khả năng xảy ra rải rác quanh năm. Tuy nhiên, số lượng trẻ em mắc bệnh tay chân miệng có khuynh hướng tăng cao trong các khoảng thời gian từ tháng 3 - 5 và từ tháng 9 - 12.

Bệnh lây trực tiếp từ người sang người qua các dịch tiết đường hô hấp, phân hoặc chất dịch của mụn nước nổi trên tay, chân và miệng, nhất là trong tuần lễ đầu tiên biểu hiện bệnh.

Thủ phạm gây bệnh tay chân miệng là các nhóm virus đường ruột. Có hai nhóm tác nhân chính Enterovirus 71 (EV71) và Coxsackievirus A16 (Cox A16). Tuy bệnh có tạo miễn dịch, nhưng vẫn tái mắc các virus khác trong nhóm gây ra. Thời gian ủ bệnh ngắn (từ 3 - 7 ngày).

Nỗi lo… 'tay chân miệng' ảnh 1

Mụn nước mọc trong miệng và tạo thành vết loét trên lưỡi, trên lợi răng, trên vòm họng khiến cho trẻ nuốt đau.

Các biểu hiện

Các biểu hiện ban đầu không có gì đặc biệt như mệt mỏi, chán ăn, sốt nhẹ, nổi ban đỏ và mụn nước nên dễ nhầm lẫn với các bệnh viêm da mụn nước, thuỷ đậu, sốt phát ban hoặc nhiễm siêu vi khác.

Vùng phát ban da đỏ và mụn nước đa dạng, các vị trí thường gặp là lòng bàn tay, bàn chân. Cũng có thể thấy ở các vị trí khác như đầu gối, mông, cánh tay và cẳng chân.

Khi mụn nước mọc trong miệng và tạo thành vết loét trên lưỡi, trên lợi răng, trên vòm họng khiến cho trẻ nuốt đau dễ gây ngộ nhận cho các bậc phụ huynh là trẻ đang viêm họng.

Mụn nước trên da tồn tại kéo dài khoảng 1 tuần, rồi biến mất, để lại những vết thâm, hiếm khi bị bội nhiễm hay tạo vết loét.

Trong giai đoạn cấp, ngoài các biểu hiện trên còn có thể thấy các biểu hiện không điển hình khác như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sổ mũi, ho, nổi hạch cổ hoặc dưới hàm.

Biến chứng nguy hiểm thường gặp nhất của bệnh tay chân miệng là sự xâm nhập của virus vào hệ thần kinh trung ương gây nên các biểu hiện bệnh lý về mặt tri giác như lơ mơ, li bì, hôn mê, co giật có khả năng dẫn đến tử vong hoặc sống sót nhờ điều trị tích cực nhưng để lại các di chứng về tâm thần kinh kéo dài.

Ngoài ra, bệnh tay chân miệng còn có các biến chứng tuy ít gặp hơn như là tăng huyết áp, phù phổi cấp, viêm cơ tim, suy tim, trụy mạch và dẫn đến tử vong nếu như không được cấp cứu kịp thời tại các trung tâm chuyên khoa với đầy đủ trang thiết bị cần thiết.

Tuy nhiên, điều may mắn nói chung là bệnh tay chân miệng thông thường thì bệnh diễn biến lành tính, không có nhiều biến chứng và bệnh nhân bình phục sau thời khoảng 7 - 10 ngày.

Cho đến nay chưa có bằng chứng nào khẳng định phụ nữ mang thai nhiễm căn bệnh này sẽ dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng như gây ra các dị tật bẩm sinh cho trẻ, sẩy thai hoặc chết sơ sinh…

Về xét nghiệm chẩn đoán bệnh, chỉ có thể thực hiện ở những trung tâm y khoa lớn, có trang bị phòng xét nghiệm đại. Các xét nghiệm RT-PCR (Real Time - Polymerase Chain Reaction) phát hiện kháng nguyên hoặc nuôi cấy và phân lập virus sẽ giúp tìm đúng tác nhân gây bệnh.

Nỗi lo… 'tay chân miệng' ảnh 2

Ảnh minh họa.

Hướng điều trị và phòng bệnh

Hiện nay bệnh tay chân miệng chưa có các thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chỉ nhằm vào hạn chế các triệu chứng như sốt, đau nhức và nâng cao thể trạng cho bệnh nhân.

Việc kiêng cữ gió và ánh sáng là không cần thiết. Điều đặc biệt quan trọng là bệnh nhân cần được vệ sinh sạch sẽ hàng ngày như súc miệng bằng các dung dịch sát khuẩn, vệ sinh da bằng tắm nước ấm, nhưng tránh làm vỡ các mụn nước trên da, thay áo quần sạch sẽ.

Cần đưa trẻ đến khám bác sĩ ngay, khi thấy có biểu hiện nghi ngờ bệnh nặng như sốt cao, co giật, rối loạn tri giác (li bì, lơ mơ, hôn mê) hoặc các mụn nước có mủ, máu.

Hiện chưa có vắc-xin phòng bệnh đặc hiệu. Nên việc phòng bệnh chủ yếu tập trung vào vệ sinh thân thể tốt, chú ý rửa tay thường xuyên, sát khuẩn các dụng cụ vấy bẩn chất tiết bệnh nhân bằng dung dịch Chloramine, không nên tiếp xúc quá gần gũi bệnh nhân như ôm hôn, dùng chung vật dụng sinh hoạt.

Bệnh tay chân miệng lây qua dịch tiết đường hô hấp, phân hoặc chất dịch từ mụn nước của trẻ mắc bệnh. Do đó, những nơi tập trung đông trẻ như nhà trẻ, lớp mẫu giáo, khu vui chơi cho các cháu sẽ có nguy cơ lây bệnh rất cao.

Vì vậy, trường hợp nào nghi ngờ mắc bệnh tay chân miệng cần được cách ly chăm sóc, thăm khám và điều trị để tránh lây lan cho cộng đồng.

Một lớp bình dân học vụ ở Hà Nội năm 1945

Từ xóa mù chữ đến xóa mù công nghệ

GD&TĐ - 77 năm trước, những lớp bình dân học vụ đầu tiên ra đời để chống nạn mù chữ. Chỉ một năm sau, lớp học “có 1-0-2” đã tạo nên kỳ tích về xoá mù chữ. Bài học từ những lớp học này vẫn còn giá trị tới ngày nay.
Cội nguồn thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Cội nguồn thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Cách mạng tháng Tám năm 1945 là biểu tượng sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Chỉ trong một thời gian ngắn, nhân dân cả nước từ chiến khu đến đồng bằng, từ nông thôn đến thành thị đều nhất tề nổi dậy giành chính quyền. Sức mạnh ấy không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả hợp thành của nhiều nhân tố.
Sinh viên tình nguyện làm đường giao thông nông thôn tại tỉnh Kiên Giang.

Rộn ràng hoạt động tình nguyện hè

GD&TĐ - Mùa hè đến cũng là lúc màu áo xanh sinh viên tình nguyện rộn ràng tại vùng sâu vùng xa. Bằng sức trẻ và lòng nhiệt huyết, mỗi công trình, phần việc đã đem lại niềm vui cho người dân vùng khó.
Dịp hè, nhiều phụ huynh tại Bà Rịa - Vũng Tàu cho con theo học tại các trung tâm Anh ngữ.

Nâng chất môn tiếng Anh: Đi tìm điểm tựa

GD&TĐ - Từ việc quan tâm của chính quyền, đồng thuận của phụ huynh và nỗ lực của ngành Giáo dục, hoạt động dạy và học Tiếng Anh trong trường phổ thông có chuyển biến với những hiệu ứng tích cực. Nhiều địa phương đã đạt được kết quả đáng ghi nhận, thể hiện rõ qua các kỳ thi.
Đoàn viên thanh niên hướng dẫn quét mã QR Code để vào ứng dụng Thư viện số - Đọc sách thông minh.

'Thư viện số' kích thích văn hóa đọc

GD&TĐ - Chỉ cần chiếc điện thoại thông minh, sau đó quét mã QR Code, người dân có thể lựa chọn những cuốn sách mà mình ưa thích để đọc. Đây là những đầu sách trong mô hình “Thư viện số - Đọc sách thông minh” do Đoàn Thanh niên phường An Khê (quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng) thiết kế.
Để tránh rắc rối về sau hãy ngồi lại cân nhắc các thỏa thuận tài chính (hình minh họa).

Bí quyết giúp vợ chồng trẻ quản lý tiền hiệu quả

GD&TĐ - Vấn đề tiền bạc vẫn là nguyên nhân dễ dẫn đến cãi vã giữa các cặp vợ chồng. Quản lý tiền bạc thế nào cho đúng chưa bao giờ là điều dễ dàng, nhất là với các cặp vợ chồng mới về chung 1 nhà.
AMSTERDAM: Thành phố kênh đào

AMSTERDAM: Thành phố kênh đào

GD&TĐ -Thành phố Amsterdam, Thủ đô của Hà Lan có tới hơn 100 km kênh rạch (Grachten) và gần 90 hòn đảo nối với 1.500 cây cầu.