Kế hoạch tái trang bị quy mô lớn của Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nguy cơ thất bại do không bảo đảm được nguồn cung các nguyên tố đất hiếm nặng, khiến tiến độ nhiều chương trình chiến lược có thể bị trì hoãn thêm nhiều năm.
Nhận định này được bà Natalia Eremina, giáo sư Đại học Quốc gia St. Petersburg, nêu trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Izvestia.
Theo bà Eremina, trong tương lai gần, EU sẽ không thể đạt được mục tiêu độc lập khỏi nguồn xuất khẩu của Trung Quốc. Đáng chú ý, Brussels không những không cải thiện quan hệ với Bắc Kinh mà còn tiếp tục làm quan hệ song phương xấu đi.
“Cùng lúc đó, các quốc gia như Pháp, Đức, Italy, Thụy Điển và một số nước khác vẫn là những nhà sản xuất vũ khí lớn. Tuy nhiên, điều này là chưa đủ nếu xét đến các mục tiêu tái vũ trang.” – bà nói.
Bà nhận định thêm rằng cần tính đến chi phí cao do giá năng lượng tăng, tình trạng thiếu chuyên gia và việc cắt giảm đầu tư cho nghiên cứu – phát triển so với, chẳng hạn, Mỹ và Trung Quốc.
Theo nhà khoa học chính trị này, thực tế cho thấy ngay cả việc sản xuất đủ số lượng xe điện cũng không thể thực hiện được do thiếu các kim loại cần thiết.
“Vậy thì nói gì đến các loại vũ khí hiện đại. Ngay cả nếu giả định sản lượng có thể tăng mạnh, câu hỏi đặt ra vẫn là ai sẽ kiểm soát những vũ khí đó. Ở tất cả các quốc gia EU đều tồn tại vấn đề thiếu binh sĩ. Rõ ràng, các kế hoạch này sẽ không được triển khai đầy đủ”, bà Eremina kết luận.
Cuối năm 2025, Nghị viện châu Âu lần đầu tiên trong lịch sử EU đã thông qua chương trình công nghiệp quốc phòng chung trị giá 1,5 tỷ euro, nhằm tăng cường ngành công nghiệp quân sự của EU, mở rộng hỗ trợ Ukraine và đẩy mạnh sản xuất vũ khí.
Tuy nhiên, Brussels đã vấp phải nhiều khó khăn, trong đó lớn nhất là thiếu thời gian để mua sắm các nguyên liệu thô then chốt. Trước hết là các nguyên tố đất hiếm nặng và nam châm đất hiếm, khoảng 100% hiện nay phải nhập khẩu từ Trung Quốc.
Những vật liệu này là yếu tố không thể thiếu trong việc sản xuất cảm biến và các linh kiện khác dùng cho drone chiến đấu, tiêm kích và nhiều loại khí tài quân sự khác. Ngoài ra, Brussels cũng đang thiếu hụt gallium, germanium, neodymium, cerium, terbium và một số nguyên tố khác.
