Nhà giáo kỳ vọng những quyết sách mạnh mẽ cho giáo dục

Đây cũng là thời điểm cử tri và đội ngũ nhà giáo bày tỏ niềm tin, kỳ vọng vào những quyết sách đột phá, tạo động lực cho sự phát triển của ngành Giáo dục.

Tháo gỡ “điểm nghẽn”

Theo ông Lê Tuấn Tứ - nguyên Giám đốc Sở GD&ĐT Khánh Hòa, đại biểu Quốc hội khóa XIV, những năm gần đây, giáo dục Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực, trong đó có triển khai Chương trình GDPT 2018, đẩy mạnh tự chủ đại học và chuyển đổi số giáo dục và đào tạo.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, không ít “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ. Áp lực đối với đội ngũ giáo viên còn lớn; chênh lệch chất lượng giáo dục giữa các vùng miền chưa được thu hẹp như kỳ vọng; gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu thị trường lao động còn khoảng cách.

“Vì vậy, tôi và đội ngũ nhà giáo mong đợi không chỉ là những định hướng chung, mà cả các chính sách cụ thể, khả thi và có nguồn lực bảo đảm”, ông Tứ bày tỏ và cho rằng, cần có những quyết sách mạnh mẽ hơn để nâng cao vị thế và đời sống của giáo viên.

Đây không chỉ là câu chuyện thu nhập, mà còn là môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp và sự tôn vinh xứng đáng. Khi giáo viên thực sự yên tâm với nghề, họ mới có thể toàn tâm toàn ý đổi mới phương pháp, đồng hành cùng học sinh.

Bên cạnh đó, ông Tứ mong muốn Quốc hội tiếp tục hoàn thiện thể chế để thúc đẩy tự chủ đại học đi vào chiều sâu. Tự chủ không chỉ dừng lại ở quyền quyết định về tài chính hay tuyển sinh, mà phải đi kèm với cơ chế kiểm soát chất lượng minh bạch, trách nhiệm giải trình rõ ràng. Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở giáo dục đại học đã năng động hơn khi được trao quyền, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về hệ thống kiểm định và giám sát hiệu quả.

TS Hà Văn Hải - Hiệu trưởng Trường THPT Mỹ Tho (Phong Doanh, Ninh Bình) nhấn mạnh, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi không chỉ kiện toàn bộ máy lãnh đạo cao nhất của Quốc hội, Nhà nước, Chính phủ mà còn đặt nền tảng cho những quyết sách chiến lược trong nhiệm kỳ tới.

Dưới góc độ nhà giáo công tác lâu năm trong ngành Giáo dục đào tạo, TS Hà Văn Hải kỳ vọng, Quốc hội và Chính phủ nhiệm kỳ mới sẽ có những chính sách liên quan đến lĩnh vực GD-ĐT sát thực tiễn, đồng bộ và mang tính dài hạn.

Quốc hội cần giám sát chặt chẽ việc tinh giản hồ sơ, sổ sách cho nhà giáo. Việc ứng dụng công nghệ thông tin phải giúp giảm tải công việc chứ không phải tạo thêm “gánh nặng số” cho giáo viên. Cần có lộ trình giảm bớt các cuộc thi, phong trào mang tính hình thức để giáo viên tập trung toàn bộ tâm sức cho việc giảng dạy và phát triển năng lực học sinh.

Đặc biệt, các cấp lãnh đạo cần thấu hiểu và quan tâm đúng mức đến đội ngũ nhà giáo ở mọi cấp học, có cơ chế ghi nhận xứng đáng để giáo viên yên tâm cống hiến, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Đồng thời, phát huy những lợi thế hiện khi Luật Nhà giáo và các luật liên quan đến giáo dục đã được thông qua để cụ thể hóa trong thực tiễn.

Về chính sách tăng lương cho nhà giáo, TS Hà Văn Hải cho rằng, việc dự kiến tăng lương cơ sở cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động từ ngày 1/7/2026 là chủ trương kịp thời và cần thiết. Trong bối cảnh giá cả biến động, chính sách này sẽ góp phần cải thiện đời sống, tạo động lực cho đội ngũ nhà giáo yên tâm gắn bó với nghề giáo.

“Tuy nhiên, điều quan trọng là phải đảm bảo để giáo viên thực sự sống được bằng lương và chính sách sớm đi vào cuộc sống một cách hiệu quả. Khi nhà giáo được đảm bảo đời sống và được tôn vinh xứng đáng, chất lượng giáo dục chắc chắn sẽ được nâng lên – đó chính là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước”, TS Hà Văn Hải bày tỏ.

Quan tâm, đầu tư cho ngành và đời sống nhà giáo

Nhà giáo Ưu tú Lê Thị Hà - nguyên Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Thường, xã Phù Đổng (Hà Nội) nhìn nhận, đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì không chỉ mở đầu cho nhiệm kỳ Quốc hội mới, mà còn đặt nền móng cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Kỳ họp này là kết tinh ý chí, nguyện vọng và niềm tin của hàng chục triệu cử tri cùng Nhân dân cả nước. Những quyết sách đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, kỳ vọng sẽ mở ra bước chuyển mạnh mẽ trong kiện toàn bộ máy Nhà nước, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia với hành động quyết liệt hơn, hoạt động hiệu quả hơn, gần dân và vì dân hơn.

Cử tri mong có những quyết sách mới mở ra chặng đường mới cho giáo dục, đồng thời khơi thông những điểm nghẽn, rào cản cho giáo dục nói riêng và các ngành khác. Không chỉ cải thiện mức thu nhập, nâng cao đời sống mà còn là động lực giúp giáo viên và các sinh viên sư phạm gắn bó lâu dài với nghề để yên tâm cống hiến.

Dù đã có những điều chỉnh, nhưng thu nhập vẫn là nỗi trăn trở lớn đối với giáo viên, đặc biệt giáo viên trẻ. Nguyện vọng mức lương khởi điểm của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính sự nghiệp đã được định hình. Nhà giáo mong muốn duy trì và tăng mức phụ cấp ưu đãi nghề, đặc biệt với giáo viên mầm non và giáo viên đặc thù nhằm bù đắp áp lực công việc ngày càng tăng.

Chương trình GDPT 2018 đã đi vào chu kỳ ổn định, các nhà giáo mong muốn Quốc hội xem xét, chỉ đạo cơ quan chức năng đầu tư đồng bộ phòng thí nghiệm, thiết bị dạy học hiện đại thay vì để giáo viên phải “dạy chay” ở một số địa phương khó khăn. Các chương trình tập huấn giáo viên cần thiết thực, gắn liền với thực tiễn giảng dạy thay vì lý thuyết suông.

Cô Phạm Thị Bích Ngọc - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Sen (phường Hồng Hà, Hà Nội) kỳ vọng trong thời gian tới, Quốc hội, Nhà nước, Chính phủ sẽ có những chính sách toàn diện và sâu hơn đối với giáo dục mầm non, đặc biệt có cơ chế tính đúng, tính đủ thời gian lao động thực tế của giáo viên mầm non, quan tâm nâng cao thu nhập và chế độ đặc thù cho nhân viên nuôi dưỡng, cải thiện điều kiện làm việc, giảm áp lực hồ sơ hành chính.

“Khi đời sống của đội ngũ được quan tâm đúng mức, chất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ sẽ được nâng lên rõ rệt. Tăng lương cơ sở không chỉ là một đợt điều chỉnh thu nhập thông thường, mà là bước đệm quan trọng cho cuộc cách mạng về tiền lương trong ngành Giáo dục. Nó mang theo kỳ vọng về một môi trường giáo dục bền vững, nơi người thầy được sống bằng lương, nơi nhân viên trường học được tôn trọng và đãi ngộ công bằng”, bà Phạm Thị Bích Ngọc chia sẻ thêm.

Một vấn đề khác là ở bậc phổ thông, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục vẫn là mối quan tâm lớn của xã hội. Nguyên Giám đốc Sở GD&ĐT Khánh Hòa cho rằng, việc ứng dụng công nghệ trong dạy học và kiểm tra đánh giá cần được đầu tư đồng bộ, tránh tình trạng “nửa vời”, gây khó cho cả giáo viên và học sinh.

Đề cập đến giáo dục vùng khó khăn, ông Tứ dẫn thực tế, ở nhiều địa phương miền núi, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và cơ hội học tập của học sinh còn hạn chế. Nếu không có những chính sách đủ mạnh thì khoảng cách giáo dục sẽ tiếp tục bị kéo giãn. Do đó, các chương trình mục tiêu quốc gia cần được triển khai hiệu quả hơn, với cơ chế giám sát chặt chẽ và sự tham gia của cộng đồng.

Ông Tứ cũng kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ quan tâm đến giáo dục kỹ năng sống và năng lực công dân trong bối cảnh xã hội thay đổi nhanh chóng. Một nền giáo dục hiện đại không chỉ đào tạo con người có tri thức, mà còn phải hình thành những công dân có trách nhiệm, biết thích ứng và có khả năng học tập suốt đời.

Niềm tin của đội ngũ nhà giáo không phải là sự kỳ vọng chung, mà được đặt trên cơ sở những chuyển động tích cực đã và đang diễn ra. Khi các chính sách được xây dựng dựa trên thực tiễn, lắng nghe ý kiến từ cơ sở và được tổ chức thực hiện nghiêm túc, giáo dục sẽ thực sự trở thành động lực then chốt cho phát triển đất nước.

Góp ý kiến với vấn đề cốt lõi, mang tính nền tảng, lâu dài

Bà Đinh Thị Bình - Phó Chủ tịch UBND xã Long Cốc (Phú Thọ) cho rằng, trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt dưới tác động của chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, đội ngũ nhà giáo đang dõi theo kỳ họp Quốc hội với nhiều kỳ vọng và tâm thế chủ động.

Đất nước đang chuyển mình, GD-ĐT cũng đứng trước những cơ hội và thách thức lớn. Từng công tác trong ngành và tham gia hoạt động nghị trường, bà Đinh Thị Bình thấy rõ trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội trong ngành Giáo dục là phải thấm nhuần yêu cầu, nhiệm vụ mới của ngành để đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng các luật có liên quan đến lĩnh vực giáo dục; đồng thời, nắm bắt đầy đủ và phản ánh chân thực tâm tư, nguyện vọng của cử tri, đội ngũ nhà giáo, nhân dân cả nước về những vấn đề liên quan đến giáo dục.

Từ thực tiễn công tác, bà Đinh Thị Bình kỳ vọng Quốc hội và các đại biểu, đặc biệt là những đại biểu hoạt động trong ngành Giáo dục, sẽ tập trung vào những vấn đề cốt lõi, mang tính nền tảng và lâu dài.

Trước hết, xác định rõ mục tiêu giáo dục trong bối cảnh mới, nhất là trong thời đại công nghệ số, để từ đó định hướng chương trình, nội dung và phương pháp giáo dục phù hợp. Bên cạnh đó, cần quan tâm sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục phổ thông theo hướng tinh gọn, hiệu quả; trong đó, đặc biệt chú trọng đầu tư cho các trường phổ thông dân tộc bán trú ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, nơi còn nhiều khó khăn.

“Một vấn đề rất quan trọng khác là hoàn thiện cơ chế tuyển dụng, đánh giá, đào tạo và đào tạo lại đội ngũ giáo viên, bảo đảm đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới. Tôi mong muốn các đại biểu sẽ lắng nghe sâu sát hơn tiếng nói từ cơ sở để các chính sách khi ban hành không chỉ đúng về chủ trương mà còn khả thi trong thực tiễn, qua đó tạo chuyển biến rõ nét, bền vững cho ngành Giáo dục”, Phó Chủ tịch UBND xã Long Cốc chia sẻ.

Với nhiều nội dung quan trọng liên quan trực tiếp đến GD-ĐT, từ cơ chế, chính sách đến cải cách chương trình, sách giáo khoa... Kỳ họp Quốc hội lần này được xem là cơ hội quan trọng để tiếng nói của giáo giới, những người trực tiếp đứng lớp, được phản ánh một cách trung thực, sát thực và cụ thể.

Không chỉ theo dõi sát sao chương trình nghị sự, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục còn đặc biệt quan tâm đến việc các đại biểu Quốc hội xuất thân từ ngành Giáo dục sẽ mang những trải nghiệm, trăn trở và suy nghĩ thực tiễn vào các phiên thảo luận.

Đây là lực lượng có khả năng hiểu rõ nhất về áp lực nghề nghiệp, khó khăn trong quản lý, nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học và những bất cập trong cơ chế, chính sách hiện hành. Từ đó, giúp các quyết sách được xây dựng gần gũi, thực tế hơn, phù hợp với từng địa phương và từng cấp học.

Trong số các đại biểu tham dự kỳ họp, nhiều người từng là nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, có thời gian dài gắn bó với bục giảng. Họ không chỉ mang theo kinh nghiệm chuyên môn, mà còn cả những trăn trở sâu sắc về chất lượng dạy và học, về những học sinh còn gặp khó khăn, về việc thiếu thiết bị, cơ sở vật chất hay áp lực từ khối lượng hồ sơ, sổ sách…

Những trăn trở này, khi được đưa trực tiếp vào nghị trường, sẽ giúp các đại biểu khác và cơ quan hoạch định chính sách nhìn nhận đầy đủ hơn những thách thức thực sự của giáo dục ở cơ sở.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, việc ban hành chính sách giáo dục cần phải gắn liền với điều kiện thực tế của từng vùng miền, tránh tình trạng áp dụng đồng loạt nhưng thiếu hiệu quả. Đặc biệt, khi triển khai Chương trình GDPT mới, những khó khăn về đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và năng lực tiếp cận công nghệ của học sinh vẫn đang là “nút thắt” cần được tháo gỡ bằng các giải pháp đồng bộ, thiết thực.

Sự hiện diện của các đại biểu “đúng ngành” vì thế được kỳ vọng sẽ mang lại góc nhìn sát thực, giúp nghị trường có thêm cơ sở để đưa ra những quyết sách khả thi hơn, hạn chế khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn. Họ chính là cầu nối quan trọng để tiếng nói của giáo viên, học sinh, nhà trường và các địa phương được lắng nghe đầy đủ. Từ đó, các quyết định không chỉ là con số, là văn bản, mà thực sự tạo ra tác động tích cực đến đời sống và chất lượng giáo dục tại cơ sở.

Mong mỏi từ người thầy vùng khó

Là giáo viên đang công tác tại vùng khó khăn, thầy Ksơr Y Chét – Trường Tiểu học - THCS EaTrol (Sông Hinh, Đắk Lắk) nhận thấy kỳ họp Quốc hội lần này được đội ngũ nhà giáo quan tâm theo dõi với nhiều kỳ vọng.

Giáo viên không chỉ quan tâm đến các chủ trương, định hướng lớn mà còn mong muốn các quyết sách đi vào những vấn đề cụ thể, thiết thực với đời sống nghề nghiệp. Đặc biệt, chế độ tiền lương, phụ cấp, điều kiện làm việc và sự ghi nhận đối với nghề giáo vẫn là mối quan tâm hàng đầu.

Với giáo viên ở vùng khó, những chính sách này không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn là yếu tố giữ chân, tạo động lực để họ tiếp tục gắn bó với nghề.

Thầy Ksơr Y Chét mong mỏi, những tâm tư, kỳ vọng của đội ngũ nhà giáo sẽ được quan tâm tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI lần này.

Thứ nhất, Quốc hội cần giám sát chặt chẽ việc ban hành các nghị định hướng dẫn cụ thể về bảng lương mới; sớm hiện thực hóa chủ trương “lương nhà giáo cao nhất trong thang bảng lương”, bảo đảm thu nhập thực tế đủ để giáo viên ổn định cuộc sống, giảm áp lực phải làm thêm ngoài nghề. Đồng thời, cần giải quyết thỏa đáng các chế độ phụ cấp, đặc biệt là phụ cấp đứng lớp, thâm niên và chính sách đặc thù cho giáo viên vùng sâu, vùng xa.

Thứ hai, cần có giải pháp căn cơ để tháo gỡ tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ, thông qua cơ chế tuyển dụng linh hoạt hơn. Thay vì cào bằng giảm biên chế, cần thực hiện nguyên tắc “có học sinh thì phải có giáo viên”. Đồng thời, cần xây dựng chính sách điều tiết nhân lực, luân chuyển, biệt phái hợp lý cùng chế độ đãi ngộ phù hợp để thu hút giáo viên về vùng khó khăn và giảm tải sĩ số học sinh/lớp ở các vùng thuận lợi.

Thứ ba, giảm bớt áp lực “hành chính hóa” và hồ sơ sổ sách. Cần đẩy mạnh chuyển đổi số một cách thực chất, cắt giảm các loại giấy tờ không cần thiết, đồng thời tích hợp các phần mềm quản lý để giáo viên có thêm thời gian tập trung vào chuyên môn và chăm sóc học sinh.

Thứ tư, tăng cường đầu tư nguồn lực cho giáo dục, đặc biệt trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục giai đoạn 2026-2035. Trọng tâm là hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin cho các trường vùng khó; đồng thời bố trí kinh phí bồi dưỡng, nâng cao năng lực số cho giáo viên.

Thứ năm, cần có các quy định pháp lý mạnh mẽ hơn để bảo vệ vị thế và danh dự nhà giáo trước các hành vi bạo lực học đường hoặc xúc phạm trên không gian mạng, qua đó xây dựng môi trường sư phạm an toàn, giúp giáo viên yên tâm công tác và thực hiện nhiệm vụ giáo dục.

Tại các xã vùng cao, biên giới của Thanh Hóa như Mường Lát, Trung Lý, Mường Lý, Trung Sơn... nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, kỳ họp Quốc hội không chỉ là sự kiện chính trị mà còn là nơi gửi gắm nhiều kỳ vọng của đội ngũ nhà giáo.

Ông Nguyễn Duy Thủy - Hiệu trưởng Trường PTDTBT-THCS Trung Lý, chia sẻ: “Điều chúng tôi mong mỏi nhất là tiếp tục có chính sách ưu tiên cho giáo dục vùng khó, đặc biệt đầu tư cơ sở vật chất, nhà công vụ cho giáo viên và cơ chế thu hút, giữ chân đội ngũ. Ở vùng cao, mỗi năm học đều là một hành trình nỗ lực để duy trì sĩ số và nâng cao chất lượng”.

Dù đã có nhiều cải thiện, nhưng điều kiện dạy học ở một số điểm trường còn thiếu thốn, trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới. Việc tiếp cận công nghệ của học sinh còn hạn chế cũng khiến quá trình triển khai chương trình mới gặp không ít trở ngại.

Cùng chung trăn trở, ông Hoàng Lê Thành - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mường Lý, cho biết: “Chúng tôi mong có thêm chính sách hỗ trợ thiết thực hơn về thu nhập và điều kiện sinh hoạt. Nhiều thầy cô phải xa gia đình, bám bản trong thời gian dài, nên rất cần sự quan tâm kịp thời để yên tâm công tác”.

Bên cạnh đó, giáo viên vùng cao kỳ vọng được giảm áp lực về hồ sơ, sổ sách để có thêm thời gian đầu tư cho bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và quan tâm sát sao đến từng học sinh. Với đặc thù học sinh chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số, việc kèm cặp, hỗ trợ các em càng đòi hỏi nhiều thời gian và tâm huyết.

Không chỉ ở vùng cao, tại nhiều địa phương khác, giáo viên bày tỏ mong muốn về cải thiện thu nhập, nâng cao chế độ đãi ngộ, đồng thời tăng cường các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc nâng cao năng lực công nghệ cho giáo viên cũng trở thành yêu cầu cấp thiết.

Kỳ họp Quốc hội lần này vì thế không chỉ là nơi bàn thảo chính sách, mà còn là nơi hội tụ niềm tin và kỳ vọng của hàng triệu nhà giáo, học sinh và phụ huynh. Những vấn đề như cải cách tiền lương, đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục, nâng cao chất lượng dạy học… đều đang được đặt ra với yêu cầu ngày càng cao.

Từ nghị trường đến lớp học đang hình thành một sự kết nối bền chặt, đó là niềm tin. Niềm tin vào những đại biểu thấu hiểu ngành, sát thực tiễn; niềm tin vào các chính sách được xây dựng trên cơ sở lắng nghe và chia sẻ.

Với tinh thần đó, ngành Giáo dục cả nước nói chung và Thanh Hóa nói riêng đang hướng về kỳ họp Quốc hội với tâm thế kỳ vọng và tin tưởng. Những quyết sách đúng đắn, kịp thời không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của giáo dục trong tương lai.