Xuân tri thức

GD&TĐ - Xuân về trên những rẻo cao, mang theo nhiều “chồi non, lộc biếc”. Ở nơi ấy, giáo dục ngày càng khởi sắc, một phần có sự góp sức của giáo viên đã dành cả thanh xuân của mình cho giáo dục nơi đây.
Cô Bế Thị Bé Lan và học trò của mình nhân dịp 20/11/2021. Ảnh: NVCC
Cô Bế Thị Bé Lan và học trò của mình nhân dịp 20/11/2021. Ảnh: NVCC

Những giáo viên này đã, đang và sẽ mang đến những mùa xuân tri thức cho rẻo cao này.

Khởi sắc giáo dục vùng cao

24 năm gắn bó với vùng cao, cô Đỗ Thị Xuân - giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Tả Lèng (Tam Đường, Lai Châu) – nhớ lại thời điểm mới về trường nhận nhiệm vụ. Ngày ấy, đường sá đi lại khó khăn; thôn, bản chưa có điện thắp sáng. Mỗi khi đến điểm trường, giáo viên chỉ còn cách “cuốc bộ”. Bà con chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đa số thuộc hộ nghèo. Học sinh ăn chưa đủ no, mặc chưa đủ ấm… Khó khăn của giáo viên vùng cao nhiều vô kể và không thể cân đong, đo đếm.

“Khi dạy học sinh một âm hoặc một vần nào đó, tôi hướng dẫn các em nhớ đến tên các bạn trong lớp. Ví dụ: Học âm NG, thì các em hãy nhớ đến tên bạn Nga, Ngân hay Nghĩa. Với cách này, sẽ giúp học sinh dễ học, dễ nhớ và tôi học được kinh nghiệm từ các đồng nghiệp đi trước của mình”. - Cô Bùi Thị Khuê

Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, nhiều địa phương phải cho học sinh nghỉ học. Việc dạy – học trực tuyến khó có thể triển khai với học sinh dân tộc, vì các em không đủ thiết bị để học. “Chúng tôi phải đến từng thôn bản, hộ gia đình để giao bài cho học sinh.

Sau đó, hẹn 2 ngày sau đến chữa và thu bài chấm cho các em; đồng thời giao thêm bài mới. Đều đặn, ít nhất mỗi tuần 2 lần, thầy cô “đến tận ngõ, gõ từng nhà” để làm công việc này, chỉ mong các em duy trì được nếp học, để kiến thức không bị “rơi rụng”” – cô Xuân chia sẻ, đồng thời cho biết: Ngày nắng còn đỡ vất vả. Ngày mưa, giáo viên phải đi bộ 2 - 3 giờ mới đến được gia đình học sinh.

Nhớ lại kỷ niệm cách đây 20 năm, cô Xuân chia sẻ: Đó là khóa đầu tiên cô đứng trên bục giảng và dạy lớp 5. Nhìn những học trò của mình bé xíu, đen nhẻm phải gùi chăn, chiếu, gạo củi, xoong nồi trên lưng đến trường, cô không khỏi trắc ẩn. Sau mỗi buổi học, các em thường rủ nhau lên rừng lấy măng và rau để tự lo cho bữa ăn hằng ngày. Nếu không may bị ốm, các em chỉ biết gọi cô.

“Thời điểm đó, tôi vừa là giáo viên, vừa là mẹ, bạn và cũng vừa là “y sĩ” cho học trò của mình. Đáp lại tình yêu thương của cô, các em rất ngoan ngoãn, vâng lời” – cô Xuân bộc bạch.

Cũng như nhiều giáo viên vùng cao, cô Xuân không chỉ dạy chữ, mà còn “dạy người”. Dạy học sinh từ lời ăn tiếng nói, cho đến kỹ năng sống… “Chúng tôi thường xuyên dạy tăng cường tiếng Việt cho học sinh để việc tiếp thu bài giảng dễ dàng hơn. Ngược lại, chúng tôi cũng phải học tiếng dân tộc để giao tiếp và tương tác tốt với phụ huynh học sinh. Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục”, cô Xuân chia sẻ.

Xuân tri thức ảnh 1
Đường đến Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Xín Cái (Mèo Vạc, Hà Giang). Ảnh: NVCC

“Nảy mầm” từ con chữ

Thầy Đỗ Văn Long có 26 năm ở Mèo Vạc (Hà Giang). Thầy đã góp phần mang đến những mùa xuân tri thức cho vùng rẻo cao này. Hiện, thầy là Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Xín Cái. Thầy Long nhớ lại, ngày mới đặt chân đến Mèo Vạc, khó khăn chồng chất khó khăn. Không đường, không điện, lớp học thì tạm bợ. Cung đường đến trường hiểm trở, thậm chí phải băng rừng, lội suối để đến được các điểm trường.

Có những lúc thầy Long thấy nản lòng, định về xuôi công tác hoặc kiếm một nghề gì đó. Nhưng rồi, nhìn học trò của mình thầy lại không lỡ “dứt áo ra đi”. Ánh mắt học trò đã níu thầy ở lại. “Tôi quyết tâm bám trường, bám lớp, đem ánh sáng tri thức cho con em đồng bào nơi đây. Có con chữ, tương lai của các em sẽ xán lạn hơn” – thầy Long chắc mẩm và tự hào nói: Giáo dục nơi đây ngày càng tươi mới. Nhận thức của bà con về sự học đã thay đổi. Tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng gần như không còn, giáo viên đỡ phải “trèo đèo, lội suối” để “vây bắt” học trò trở lại trường lớp, nhất là sau những ngày nghỉ Tết cổ truyền dân tộc.

Theo thầy Long, trước đây, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, việc duy trì sĩ số luôn là bài toán khó đối với các trường học ở vùng dân tộc. Việc giáo viên phải đến “từng ngõ, gõ từng nhà”, thậm chí lên nương, đến từng đồi ngô để vận động học sinh đến trường là chuyện không hề hiếm gặp. “Giờ đây, mọi thứ đã thay đổi, đến hẹn, học sinh tự giác tới trường. Buổi đầu tiên đến lớp sau kỳ nghỉ Tết, sĩ số luôn đạt trên 95%” – thầy Long hồ hởi nói, đồng thời khấp khởi niềm tin: Cứ đà này, sự học nơi rẻo cao sẽ ngày càng khởi sắc, như hoa ban, hoa mận đua nở trắng rừng.

Xuân tri thức ảnh 2
 Cô Đỗ Thị Xuân đến từng nhà để giao bài cho học sinh thời điểm thực hiện giãn cách xã hội. Ảnh: NVCC

Cũng theo thầy Long, nhiều học trò của thầy đã trưởng thành. Có người là cán bộ từ cấp xã đến cấp huyện. Đặc biệt, nhiều học trò trở thành đồng nghiệp của thầy. Thầy tiếp tục truyền nhiệt huyết, lòng yêu nghề, mến trẻ cho biết bao giáo viên trẻ, nhất là những giáo viên mới vào nghề. “Tôi không giấu nghề, có bao nhiêu bí quyết dạy học ở vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số, tôi đều “bung lụa”, để các đồng nghiệp trẻ tham khảo và rút kinh nghiệm; từ đó chắt lọc, vận dụng vào thực tiễn giảng dạy của mình”, thầy Long dí dỏm nói.

Cùng suy nghĩ, cô Đỗ Thị Xuân không nề hà chia sẻ kinh nghiệm đứng lớp cho giáo viên trẻ. Bất kỳ giáo viên nào mới về trường công tác, cô luôn sẵn sàng hỗ trợ, từ cách quản lý lớp, phương pháp dạy học, cho đến cách giao tiếp, tương tác với phụ huynh học sinh. Cô thường khuyên giáo viên trẻ, dạy học ở vùng đồng bào, điều đầu tiên là học ngôn ngữ của người dân bản địa, sau đó hòa nhập với văn hóa địa phương. Điều đó giúp ích rất nhiều trong quá trình dạy học, giáo dục học sinh. Để học sinh dễ tiếp thu bài giảng, khi lên lớp, giáo viên nên lấy ví dụ từ thực tiễn cuộc sống của bà con như: Cây lúa, củ khoai, hạt ngô…, không nên viện dẫn điều xa lạ và những thứ học sinh chưa bao giờ biết đến, vì như vậy, các em sẽ khó hình dung và hiệu quả bài học không cao.

Xuân tri thức ảnh 3
Học trò của cô giáo Bùi Thị Khuê. Ảnh: NVCC

“Truyền lửa” nhiệt huyết

Là giáo viên, Tổng phụ trách Đội nên cô Bế Thị Bé Lan – Trường Tiểu học & THCS Cao Chương (Trùng Khánh, Cao Bằng) luôn biết cách truyền lửa và chia sẻ kinh nghiệm cho giáo viên mới vào nghề, nhất là những người lần đầu đến vùng khó công tác. Việc đầu tiên là giúp các bạn ổn định lập trường tư tưởng, để không nản chí, sờn lòng trước những khó khăn thử thách.

“Chúng tôi lập nhóm những giáo viên trẻ để hỗ trợ lẫn nhau trong công việc, cuộc sống; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm giáo dục học sinh dân tộc, đổi mới phương pháp giảng dạy để cùng nhau bắt nhịp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Từ đó, mọi người sẽ yên tâm, tin tưởng, quyết bám trường, bám lớp, đem ánh sáng tri thức cho con em đồng bào”, cô Lan chia sẻ.

Là giáo viên trẻ, vừa được tuyển dụng đầu năm học 2021 – 2022, cô Ma Thị Huyền - quê huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) - chính thức trở thành giáo viên Trường Tiểu học Xín Cái (Mèo Vạc, Hà Giang). Cô chia sẻ, ngày mới đặt chân đến trường, với bao điều bỡ ngỡ và lạ lẫm. Chỉ cần trải qua các cung đường, cũng có thể hình dung những vất vả, gian khó ở phía trước.

Tuy nhiên, cô Huyền luôn được ban giám hiệu, các đồng nghiệp đi trước chỉ dẫn, động viên và hỗ trợ trong công việc. Vì thế, cô đã vững tâm và quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ của một giáo viên trẻ. Cô được các đồng nghiệp truyền đạt kinh nghiệm giảng dạy, cách đổi mới phương pháp dạy học theo Chương trình giáo dục phổ thông mới. Hiện tại, cô dạy khối 4, 5 bộ môn Khoa học xã hội.

“Ban giám hiệu cùng một số đồng nghiệp dự giờ và nhận xét tiết dạy của tôi tốt. Mọi người đều động viên tôi tiếp tục phát huy và phấn đấu trong công việc. Những lời động viên ấy đã tiếp thêm động lực để tôi quyết tâm cống hiến tuổi trẻ của mình cho giáo dục vùng khó, đem con chữ đến với con em đồng bào dân tộc thiểu số”, cô Huyền bộc bạch, đồng thời khẳng định sẽ noi theo các bậc tiền bối, không ngại khó, ngại khổ, chỉ mong học trò của mình học hành đến nơi, đến chốn, để sau này cuộc sống được ấm no, hạnh phúc.

Từng dạy học ở Hà Nội và ở vùng thuận lợi, thế nhưng cô Bùi Thị Khuê (sinh năm 1996) đã quyết định về vùng khó để gắn bó với sự nghiệp “trồng người”. Hiện, cô là giáo viên trẻ nhất của Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học An Lương (Văn Chấn, Yên Bái) và đang dạy lớp 1.

Những ngày đầu đứng lớp, cô Khuê gặp nhiều khó khăn vì trình độ tiếp cận bài học của học sinh chậm hơn so với dưới xuôi. Hơn nữa, bất đồng ngôn ngữ giữa cô và trò cũng là một trong những hạn chế khi giảng bài. Tuy nhiên, cô luôn được lãnh đạo nhà trường, các đồng nghiệp động viên, khích lệ và truyền lửa.

“Tôi học được từ các cô, chú, anh, chị đi trước phương pháp dạy học tích cực; đặc biệt với học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số cần có phương pháp riêng, không thể áp dụng như học sinh thành phố. Tôi đã nhận thức rằng, ngoài kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ thì điều quan trọng nhất mà giáo viên vùng khó phải có là tình thương yêu, lòng nhân ái, tính chịu khó, kiên trì…” - cô Khuê bày tỏ.

Giờ đây, cô Xuân vô cùng hạnh phúc khi gặp lại những học trò yêu quý của mình. Nhiều em đã trưởng thành, là công dân có ích cho bản làng, xã hội... Niềm hạnh phúc đó được nhân lên gấp bội khi nhiều học trò đã và sẽ trở thành đồng nghiệp của cô. “Thậm chí, con cái của học trò cũ giờ cũng là học sinh của tôi” – cô Xuân chia vui và cho biết: Cuộc sống của người dân đã có nhiều thay đổi. Điều đáng nói là, người dân đã ý thức được sự học, nên nhà nào nhà nấy đều ủng hộ con em đến trường, hỗ trợ nhiệt tình cho giáo viên trong công tác dạy học. Nhờ đó, giáo dục nơi đây ngày càng khởi sắc.
Sinh viên Trung Quốc tham gia ngày hội việc làm năm 2021.

Trung Quốc: Áp lực việc làm đẩy sinh viên tới... gian lận

GD&TĐ -Trong bối cảnh tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp tại Trung Quốc cao kỷ lục và tỷ lệ cạnh tranh việc làm gay gắt, các cơ sở giáo dục đại học phải chịu áp lực rất lớn trong việc kết nối và tìm kiếm việc làm cho sinh viên. Điều này khiến nhiều sinh viên và trường học gian lận.
Giáo viên túc trực hỗ trợ phụ huynh trong quá trình tuyển sinh.

Tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội: Tăng minh bạch, tránh quá tải

GD&TĐ - Tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội luôn là vấn đề nóng từ nhiều năm nay trong bối cảnh quy mô dân số không ngừng gia tăng. Do đó, ngành Giáo dục Thủ đô đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng quy mô tuyển sinh, tăng chất lượng công tác tuyển sinh, tăng cường cơ sở vật chất cho các trường học, giảm số học sinh trái tuyến.
Sinh viên Trường ĐH Kinh tế quốc dân học tập trong thư viện

Bước tiến mới trong tự chủ đại học

Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật giáo dục đại học (Luật số 34) và Nghị định số 99/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ có nhiều quy định quan trọng hướng tới tăng quyền tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học.
Sách cũ được tặng lại ngoài giá trị về vật chất còn là món quà ý nghĩa với nhiều học sinh.

Nâng giá trị SGK cũ: Tìm giá trị mới trong cũ

GD&TĐ - Sách cũ được anh chị lớp trước tặng lại là món quà ý nghĩa với nhiều học sinh hoàn cảnh khó khăn. Sách cũ nhưng giá trị luôn mới, chất chứa nhiều ý nghĩa nhân văn, giúp các em và gia đình bớt đi phần nào chi phí, tự tin bước vào năm học mới.
Không để năm học mới thiếu, “sốt” sách giáo khoa

Không để năm học mới thiếu, “sốt” sách giáo khoa

GD&TĐ - Là đơn vị cung ứng sách giáo khoa với số lượng lớn hàng năm cho học sinh trên toàn quốc khi bước vào năm học mới nên công tác chuẩn bị ở mọi khía cạnh đã được Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam (GDVN) chuẩn bị kĩ càng.