Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, trong những năm gần đây, tình trạng thực tập sinh bỏ trốn và du học lao động bất hợp pháp tại Nhật khá phức tạp. Việt Nam đứng đầu trong số vụ tội phạm người nước ngoài và số thực tập sinh nước ngoài bỏ trốn tại Nhật.
Hiện nay, có khoảng 300.000 người Việt Nam đang lưu trú tại Nhật Bản.
Nguyên nhân xảy ra tình trạng trên là do một số công ty phái cử và công ty tư vấn du học lừa gạt người Việt Nam để thu phí môi giới cao, quảng cáo sai sự thật về các chương trình vừa học vừa làm thu nhập cao. Điều này dẫn tới tình trạng nhiều người mang gánh nặng kinh tế khi ra đi và dễ bỏ trốn, phạm tội tại Nhật Bản.
Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp Nhật Bản không thực hiện đúng Luật Lao động đối với thực tập sinh như: Không trả lương làm thêm cho người lao động và có những công ty môi giới dụ dỗ người lao động ra ngoài làm thêm được trả lương cao và để người lao động bỏ trốn…
Cục Quản lý lao động ngoài nước nêu rõ, đối với thực tập kỹ năng, cần có tư cách lưu trú cho phép vừa làm việc ở doanh nghiệp vừa tiếp thu kỹ năng.
Đối với kĩ sư hay các ngành nghề có trình độ chuyên môn cao cần được doanh nghiệp Nhật Bản tuyển dụng. Tư cách lưu trú nhằm mục đích du học không cho phép làm việc (riêng đối với trường hợp được cấp Giấy phép làm thêm ngoài giờ học thì chỉ được làm thêm 28 giờ/tuần)…
Pháp luật Nhật Bản nghiêm cấm việc thu tiền ký quỹ và tiền phạt vi phạm hợp đồng. Đồng thời không cho phép trung gian, môi giới thu phí môi giới của thực tập sinh.
Chính vì vậy, Cục Quản lý lao động ngoài nước khuyến cáo người lao động không sang Nhật Bản làm việc và học tập thông qua các công ty phái cử không có giấy phép của các cơ quan chức năng, không chi trả chi phí trước khi đi cao hơn quy định, không đi du học vì mục đích đi làm việc để kiếm tiền.
