Con đường vĩnh viễn
Theo RIA, Iran và Oman gần như đã đạt được thỏa thuận về vận tải biển ở eo biển Hormuz. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, cho biết: "Bất chấp những trở ngại từ phía Mỹ, chúng tôi đã đạt được thỏa thuận về lộ trình hàng hải".
Các bên đang chuẩn bị một tuyên bố chung. Ông Bagai nhấn mạnh an ninh eo biển là ưu tiên hàng đầu, vì điều đó nằm trong lợi ích của tất cả. Nhưng hiện chưa có kế hoạch nào về việc hoàn toàn giải tỏa eo biển Hormuz.
Nhà ngoại giao Iran khẳng định: "Điều này chỉ có thể thực hiện được sau khi chấm dứt các hành động bất hợp pháp, sự can thiệp, các mối đe dọa và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, cũng như việc bồi thường được thực hiện".
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đã bình luận về tình hình này: "Các cuộc đàm phán của chúng tôi với Oman vẫn đang diễn ra, và đây là một vấn đề kỹ thuật hoàn toàn riêng biệt liên quan đến các tuyến đường vận chuyển.
Các tuyến đường hiện tại không còn hoạt động nữa, vì vậy cần có các tuyến đường mới. Hiện tại, chúng tôi đã nhất trí về các tuyến đường tạm thời có thể được chuyển đổi thành tuyến đường vĩnh viễn. Phần còn lại phụ thuộc vào việc đáp ứng các điều kiện khác", ông nói.
Theo ông Bagai, Mỹ phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, giải tỏa tài sản bị đóng băng của Iran, dỡ bỏ lệnh trừng phạt dầu mỏ và chấm dứt các hoạt động quân sự chống lại Cộng hòa Hồi giáo.
Ông Araghchi nhắc lại tất cả những điều này đều được ghi rõ trong bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ.
Đồng thời, Iran không có ý định từ bỏ ý tưởng thu phí đi qua eo biển Hormuz. Iran tuyên bố thiệt hại đối với hệ sinh thái biển do vận tải thương mại gây ra ước tính lên tới hàng nghìn tỷ USD. Điều này cần phải được bù đắp.
Dựa vào chính mình
Lập trường của Nhà Trắng vẫn chưa rõ ràng. Ví dụ, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định biên giới Mỹ sẽ sớm được mở rộng.
"Sau khi chúng ta đánh bại Iran, quốc gia đang phải chịu thất bại nặng nề, tôi sẽ sớm tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ", ông tuyên bố tại một cuộc mít tinh ủng hộ các ứng cử viên nghị sĩ đảng Cộng hòa.
Ông Trump cũng đe dọa sẽ ném bom Oman nếu nước này cản trở Mỹ.
Đồng thời, Phó Tổng thống J.D. Vance thừa nhận rằng một cuộc chiến với Iran không nhất thiết sẽ kết thúc bằng việc giành được lãnh thổ.
"Tôi có thể tự tin khẳng định điều này: Mỹ sẽ mạnh mẽ hơn, Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân, và eo biển Hormuz sẽ trở lại trạng thái ổn định, giá dầu và khí đốt ổn định cho người dân Mỹ", ông nhấn mạnh.
Trong khi đó, theo Al Arabiya, các bên xung đột đã gia hạn lệnh ngừng bắn 60 ngày. Thỏa thuận ngừng bắn được ký kết lần đầu vào ngày 17/6. Tuy nhiên, giao tranh đã tiếp diễn vào tháng 7.
Trong khi đó, sự bất mãn đang gia tăng trong số các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông. Theo tờ Washington Post, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Kuwait và Bahrain không hài lòng với cách tiếp cận của ông Trump đối với vấn đề Iran.
Và một số nước đã bắt đầu đặt câu hỏi về sự khôn ngoan của việc duy trì các căn cứ quân sự Mỹ trên lãnh thổ của họ. "Mỹ đã khơi mào cuộc chiến này, và chúng tôi đang phải trả giá", tờ báo dẫn lời một đại diện của các quốc gia quân chủ vùng Vịnh Ba Tư nói.
Tờ báo này cho biết thêm, Thỏa thuận Mecca vừa được ký kết là một tín hiệu rõ ràng từ Mỹ cho thấy các quốc gia Trung Đông dự định dựa vào nhau nhiều hơn là dựa vào các đối tác nước ngoài. Điều này đề cập đến liên minh quốc phòng giữa Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan.
Từ bỏ leo thang
Boris Dolgov, một nhà nghiên cứu hàng đầu tại Trung tâm Nghiên cứu Ả Rập và Hồi giáo thuộc Viện Nghiên cứu Phương Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, tin rằng các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman sẽ không dẫn đến những thay đổi đáng kể ở Trung Đông và sẽ không thể gây ảnh hưởng đến Mỹ.
"Ai cũng biết Oman có thái độ tích cực đối với Iran. Nhưng ảnh hưởng chính trị của Vương quốc Hồi giáo này quá yếu để thuyết phục các đối tác có quan điểm khác về Iran. Hơn nữa, ông Trump đã nói rõ Oman sẽ vô cùng hối hận nếu họ can thiệp vào công việc của Mỹ", chuyên gia giải thích.
Theo Vladimir Sazhin, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông thuộc Viện Nghiên cứu Phương Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Iran bằng cách đàm phán với Oman, trước hết là để củng cố vị thế của mình trong bối cảnh quan hệ với Mỹ, và thứ hai là để chuyển hướng sự chú ý khỏi chương trình hạt nhân của riêng mình, các lực lượng ủy nhiệm và các vấn đề khác.
"Rõ ràng là không chỉ các nước Trung Đông mà ngay cả người Mỹ cũng đã mệt mỏi với các chính sách của ông Trump. Vì vậy, khó có khả năng ông ấy sẽ có bất kỳ hành động quyết định nào trước cuộc bầu cử quốc hội. Nghĩa là, ông ấy sẽ không theo đuổi con đường leo thang", nguồn tin của RIA Novosti cho biết.
Iran đã đạt được một số thành công về ngoại giao, nhưng chuyên gia này cho rằng Iran sẽ không thể biến eo biển Hormuz thành một con tàu thu phí.
Đây không phải là vấn đề của riêng Mỹ, mà là của cộng đồng quốc tế, những người cho rằng điều này là không thể chấp nhận được. Điều này bao gồm cả Oman, quốc gia duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các chế độ quân chủ vùng Vịnh Ba Tư.
