Trong thực tiễn, đào tạo trình độ sơ cấp giữ vai trò quan trọng trong việc trang bị kỹ năng nghề ban đầu cho người học, đáp ứng nhanh nhu cầu lao động trực tiếp của doanh nghiệp, thị trường lao động. Chất lượng đào tạo ở trình độ này phụ thuộc lớn vào năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề, khả năng hướng dẫn thực hành của đội ngũ giáo viên. Vì vậy, hoàn thiện hệ thống chức danh nghề nghiệp đối với giáo viên sơ cấp có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp.
Theo quy định mới, hệ thống chức danh giáo viên sơ cấp được cấu trúc theo hướng tiếp nối, phát triển từ giáo viên sơ cấp đến giáo viên sơ cấp chính và giáo viên sơ cấp cao cấp. Mỗi chức danh tương ứng với yêu cầu khác nhau về trình độ đào tạo, bồi dưỡng, năng lực chuyên môn và nghiệp vụ.
Đây là cơ sở để giáo viên xác định mục tiêu phấn đấu nghề nghiệp, chủ động xây dựng kế hoạch học tập, bồi dưỡng, phát triển năng lực theo yêu cầu của vị trí việc làm. Thời gian giữ hạng được điều chỉnh còn 6 năm hoặc 4 năm tùy trình độ đào tạo thể hiện tinh thần khuyến khích, tạo động lực để giáo viên tích cực học tập, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực nghề nghiệp.
Bảo đảm tính toàn diện, đồng bộ, Thông tư số 24 không chỉ tập trung vào trình độ đào tạo, mà còn nhấn mạnh yêu cầu về kỹ năng nghề, nghiệp vụ sư phạm, năng lực đánh giá kết quả học tập của người học, khả năng sử dụng thiết bị, công nghệ, nghiên cứu ứng dụng khoa học và phát triển chuyên môn… Việc xây dựng chuẩn nghề nghiệp theo hướng này phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục nghề nghiệp hiện nay, khi hoạt động đào tạo cần gắn chặt hơn với thực tiễn sản xuất, dịch vụ và sự thay đổi của công nghệ.
Đối với giáo viên sơ cấp chính và giáo viên sơ cấp cao cấp, Thông tư đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng vận dụng kiến thức chuyên môn và tiến bộ kỹ thuật vào giảng dạy; xây dựng, cập nhật nội dung đào tạo; kết hợp giữa lý thuyết và thực hành; nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ; tham gia phát triển chuyên môn và hỗ trợ đồng nghiệp. Những quy định này góp phần xác định rõ vai trò nòng cốt, dẫn dắt chuyên môn của đội ngũ giáo viên ở các hạng chức danh cao hơn.
Một điểm mới đáng lưu ý khác là các chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được cấp trước ngày 31/12/2026 được xác định tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp theo quy định mới. Đồng thời, giáo viên đã được tuyển dụng trước thời điểm Thông tư có hiệu lực không bắt buộc phải đáp ứng ngay yêu cầu về chứng chỉ mới. Quy định chuyển tiếp này vừa bảo đảm tính kế thừa, hạn chế xáo trộn trong đội ngũ, vừa tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình triển khai thực hiện.
Thông tư cũng thể hiện định hướng mở rộng nguồn lực tham gia giáo dục nghề nghiệp khi cho phép công nhận linh hoạt năng lực nghề và năng lực sư phạm đối với nhiều đối tượng có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm thực tiễn như nghệ nhân, kỹ sư, bác sĩ, vận động viên hoặc người đạt thành tích nghề nghiệp ở cấp quốc gia, quốc tế. Đây là giải pháp phù hợp nhằm tăng cường gắn kết giữa đào tạo và thực tiễn sản xuất, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh mới.
Có thể nói, hệ thống chức danh đối với giáo viên sơ cấp được hoàn thiện tạo động lực và mở ra cơ hội phát triển, thăng tiến nghề nghiệp rõ ràng hơn cho đội ngũ này; từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, phát triển nguồn nhân lực phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
