Ba việc cần làm để có đội ngũ nhà giáo tiên tiến

GD&TĐ - Người thầy/đội ngũ người thầy đang vận động trong “bối cảnh kép”: Vừa phải thực hiện các nhiệm vụ của đổi mới GD theo tinh thần Nghị quyết 29/TW, vừa phải chủ động thích ứng với động thái của CMCN 4.0.
Đổi mới GD phổ thông đòi hỏi vai trò của giáo viên là dẫn dắt để học sinh phát triển nội dung tri thức
Đổi mới GD phổ thông đòi hỏi vai trò của giáo viên là dẫn dắt để học sinh phát triển nội dung tri thức

Chính sách phát triển người thầy/đội ngũ người thầy lúc này cần có những sáng suốt trên cả hai khía cạnh kinh tế - giáo dục. Đó là chia sẻ của GS Đặng Quốc Bảo, nguyên Giám đốc Học viện Quản lý Giáo dục.

Bốn vai trò của người thầy

GS Đặng Quốc Bảo cho rằng, kỹ thuật dạy học và công nghệ dạy học dù có nhiều thay đổi và phát triển theo chiều hướng ngày càng hiện đại, song ở nhiều nước, trong đó có nước ta, tại các nhà trường vẫn đan xen 4 kiểu dạy học và kéo theo chúng là 4 vai trò của người thầy.

Kiểu dạy học truyền thống: Trong kiểu dạy học này, thầy có vai trò người chỉ huy, trò chấp hành mệnh lệnh của thầy. Trò được yêu cầu “bắt chước” nội dung của thầy.

Kiểu dạy học gợi mở: Trong kiểu dạy học này, thầy có vai trò người thiết kế, trò thi công ý tưởng của thầy. Trò được yêu cầu “tái hiện” nội dung của tri thức.

Kiểu dạy học tích cực: Trong kiểu dạy học này, thầy có vai trò người dẫn dắt, trò lĩnh hội sự truyền đạt của thầy. Trò được yêu cầu “tái tạo” nội dung tri thức.

Kiểu dạy học kiến tạo: Trong kiểu dạy học này, thầy có vai trò người cố vấn, người truyền cảm hứng, trò khám phá phát hiện được hiện thực khách quan mà thầy - trò cùng quan tâm. Trò thực hiện sáng tạo nội dung của tri thức.

Người thầy tận tâm là một nhà quản lý – quản lý không có dấu đỏ, có kỹ năng, phong cách dạy học để học sinh nào cũng bắt kịp với “yêu cầu dạy học” đặt ra.

Người thầy như GS Nguyễn Cảnh Toàn đã chỉ ra: Phải dạy học sinh theo tinh thần phân hóa qua 4 sức: Sức chức, sức hút, sức chấm, sức chế biến. Lao động sư phạm của người thầy rất nặng nhọc.

Không thể dùng tư duy kinh tế thông thường trong việc xác định sự đãi ngộ cho người thầy/ đội ngũ người thầy.

Giáo dục nhà trường là động lực cho kinh tế

Theo GS Đặng Quốc Bảo, người thầy/đội ngũ người thầy đang vận động trong “bối cảnh kép”: Vừa phải thực hiện các nhiệm vụ của đổi mới GD theo tinh thần Nghị quyết 29/TW khóa 10, vừa phải chủ động thích ứng với động thái của CMCN 4.0.

Họ có nhiệm vụ thực hiện tinh thần dạy học kiến tạo, biết từ bỏ sư phạm quyền uy tiến tới sư phạm dân chủ, hợp tác, trang bị cho người học sự phát triển toàn diện năng lực phẩm chất lại phải đón đầu với các tiến bộ của công nghệ dạy học, “kỹ thuật dạy học qua e-learning”, “trường học kết nối”, “STEM”…

Cuộc sống đòi hỏi người thầy phải tận tâm hơn song lại phải tốc độ nhiều hơn.

Kinh tế đang diễn ra động thái “cá nhanh nuốt cá chậm”. Giáo dục nhà trường là động lực cho kinh tế. Người thầy, đội ngũ người thầy nếu không biết cách dạy học/giáo dục hiệu quả thì đẩy dân tộc vào tình cảnh “trâu chậm uống nước đục”.

Chính sách phát triển người thầy/đội ngũ người thầy lúc này cần có những sáng suốt trên cả hai khía cạnh kinh tế - giáo dục.

Ba vấn đề thực tiễn phát triển người thầy trong bối cảnh mới

GS Đặng Quốc Bảo chỉ ra ba vấn đề thực tiễn của phát triển đội ngũ người thầy:

Thứ nhất, phát triển được lực lượng tinh hoa của đội ngũ người thầy. Ở địa phương nào cũng đang có những người thầy tận tâm, tài hoa. Họ lấy minh triết “Tất cả vì học sinh thân yêu” làm phương châm hành động.

Cần liên kết họ thành lực lượng là nhân lực kỹ thuật cao của ngành có chính sách và hình thức tôn vinh xứng đáng để bảo vệ nguồn gen cao quý của ngành.

Bên cạnh sự tôn vinh người ưu tú cần có cuộc vận động để người không có tố chất làm thầy đừng chuyển đến các vị trí không thích hợp với năng lực, phẩm chất của họ.

Thứ hai, đào tạo lại đội ngũ người thầy, lấy trọng tâm là giáo dục STEM. Cùng với các nội dung bồi dưỡng truyền thống, cần đặc biệt chú ý đến bồi dưỡng STEM cho người thầy/đội ngũ người thầy.

Cần thiết kế được STEM với các trình độ từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, và bồi dưỡng STEM cho đội ngũ GV đang có. Ai không thích ứng được yêu cầu bồi dưỡng này cần có sự vận động để họ tự thanh lọc.

Thứ ba, kiến tạo được phương án đào tạo người thầy. “Vượt gộp” là từ đề xuất của GS Phan Ngọc; Theo ông: Vượt gộp không phải là chạy theo cái mới, bỏ qua cái cũ, cũng không phải như khi bám lấy cái cũ mà coi thường cái mới.

Từng có 3 mô hình đào tạo người thầy ở nước ta: Mô hình truyền thống: Đào tạo người thầy mà các trường ĐHSP, CĐSP đã tiến hành nhiều năm.

Mô hình Nguyễn Cảnh Toàn: Đào tạo người thầy theo phương thức vừa học vừa làm. Mô hình này triển khai tại Trường ĐHSP những năm 80 của thế kỷ trước.

Mô hình Nguyễn Thị Mỹ Lộc: đào tạo người thầy vừa có năng lực làm thầy, vừa có năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản. Mô hình này đang triển khai tại Trường ĐH Giáo dục (ĐHQGHN), sản phẩm của mô hình này có nhiều hứa hẹn, tuy nhiên khi tuyển dụng, sản phẩm lại rơi vào quỹ đạo của luật lệ hiện hành nên thiếu động lực cho sự mở rộng và phát triển.

Theo GS Đặng Quốc Bảo, ngày nay với sự tiến bộ của khoa học công nghệ thông tin, công nghệ dạy học, với sự ưu việt của đào tạo tín chỉ có thể vượt gộp các mô hình đã có A + B + C với sự liên kết, hợp tác giữa các trường THPT, trường ĐH đào tạo người thầy qua phương thức “học qua hành”.

Trong tác phẩm “Giáo dục trong thời đại tri thức”, John Vũ khắc họa tính ưu việt của phương thức “học qua hành”. Đây là sự tổ hợp hai môi trường học tập: Trường học và thực tiễn. Sinh viên tham dự khóa học trong 2 ngày/tuần và dành 3 ngày khác trong tuần để làm việc áp dụng điều đã học vào cuộc sống.

Đào tạo GV hiện nay có thể tham khảo mô hình đào tạo bác sĩ nội trú. Người học sẽ học 6 năm để có năng lực dạy học, trải nghiệm thực tiễn, và nghiên cứu khoa học. Khác với bác sĩ nội trú, 2 năm cuối cùng làm việc tại bệnh viện, người đủ điều kiện tuyển vào hệ này thì ngay năm đầu đã được cầm phấn. Họ là “trợ giảng” cho các thầy dạy giỏi ở trường phổ thông, thực hiện phụ đạo và khi cần thiết có thể để họ đứng lớp.

Kinh nghiệm cho thấy người giỏi trong lớp có thể dạy người khác vì “học thầy không tày học bạn”. Trường phổ thông chọn những người có năng khiếu sư phạm, có ý chí, và có nguyện vọng làm thầy; cần ưu tiên tuyển chọn những em mà gia đình có truyền thống làm thầy. GS Đặng Quốc Bảo

Một buổi học của học sinh tại điểm bản Mường.

Phụ huynh chặt tre góp sức chỉnh trang trường lớp

GD&TĐ - Trước thềm năm học mới, đông đảo phụ huynh ở xã Tà Hộc (huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La) lại tất bật lên rừng chặt tre, tham gia phát cỏ dại cùng giáo viên để chỉnh trang cơ sở vật chất trường, lớp chuẩn bị đón trẻ tới trường.
Em Nguyễn Ngọc Tân, thủ khoa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 tỉnh Tiền Giang.

Phương pháp học đặc biệt của 2 thủ khoa

GD&TĐ - Nguyễn Ngọc Tân và Trịnh Đăng Khoa là thủ khoa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 của tỉnh Tiền Giang và Sóc Trăng. Kết quả này đến từ sự nỗ lực và phương pháp học đặc biệt.
Ban đại diện CMHS Trường Tiểu học Quang Trung, huyện An Lão cùng nhà trường khen thưởng học sinh tham gia chuyên đề cấp thành phố.

Để xóa đi thành kiến với Ban đại diện cha mẹ học sinh

GD&TĐ - Nói về hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh (CMHS) không ít người thành kiến rằng: đó là cánh tay giúp nhà trường huy động các khoản đóng góp, tài trợ một cách hợp pháp. Nhưng trên thực tế, sự phối hợp giữa Ban đại diện CMHS với giáo viên, nhà trường đã góp phần không nhỏ cho sự phát triển của GD&ĐT.
Tay chân miệng thường bị nhầm với các bệnh khác.

Phân biệt bệnh tay chân miệng với những bệnh khác

GD&TĐ -Bệnh tay chân miệng có các vị trí đặc hiệu là ở lòng bàn chân, lòng bàn tay, đầu gối, khe mông. Những nốt ban của tay chân miệng thường là những nốt ban dát sẩn, thường chìm ở trên bề mặt da. Các vết loét ở khoang miệng thường tập trung tại đầu lưỡi, niêm mạc má hai bên.
Nhiều trường học còn thiếu giáo viên môn Tiếng Anh. Ảnh minh họa: Sỹ Điền

Gỡ khó nhân lực, vật lực dạy Tiếng Anh và Tin học trong Chương trình mới

GD&TĐ - Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, từ năm học 2022 - 2023, Tiếng Anh và Tin học chính thức trở thành môn học bắt buộc với học sinh lớp 3. Tuy nhiên, nhiều địa phương, trường học vẫn gặp khó khăn về nhân lực và vật lực khi triển khai bộ môn này, nhất là những trường vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Giảm 10% thuế nhập khẩu ưu đãi mặt hàng xăng

Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 8-12/8/2022

GD&TĐ - Giảm 10% thuế nhập khẩu ưu đãi mặt hàng xăng; hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch COVID-19; mua sách giáo khoa cho học sinh mượn: Trình Chính phủ kịp thời triển khai từ năm học 2022 – 2023;... là những thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 8-12/8/2022.
Vương quốc Shambhala, hay Shangri-La, được cho là ở nơi có những ngọn núi pha lê trắng.

Shangri-La: Huyền thoại một thiên đường

GD&TĐ -Truyền thuyết về một vùng đất huyền ảo có tên Shangri-La từ lâu đã hấp dẫn những nhà thám hiểm nhưng chưa ai đặt chân được đến đó. Liệu đây có phải là cửa ngõ dẫn đến “thiên đường” thật sự?
Lãnh đạo UBND TP. Điện Biên Phủ trao quà khen thưởng Điện lực thành phố.

Thành phố Điện Biên Phủ đảm bảo an ninh, an toàn lưới điện

GD&TĐ - Những năm qua, Điện lực TP. Điện Biên Phủ chủ động xây dựng tốt kế hoạch công tác. Đảm bảo không để xảy ra tụ tập đông người, phá hoại tài sản trong cơ quan và phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi gây mất an toàn lưới điện.
Với ông Lê Hát Sơn, mỗi viên đá đều có giá trị và ý nghĩa nhất định.

Người 'đặt tên' cho đá

GD&TĐ - Từ những viên đá to, nhỏ khác nhau được nhặt dưới sông suối, qua bàn tay của ông Lê Hát Sơn chúng đều có tên và mang một giá trị khác nhau.