Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã nói rõ với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong một cuộc điện đàm hôm 27/1 rằng, vương quốc này “sẽ không cho phép không phận hoặc lãnh thổ của mình được sử dụng cho bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Iran”.
Điều này diễn ra sau một tuyên bố tương tự hôm 26/1 từ UAE, trong đó khẳng định sẽ không cung cấp hỗ trợ hậu cần hoặc làm căn cứ cho “các hành động quân sự thù địch” chống lại Tehran.
Việc từ chối này làm khó cho kế hoạch quân sự của Mỹ, vì cả hai quốc gia đều là nơi đặt các khí tài quân sự đáng kể của Lầu Năm Góc.
Riêng Saudi Arabia đã đóng quân hơn 2.300 binh sĩ Mỹ, và có quan hệ đối tác an ninh lâu dài với Washington.
UAE cũng là nơi đóng quân của khoảng 5.000 quân nhân Mỹ tại căn cứ không quân Al Dhafra, ngay ngoại ô Abu Dhabi.
Các nhà phân tích cho rằng, động thái này là nỗ lực tránh bị cuốn vào một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn, và để đề phòng sự trả đũa của Iran.
Các chuyên gia quân sự lưu ý rằng, mặc dù các quyết định của Saudi Arabia và UAE làm tăng độ phức tạp và chi phí hoạt động, nhưng chúng không loại trừ hành động của Mỹ.
Tổng thống Donald Trump mới đây đã tăng cường sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Trung Đông, triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng các phi đội máy bay chiến đấu và hệ thống phòng thủ tên lửa bổ sung đến khu vực.
Một tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke khác, USS Delbert D. Black, được cho là đã gia nhập lực lượng vào ngày 28/1, nâng tổng số tàu chiến trong khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh trung ương Mỹ (CENTCOM) lên ít nhất 10 chiếc.
Ông Trump tuyên bố việc triển khai một "hạm đội hùng hậu" nhằm gây áp lực lên Iran về chương trình hạt nhân và việc đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình trong nước, đồng thời vẫn để ngỏ khả năng đàm phán ngoại giao.
Mỹ cũng vừa khởi động các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn, kéo dài nhiều ngày trên khắp Trung Đông.
Cuộc tập trận được cho là nhằm mục đích xác nhận các quy trình phân tán nhân sự và máy bay đến nhiều “địa điểm dự phòng” khác nhau, và phối hợp chỉ huy với các “quốc gia đối tác” không được nêu tên.
Trước đó, Iran đã cảnh báo rằng, bất kỳ quốc gia nào tạo điều kiện cho một cuộc tấn công sẽ bị coi là "thù địch".
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày 28/1 nhắc lại rằng, Tehran "sẵn sàng 200% để tự vệ", và sẽ đáp trả "thích đáng, chứ không phải tương xứng", có khả năng nhắm vào các căn cứ của Mỹ trong khu vực.