Phát hiện lịch sử tại Hermopolis Magna
Năm 1930, nhà khảo cổ học người Đức Günther Roeder đã khai quật phần thân dưới của một bức tượng khổng lồ, ước tính ban đầu cao khoảng 7 mét. Bức tượng này thuộc về Ramesses II – một trong những vị pharaon vĩ đại nhất trong toàn bộ 31 triều đại Ai Cập cổ đại.
Phần thân dưới được tìm thấy tại Minya, cách thủ đô Cairo khoảng 240 km về phía nam, gần thành phố El Ashmunein ngày nay. Khu vực này trong thời cổ được gọi là Khemnu, từng là thủ phủ tỉnh thời kỳ Cựu Vương quốc (2649–2130 trước CN), và sau đó được người La Mã đặt tên là Hermopolis Magna.
Trong nhiều thập kỷ, phần trên của bức tượng vẫn là một bí ẩn, bị chôn vùi dưới lớp cát sa mạc. Mãi đến tháng 3 năm 2024, các nhà khảo cổ Ai Cập phối hợp cùng chuyên gia Mỹ mới công bố đã tìm thấy phần đầu và thân trên còn lại.
Phần này cao khoảng 3,8 mét, mô tả Ramesses II đội mũ vương miện với hình rắn hổ mang hoàng gia. Đáng chú ý, khi được khai quật, khối đá nằm úp mặt xuống đất, khiến các chuyên gia lo ngại tình trạng bảo tồn có thể bị ảnh hưởng bởi mực nước ngầm sau khi đập Aswan Low Dam được xây dựng.
Bảo tồn nguyên vẹn và dấu vết màu sắc hiếm có
Theo giáo sư Yvona Trnka-Amrhein, Đại học Colorado Boulder, đồng trưởng nhóm khai quật, nguy cơ lớn nhất là khối đá có thể đã bị biến thành cát hoặc vôi đá mục nát. Tuy nhiên, kết quả cho thấy phần tượng được bảo tồn gần như nguyên vẹn.
Thậm chí, trên bề mặt còn lưu lại dấu vết màu xanh và vàng – một phát hiện hiếm hoi giúp các nhà nghiên cứu hiểu thêm về cách thức tạo tác cũng như diện mạo ban đầu của tượng.
Nhà khảo cổ Basem Gehad, đồng trưởng nhóm phía Ai Cập, cho biết đã nộp đề xuất chính thức nhằm hợp nhất phần thân dưới do Roeder phát hiện năm 1930 với phần thân trên vừa tìm thấy.
Hiện phần thân dưới vẫn được lưu giữ tại El Ashmunein. Các chuyên gia tin tưởng đề xuất này sẽ được phê duyệt, mở đường cho việc tái dựng hoàn chỉnh bức tượng Ramesses II sau gần một thế kỷ bị chia cắt.
Phát hiện này không chỉ bổ sung một mảnh ghép quan trọng cho lịch sử khảo cổ Ai Cập mà còn hứa hẹn mang lại giá trị nghiên cứu lớn, đặc biệt trong việc phân tích màu sắc và kỹ thuật chế tác tượng đá thời kỳ Tân Vương quốc.
Đây được xem là một trong những thành tựu khảo cổ nổi bật nhất trong năm 2024, khẳng định vị thế của Ramesses II như biểu tượng trường tồn của nền văn minh Ai Cập cổ đại.
