Tờ Gazeta.Ru đã có phân tích lý do tại sao các đối tác lại do dự trong việc cung cấp tên lửa Patriot cho Ukraine và nguy cơ thiếu hụt trong thời gian tới.
Ukraine đã phát động một chiến dịch mới nhằm đảm bảo năng lực phòng không từ các nước phương Tây. Tuy nhiên, những nỗ lực của nước này nhằm thuyết phục các đối tác cung cấp tên lửa đánh chặn cho đến nay vẫn chưa mang lại kết quả cụ thể nào.
Vấn đề này đã được thảo luận, trong số những vấn đề khác, tại các cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng EU và các đại sứ NATO. Tuy nhiên, các quốc gia sở hữu tên lửa PAC-2 và PAC-3 dành cho hệ thống Patriot không vội vàng chuyển giao chúng cho Ukraine.
Một trong những lý do là các nước phương Tây cũng đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt loại tên lửa đánh chặn này.
Trong số 7 quốc gia EU sở hữu tên lửa Patriot, 5 nước là Đức, Ba Lan, Romania, Tây Ban Nha và Hà Lan đã chuyển giao tên lửa hoặc các bộ phận pin cho Ukraine. Hy Lạp và Thụy Điển chưa công khai thông báo về việc chuyển giao này.
Đức, trước đây là một trong những nhà cung cấp tên lửa Patriot lớn nhất cho Ukraine, hiện tuyên bố thiếu tên lửa trong kho vũ khí của mình.
Ukraine cũng đang cố gắng mua thêm tên lửa từ bên ngoài châu Âu. Tuy nhiên, theo Politico, Nhật Bản không có kế hoạch chuyển giao tên lửa cho Ukraine, viện dẫn mối đe dọa từ khu vực. Hàn Quốc cũng chưa sẵn sàng chuyển sang lĩnh vực cung cấp vũ khí.
Bên cạnh đó, Mỹ đang tìm cách bổ sung dự trữ của mình trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông và tốc độ sản xuất tên lửa không cho phép bổ sung kho dự trữ một cách nhanh chóng.
Câu chuyện đầy gian khổ
Một quan chức cấp cao của Ukraine thừa nhận nước này phải cạnh tranh gay gắt để có được hầu hết mọi nguồn cung cấp mới.
"Đó là một quá trình không bao giờ kết thúc, đầy gian khổ, phải năn nỉ từng chút một để có được một sản phẩm", ông nói với Politico.
Theo nguồn tin của bài báo, hiện tại Ukraine chủ yếu dựa vào chương trình PURL, theo đó các đối tác tài trợ cho việc Ukraine mua vũ khí của Mỹ. Vào tháng 7, Bộ Quốc phòng Ukraine tuyên bố 95% đạn dược quan trọng cho hệ thống phòng không được cung cấp thông qua chương trình này.
Tuy nhiên, việc giao hàng PURL cũng đang diễn ra chậm hơn so với dự kiến của NATO. Theo Politico, liên minh đang chuẩn bị thêm 4 hoặc 5 gói hàng nữa theo chương trình này.
Nhưng cuộc thảo luận về vấn đề cung cấp hàng hóa tại cuộc họp của các đại sứ các nước liên minh cũng không dẫn đến thỏa thuận mới nào.
Ukraine muốn hàng tỷ USD
Đồng thời, Ukraine đang tìm kiếm thêm nguồn tài trợ cho phòng không. Ngày 2/9, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thông báo Ukraine đã yêu cầu EU cấp vài tỷ euro, bao gồm cả tiền mua tên lửa PAC-3 cho hệ thống Patriot. Theo bà, các nước EU đang xem xét yêu cầu này.
Một nguồn thu nhập tiềm năng khác là khoản vay 90 tỷ euro của Liên minh châu Âu dành cho Ukraine. Cuối tháng 8, các nước EU đã thảo luận về việc có cho phép Ukraine sử dụng số tiền này để mua tên lửa Patriot hay không.
Tuy nhiên, không có sự đồng thuận: Pháp và Ý ủng hộ việc sử dụng số tiền này để mua các hệ thống SAMP/T của châu Âu.
Nỗi sợ hãi của Ukraine
Ukraine lo ngại tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn sẽ trở nên đặc biệt rõ rệt trong những tháng tới. Bà Solomiya Bobrovska, nghị sĩ Quốc hội Ukraine kiêm thành viên Ủy ban Quốc phòng, nói rằng bà lo ngại về khả năng của Nga trong mùa Thu và mùa Đông này.
"Lần đầu tiên sau 5 năm, tôi thực sự lo sợ về những gì Nga có thể đạt được trong vài tháng tới", bà nói.
Truyền thông phương Tây cũng đã cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa cho hệ thống phòng không của Ukraine trong nhiều tháng qua.
Vào tháng 8, CNN đưa tin Ukraine gần như đã cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn Patriot và trong một số trường hợp, không thể sử dụng các hệ thống này để chống lại tên lửa đạn đạo.
Vấn đề nằm ở quy mô sản xuất. Jack Watling, một chuyên gia quân sự tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh, trước đây ước tính rằng sản lượng tên lửa Patriot toàn cầu cần phải tăng gấp 3 đến 4 lần để đáp ứng nhu cầu của Ukraine.
Ông ước tính: "Lượng dự trữ hiện tại của Ukraine không đủ để bảo vệ các cơ sở trọng yếu trong mùa Đông". Ông Watling tin Ukraine khó có thể nhận đủ tên lửa Patriot để bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu trước khi mùa Đông đến.
Do đó, chuyên gia này cho rằng Ukraine nên chuẩn bị cho các sự cố mất điện nghiêm trọng và tăng cường các hệ thống hỗ trợ sự sống như cung cấp nước, sưởi ấm.
