Chương trình hành động xác định rõ yêu cầu thể chế hóa đầy đủ tinh thần của Nghị quyết 80, bảo đảm sự thống nhất từ nhận thức đến hành động trong toàn hệ thống chính trị. Các bộ, ngành, địa phương được giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch cụ thể, gắn với kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện, tránh tình trạng hình thức hoặc chậm triển khai.
Một trong những nội dung trọng tâm là đổi mới mạnh mẽ tư duy về phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới. Văn hóa không chỉ là lĩnh vực riêng biệt mà phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội trong hoạch định chính sách. Quan điểm này đòi hỏi sự chuyển biến sâu sắc trong lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện ở các cấp.
Chương trình cũng nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về văn hóa, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch để khơi thông nguồn lực xã hội. Cơ chế đầu tư, tài chính cho văn hóa sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng tăng tính tự chủ, khuyến khích sáng tạo, thúc đẩy hợp tác công – tư và phát triển thị trường văn hóa lành mạnh.
Xây dựng con người Việt Nam toàn diện được xác định là mục tiêu trung tâm. Điều này bao gồm việc bồi dưỡng nhân cách, đạo đức, lối sống, ý thức pháp luật và tinh thần sáng tạo; đồng thời xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến cộng đồng và không gian mạng. Văn hóa ứng xử, văn hóa công vụ và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên được coi là yếu tố then chốt.
Một điểm mới đáng chú ý là yêu cầu đổi mới phương thức quản lý nhà nước về văn hóa theo hướng kiến tạo, phục vụ, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, ứng dụng khoa học – công nghệ và dữ liệu số được xác định là động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Chương trình hành động cũng đặt trọng tâm vào việc xây dựng hệ sinh thái văn hóa sáng tạo, trong đó người dân là chủ thể, doanh nghiệp là động lực thúc đẩy. Các ngành công nghiệp văn hóa và thị trường văn hóa sẽ được phát triển bài bản, gắn với xây dựng thương hiệu quốc gia, tăng cường liên kết với du lịch và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Bên cạnh đó, việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa được coi là nhiệm vụ xuyên suốt. Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo; đồng thời khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân, cộng đồng sáng tạo và các tổ chức xã hội. Đầu tư cho hạ tầng văn hóa, thiết chế cơ sở và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố bảo đảm cho phát triển lâu dài.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, Chương trình nhấn mạnh yêu cầu chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa, tiếp thu tinh hoa nhân loại, đồng thời quảng bá, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam, nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.
Việc ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW cho thấy quyết tâm chính trị cao trong việc đưa văn hóa trở thành trụ cột phát triển. Nếu được triển khai đồng bộ, hiệu quả, đây sẽ là nền tảng quan trọng để phát huy tối đa giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
