Vẻ đẹp nghề giáo trong một thế giới đổi thay

GD&TĐ - Sau những lời chúc mừng, bó hoa ngày 20/11, người thầy lại trở về với lớp học cùng với yêu cầu đổi mới, áp lực ngày càng lớn của nghề nghiệp.

Cô và trò Trường THCS Nguyễn Huệ (phường Hải Châu, TP Đà Nẵng). Ảnh: Ngọc Phú.
Cô và trò Trường THCS Nguyễn Huệ (phường Hải Châu, TP Đà Nẵng). Ảnh: Ngọc Phú.

Tôn vinh người thầy, vì thế, không thể chỉ là câu chuyện của tình cảm. Đó còn phải là sự ghi nhận bằng chính sách, vị thế xã hội và những điều kiện để nhà giáo làm tốt công việc của mình.

Trong kỷ nguyên công nghệ, yêu cầu ấy càng trở nên rõ ràng. AI có thể cung cấp kiến thức, giải đáp câu hỏi, thiết kế bài giảng và hỗ trợ nhiều công việc vốn thuộc về giáo viên. Người học không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thầy cô để tiếp cận thông tin. Điều này buộc nghề giáo phải thay đổi, nhưng không làm giảm đi giá trị của người thầy.

Sự xuất hiện của AI đặt người thầy trước yêu cầu mới, nhưng không phải là cuộc chạy đua với công nghệ. Công nghệ càng phát triển, năng lực chuyên môn, bản lĩnh và trách nhiệm của người thầy càng cần được khẳng định. Bởi điều làm nên một nhà giáo không phải là sử dụng thành thạo bao nhiêu công cụ, mà là giúp người học trưởng thành như thế nào trong một thế giới ngày càng nhiều thông tin và lựa chọn.

Máy móc có thể đưa ra câu trả lời, nhưng không thể thay người thầy chịu trách nhiệm về sự trưởng thành của học trò. Một giáo viên giỏi không phải là người khiến học sinh phụ thuộc vào bài giảng của mình, mà là người giúp các em có đủ năng lực để tự học, tự khám phá và vượt qua giới hạn của bản thân. Đó là giá trị nghề nghiệp cần được khẳng định trong bối cảnh tri thức ngày càng dễ tiếp cận.

Tuy nhiên, cũng không thể lấy những giá trị truyền thống để né tránh yêu cầu đổi mới. Người thầy hôm nay phải học tập thường xuyên, làm chủ công nghệ và thay đổi phương pháp dạy học. Nhưng đặt ra yêu cầu đổi mới mà không quan tâm đến điều kiện thực hiện là cách tiếp cận thiếu công bằng. Giáo viên không thể toàn tâm cho chuyên môn nếu thời gian bị chia nhỏ bởi những công việc hành chính, nếu cơ hội bồi dưỡng không đồng đều, nếu thu nhập và môi trường làm việc chưa bảo đảm sự yên tâm với nghề.

Việc Quốc hội thông qua Luật Nhà giáo năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đánh dấu bước chuyển trong hoàn thiện chính sách, xác lập vị thế, quyền và trách nhiệm của nhà giáo. Những quy định về tuyển dụng, sử dụng, tiền lương, đãi ngộ và phát triển nghề nghiệp cho thấy sự quan tâm đối với đội ngũ này đang được cụ thể hóa bằng pháp luật. Nhưng điều quan trọng hơn cả là chính sách phải đi vào cuộc sống. Người thầy cần cảm nhận được sự thay đổi trong điều kiện làm việc, thu nhập, cơ hội phát triển và sự bảo vệ khi thực hiện nhiệm vụ. Đó là những thước đo thiết thực của sự tôn vinh.

Sự ghi nhận dành cho nhà giáo cần được nhìn nhận công tâm: những thầy cô giáo không ngừng đổi mới trong mỗi giờ dạy; những giáo viên bám trường, bám lớp ở vùng khó khăn và cả những thầy cô kiên trì đồng hành, giúp học sinh vượt qua giới hạn của bản thân. Mỗi đóng góp có thể khác nhau, nhưng đều cần được đánh giá công bằng, đúng với năng lực, trách nhiệm và giá trị lao động của người thầy.

Một nền giáo dục muốn đổi mới không thể chỉ trông đợi vào chương trình, sách giáo khoa hay công nghệ hiện đại. Sau mỗi chủ trương, phương pháp và mỗi công cụ vẫn là người thầy trực tiếp đưa giáo dục đến với học sinh. Vì vậy, đầu tư cho nhà giáo không phải là sự ưu ái dành riêng cho một nghề, mà là đầu tư cho chất lượng tương lai của đất nước.

Tôn vinh người thầy, suy cho cùng, không nằm ở việc chúng ta dành bao nhiêu mỹ từ để nói về nghề giáo trong tháng 11. Điều đáng kể hơn là người thầy có được sống với nghề, được làm nghề trong những điều kiện xứng đáng và được xã hội tin cậy hay không. Khi sự tri ân trở thành hành động cụ thể, khi vị thế nghề giáo được bảo đảm bằng chính sách và chất lượng chuyên môn, sự tôn vinh mới thực sự có ý nghĩa.

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ