Nga đề nghị Mỹ và châu Âu trực tiếp xuống thực địa
Khi bình luận về cuộc gặp tại Điện Kremlin giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin với đặc phái viên của ông Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner, nhà báo quân sự Nga Alexander Kots đã đặc biệt nhấn mạnh chi tiết ông Putin đề nghị phía Mỹ nhìn nhận tranh chấp lãnh thổ với Ukraine từ một góc độ khác: Trực tiếp xuống thực địa để quan sát.
Theo Alexander Kots, hai đại diện Mỹ đã có hơn 2 giờ thảo luận kín tại Điện Kremlin, nhưng những nội dung quan trọng nhất thực tế đã được ông Putin đề cập ngay trước ống kính truyền hình.
Nhà lãnh đạo Nga chỉ ra một nền hòa bình lâu dài không thể tồn tại cùng những "vùng xám".
Theo cách nhìn của Nga, vùng đất không thuộc quyền kiểm soát rõ ràng dọc chiến tuyến mà Ukraine đề xuất sẽ luôn là nguyên nhân gây tranh chấp, bởi mỗi bên có cách hiểu khác nhau về khu vực này.
“Đối với Nga, chỉ có một đường phân định duy nhất: Biên giới quốc gia. Đường biên giới đó, theo lập trường của Nga là chạy dọc theo ranh giới hành chính của các tỉnh Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson", ông Putin giải thích.
Nhà báo Kots nhấn mạnh, ông chủ Điện Kremlin đã đặc biệt hướng sự chú ý của các đại diện Mỹ đến thành phố Konstantinivka thuộc vùng Donetsk, được xem là cửa ngõ phía Nam của vành đai hai pháo đài còn lại của Ukraine ở Donbass là Sloviansk và Kramatorsk.
Năm 2022, thành phố này có khoảng 67.000 dân, nhưng theo số liệu ông Putin đưa ra, hiện chỉ còn khoảng 400-500 thường dân sinh sống tại đây.
Nhà lãnh đạo Nga đề xuất lặp lại mô hình từng áp dụng ở Oleshky: Dành 5 ngày cho lực lượng công binh rà phá bom mìn, với sự tham gia của các thanh tra nhân quyền hai nước cùng báo chí Mỹ, châu Âu và Ukraine.
Nhà lãnh đạo Nga cũng chỉ rõ, nếu Ukraine coi Konstantinivka thuộc quyền kiểm soát của mình, chính quyền Ukraine phải tự bảo đảm an ninh tại đó. Nhưng trước hết, điều đó chỉ được thực hiện sau khi giới chức và truyền thông phương Tây đến thực địa và xem ai đang kiểm soát thực tế khu dân cư này.
Đàm phán vẫn bế tắc ngay từ ý định ban đầu
Ông Kushner trước đó không giấu giếm ý định sẽ thuyết phục ông Zelensky "đi theo một trong những con đường đã được lựa chọn" trong cuộc gặp tại Dublin. Với những đề xuất của Tổng thống Nga, trong bản kế hoạch của ông Kushner đã có một phương án cụ thể, kèm theo thời hạn và địa điểm rõ ràng.
Tuy nhiên, điều đó không đảm bảo cho việc hai bên sẽ ngồi vào bàn đàm phán một cách nghiêm túc, chứ không nói đến đạt được thỏa thuận ngừng bắn và tìm kiếm một nền hòa bình bền vững cho Ukraine.
Đối với châu Âu, ông Putin xử lý vấn đề một cách đơn giản hơn: Trả lại cho phía Mỹ chính đề nghị mà họ từng đưa ra, bởi đề nghị đó hoàn toàn không liên quan gì đến Nga, mà phụ thuộc vào chính các đồng minh của Mỹ.
Ông Kushner đến Moscow với đề xuất đưa các nước châu Âu vào bàn đàm phán, nhưng con rể của Tổng thống Donald Trump rời đi cùng lời khuyên của Nga là ông hãy tự làm việc với các đồng minh châu Âu của mình, để họ xác định rõ là “muốn hòa bình hay chiến tranh”.
Theo nhà báo Alexander Kots, đây là một vòng luẩn quẩn khó tháo gỡ, bởi hai bên đều không nhượng bộ trong những quan điểm xuyên suốt.
Nga khẳng định cần xây dựng một hệ thống an ninh toàn cầu mới, trong đó hòa bình tại Ukraine chỉ là một trong những thành phần cấu thành. Trong khi đó, các nước châu Âu tiếp tục yêu cầu ngừng bắn trước, sau đó mới tiến hành đàm phán về hòa bình và cuối cùng mới bàn đến cấu trúc an ninh.
Ông kết luận trong khi các nhà ngoại giao vẫn tranh luận về kiến trúc an ninh và những thỏa thuận chính trị, thì chiến sự trên thực địa Ukraine vẫn tiếp diễn và nếu tình hình vẫn như vậy, các cuộc đàm phán sẽ được quyết định bởi chiến thắng trên chiến trường.
