Nâng phụ cấp: Chăm lo thầy cô, phát triển giáo dục vùng khó

Chính sách được kỳ vọng tạo “cú hích” quan trọng, giúp giáo viên yên tâm bám trường, bám lớp, gieo chữ nơi miền núi, vùng sâu, vùng xa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục bền vững.

Sự ghi nhận xứng đáng

Trong bối cảnh ngành Giáo dục đang triển khai nhiều nhiệm vụ đổi mới căn bản và toàn diện - từ thực hiện Chương trình GDPT 2018, nâng cao chất lượng đội ngũ đến chuyển đổi số - việc chăm lo đời sống và thu nhập cho giáo viên vẫn được xem là yếu tố then chốt, nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành.

Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua ra đời trong bối cảnh giáo dục đang đứng trước nhiều thách thức, trong đó nổi bật là bài toán về đời sống, thu nhập và động lực nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên. Từ nghị trường Quốc hội đến những điểm trường lẻ cheo leo nơi biên giới, chính sách mới đã thắp lên niềm tin, kỳ vọng về một giai đoạn phát triển ổn định và bền vững hơn cho ngành Giáo dục.

Theo Nghị quyết, phụ cấp ưu đãi nghề đối với giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập sẽ được điều chỉnh tối thiểu lên 70%. Đặc biệt, giáo viên công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo sẽ được hưởng mức phụ cấp ưu đãi nghề lên tới 100%.

Trước khi điều chỉnh, theo số liệu của Bộ GD&ĐT, phụ cấp ưu đãi nghề của giáo viên mầm non và phổ thông công lập ở vùng đồng bằng chỉ dao động 50 - 55%, còn ở miền núi, vùng khó khăn là 50 - 60%. Việc nâng mức phụ cấp lên 70 - 100% được đánh giá là bước điều chỉnh mang tính đột phá, thể hiện rõ quan điểm bảo đảm công bằng và khuyến khích nghề nghiệp.

Đây không chỉ là sự điều chỉnh về mặt con số, mà còn mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc. Trong nhiều năm qua, phụ cấp ưu đãi nghề tuy đã được áp dụng nhưng còn chênh lệch giữa các cấp học, vùng miền; mức hưởng chưa thực sự tương xứng với tính chất công việc và áp lực nghề nghiệp ngày càng tăng, đặc biệt với giáo viên mầm non và giáo viên công tác ở vùng đặc biệt khó khăn.

Thực tế cho thấy, giáo viên mầm non là một trong những nhóm chịu nhiều thiệt thòi nhất trong hệ thống giáo dục. Họ phải đảm nhận khối lượng công việc lớn, thời gian làm việc kéo dài, vừa chăm sóc, nuôi dưỡng, vừa giáo dục trẻ, trong khi thu nhập còn hạn chế. Việc nâng phụ cấp ưu đãi nghề lên mức tối thiểu 70% được kỳ vọng sẽ cải thiện đời sống, giúp giáo viên yên tâm gắn bó lâu dài với nghề.

Với giáo viên phổ thông, đặc biệt là những người công tác ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, mức phụ cấp 100% không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính, mà còn là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến thầm lặng. Họ không chỉ dạy chữ, mà còn bám bản, bám dân, vận động học sinh đến trường, góp phần nâng cao dân trí và giữ gìn ổn định xã hội tại những địa bàn chiến lược.

Các nhà quản lý giáo dục cho rằng, chính sách ưu đãi nghề còn gửi thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm xã hội và sự tôn trọng đối với nghề giáo. Giáo viên không chỉ truyền thụ kiến thức, mà còn nuôi dưỡng nhân cách, định hướng tương lai cho thế hệ trẻ. Việc nâng phụ cấp là cách để Nhà nước và xã hội gửi lời tri ân thiết thực đến những người đang âm thầm gieo chữ nơi vùng khó, vùng xa.

Giáo viên vùng biên yên tâm bám trường

Huyện Mường Lát (cũ), vùng biên giới phía Tây của tỉnh Thanh Hóa, từ lâu được biết đến là một trong những địa phương còn nhiều khó khăn. Địa hình hiểm trở, giao thông cách trở, đời sống người dân còn thiếu thốn. Trong điều kiện ấy, giáo dục nơi đây vẫn từng ngày được duy trì và phát triển nhờ sự nỗ lực bền bỉ của đội ngũ giáo viên.

Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại, ông Tào Văn Sinh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mường Chanh, chia sẻ: “Giáo viên vùng biên giới không chỉ dạy học, mà còn đảm nhận nhiều vai trò khác, từ quản lý học sinh bán trú, vận động học sinh ra lớp, đến phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền nâng cao nhận thức cho phụ huynh. Nhiều thầy cô xa gia đình hàng trăm cây số, điều kiện sinh hoạt còn rất nhiều thiếu thốn”.

Theo ông Sinh, việc giữ chân giáo viên ở vùng khó luôn là một bài toán nan giải. Một số giáo viên trẻ sau thời gian công tác đã xin chuyển về đồng bằng hoặc có ý định rời nghề do thu nhập thấp, chi phí sinh hoạt cao và điều kiện đi lại vất vả. “Việc Quốc hội quyết định nâng phụ cấp ưu đãi nghề lên mức cao nhất đối với vùng đặc biệt khó khăn là niềm vui lớn, sự động viên rất kịp thời đối với đội ngũ giáo viên nơi đây”, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mường Chanh nói.

Cùng chung nhận định, ông Nguyễn Văn Hảo - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Lý 2, cho rằng chính sách mới không chỉ cải thiện đời sống giáo viên, mà còn tạo động lực tinh thần rất lớn. “Khi thu nhập được cải thiện, giáo viên sẽ yên tâm công tác, toàn tâm toàn ý cho chuyên môn. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các trường vùng biên giới như Trung Lý, nơi việc ổn định đội ngũ luôn là thách thức lớn”, ông Hảo chia sẻ.

Ở góc độ các trường bán trú vùng cao, ông Hoàng Sỹ Xuân - Hiệu trưởng Trường PTDTBT-THCS Mường Lý, cho rằng chính sách nâng phụ cấp ưu đãi nghề có ý nghĩa đặc biệt với những nhà trường vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện dạy và học còn nhiều thiếu thốn. Theo ông Xuân, khi đời sống giáo viên được cải thiện, nhà trường sẽ dễ giữ chân giáo viên có năng lực, đồng thời tạo sức hút với các giáo viên trẻ tình nguyện công tác lâu dài, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc thiểu số.

Không chỉ giáo viên đứng lớp, đội ngũ nhân viên thư viện tại các trường vùng khó cũng chịu nhiều áp lực. Cô Đỗ Thị Quyến - nhân viên thư viện Trường PTDTBT-THCS Trung Lý, chia sẻ: “Ngoài việc quản lý sách vở, phục vụ học sinh, chúng tôi còn hỗ trợ giáo viên trong các hoạt động ngoài giờ và nhiều công việc khác. Điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, khối lượng công việc nhiều nhưng chế độ đãi ngộ chưa tương xứng. Nếu các chính sách ưu đãi được triển khai đồng bộ, đó sẽ là động lực để chúng tôi yên tâm gắn bó lâu dài với nhà trường và học sinh vùng cao”.

Ở bậc học mầm non, cô Lê Thị Phương Huyền - Trường Mầm non Tam Chung, bày tỏ: “Công việc ở vùng cao rất vất vả, từ chăm sóc, nuôi dưỡng đến giáo dục trẻ. Thu nhập thấp khiến nhiều giáo viên gặp khó khăn, lo lắng. Khi nghe tin phụ cấp ưu đãi nghề được nâng lên mức cao, chúng tôi thực sự phấn khởi”.

Theo cô Huyền, mức phụ cấp mới không chỉ cải thiện thu nhập, mà còn giúp giáo viên giảm bớt lo toan về cuộc sống, từ đó tập trung chăm sóc, giáo dục trẻ tốt hơn. “Đây là sự động viên về cả vật chất lẫn tinh thần, giúp giáo viên mầm non vùng khó thêm vững tin với nghề”, cô chia sẻ.

Nhiều ý kiến cho rằng, chính sách nâng phụ cấp ưu đãi nghề sẽ góp phần giữ chân giáo viên giỏi, đồng thời tăng khả năng thu hút nhân lực từ nơi khác về công tác tại vùng khó. Đây cũng là tiền đề quan trọng để các địa phương miền núi, biên giới triển khai hiệu quả các mô hình giáo dục bán trú, chăm sóc toàn diện học sinh dân tộc thiểu số.

Nền tảng cho giáo dục bền vững

Ở Trung Lý, một xã biên giới còn nhiều khó khăn của Thanh Hóa, hình ảnh người thầy không chỉ gắn với bảng đen, phấn trắng, mà còn đi liền với những chuyến đi bộ băng rừng, lội suối để vận động học sinh ra lớp. Có những thời điểm, giáo viên phải đến từng bản, từng hộ gia đình thuyết phục phụ huynh cho con em đến trường, đặc biệt sau những đợt mưa lũ kéo dài hoặc mùa giáp hạt.

Nếu giáo viên không thực sự yên tâm với nghề, không có động lực gắn bó lâu dài, việc duy trì sĩ số và chất lượng dạy học sẽ trở nên khó khăn. Do đó, chính sách nâng phụ cấp ưu đãi nghề cần được triển khai kịp thời, đồng bộ, đúng đối tượng, đi kèm với việc bố trí nguồn lực tài chính hợp lý để Nghị quyết thực sự đi vào đời sống giáo dục.

Nghị quyết của Quốc hội ra đời trong bối cảnh ngành Giáo dục đang triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, chính sách đãi ngộ đối với nhà giáo giữ vai trò then chốt, mang tính quyết định, góp phần tạo động lực để giáo viên yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nghề và nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt tại các vùng khó khăn, biên giới.

Nhiều quản lý trường học ở xứ Thanh nêu quan điểm, việc nâng phụ cấp ưu đãi nghề cần được đặt trong tổng thể các chính sách phát triển đội ngũ nhà giáo, bao gồm đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, cải thiện điều kiện làm việc, tạo cơ hội thăng tiến và đồng thời tôn vinh, ghi nhận xứng đáng những đóng góp của giáo viên. Chỉ khi các chính sách này được triển khai đồng bộ, giáo dục mới thực sự tạo ra bước đột phá.

Những điểm trường còn nhiều gian khó ở vùng cao Thanh Hóa đang từng ngày chuyển mình nhờ nỗ lực bền bỉ của đội ngũ nhà giáo và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước. Khi người thầy được bảo đảm về đời sống và vị thế nghề nghiệp, giáo dục có nền tảng vững chắc để phát triển, mang lại lợi ích lâu dài cho học sinh, gia đình và cộng đồng.

Nghị quyết của Quốc hội không chỉ là câu chuyện về chính sách, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về đầu tư cho giáo dục, bắt đầu từ việc đầu tư cho đội ngũ nhà giáo - những người đang âm thầm gieo chữ, ươm mầm tương lai cho đất nước, từ những lớp học nhỏ bé nơi vùng sâu, vùng xa đến hành trình phát triển bền vững của nền giáo dục quốc gia.