Nhà sáng lập Nobel School – “gieo hạt” cho một môi trường học hạnh phúc

Từ những chuyến đi xuyên quốc gia đến khát vọng kiến tạo mô hình giáo dục riêng

Không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn, bà Nguyễn Thị Lan – nhà sáng lập Hệ thống Giáo dục Nobel School chọn một con đường lặng lẽ hơn: đi và học. Đi để nhìn tận mắt cách những nền giáo dục tiên tiến vận hành; học để chắt lọc, điều chỉnh và kiến tạo nên một mô hình phù hợp với học sinh Việt Nam.

Trong hành trình xây dựng Nobel School, nhà sáng lập Nobel School đã đi hàng chục nước trên thế giới, mỗi nơi bà ghi nhận một phần tinh hoa ở đó. Từ Phần Lan – nơi giáo dục đề cao sự hạnh phúc và phát triển cá nhân, đến Nhật Bản – quốc gia nổi tiếng với kỷ luật và tinh thần cộng đồng, hay Ấn Độ – cái nôi của nhiều triết lý giáo dục khai phóng…

Điều khiến bà ấn tượng không phải là cơ sở vật chất hiện đại, mà là cách người ta tổ chức lớp học, xây dựng văn hóa trường học và trao quyền cho học sinh.

Học sinh được học bằng trải nghiệm thực tế, bài học không khép lại trong lớp mà mở ra ở phòng thí nghiệm, bảo tàng, cộng đồng; học sinh THPT được trao quyền sáng tạo, chủ động xây dựng và triển khai các dự án của riêng mình, từ nghiên cứu khoa học, hoạt động xã hội đến ý tưởng khởi nghiệp nhỏ.

Từ những quan sát đó, bà Lan nuôi dưỡng một khát vọng rõ ràng, học sinh Nobel School cũng phải được tiếp cận phương thức học tập khai phóng như vậy, được làm, được thử, được sai và được trưởng thành qua từng dự án. Để khi bước ra khỏi cổng trường, các em không chỉ mang theo bảng điểm, mà còn có sự tự tin vào năng lực, kỹ năng và khả năng thích ứng của chính mình.

“Không có mô hình nào có thể bê nguyên về áp dụng. Điều quan trọng là hiểu tinh thần cốt lõi rồi điều chỉnh cho phù hợp với văn hóa và học sinh Việt Nam”, bà Lan từng chia sẻ. Từ những chuyến đi ấy, nhiều ý tưởng đã được “Việt hóa” tại Nobel School. Đó là việc xây dựng môi trường học tập mở, tăng cường hoạt động ngoài lớp học, lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào từng bài học cụ thể.

Trong nước, bà cũng tìm đến những mô hình tư thục tiêu biểu, các trường có bề dày thành tích như Amsterdam để học hỏi cách quản trị, tổ chức chương trình và bồi dưỡng học sinh mũi nhọn. “Muốn khác biệt, trước hết phải hiểu cái hay của người khác”, bà Lan bộc bạch.

Khi kỹ năng, nhân cách và hạnh phúc trở thành trọng tâm

Nhưng điều làm nên dấu ấn của Nobel School không nằm ở những chuyến đi. Điểm khác biệt của hệ thống này bắt đầu từ cách định nghĩa lại “học”. Ở đó, học không chỉ là những giờ trên lớp, không chỉ là bài kiểm tra hay bảng điểm.

Học sinh được tham gia những mô hình giáo dục kỹ năng sống rất đời thường mà sâu sắc: “Đến thăm nhà bạn” không phải để tham quan, mà để hiểu rằng mỗi gia đình có một hoàn cảnh, một nếp sống khác nhau. Từ đó, trẻ học sự tôn trọng.

“Nấu ăn cho ông bà”, mô hình này học sinh trong lớp sẽ đến tự tay nấu ăn tặng ông bà đúng vào ngày nghề nghiệp của ông bà được tôn vinh: 20/11 với nhà giáo, 27/2 với bác sĩ, 19/8 với lực lượng công an… Đằng sau những món ăn là bài học về lòng biết ơn và sự kết nối giữa gia đình – nhà trường – xã hội. Những hoạt động tưởng nhỏ nhưng được thiết kế như một phần của chương trình giáo dục nhân cách, kết nối yêu thương.

Mỗi tháng, nhà trường sẽ tổ chức một ngày “HAPPY DAY”, học sinh được giao lưu, chia sẻ, cùng nhau dự tiệc ngọt giữa sân trường hay “NO BACKPACK DAY” – khi những chiếc ba lô nghỉ phép. Là ngày mà học sinh đến lớp không phải mang ba lô đầy sách vở thay vào đó là những “vật dụng bất ngờ” biến hóa thành túi đựng đồ học tập.

Ngày hội không balo mang đến cho học sinh những ý tưởng sáng tạo không giới hạn; không còn nặng nề bởi những giờ học tạo nên tinh thần gắn kết, sẻ chia giữa thầy cô và học trò. Có người cho rằng đó chỉ là hoạt động ngoại khóa. Nhưng bà Lan nhìn ở góc độ khác: nếu trẻ không cảm thấy hạnh phúc ở trường, mọi phương pháp tiên tiến đều trở nên vô nghĩa.

Các chuyến dã ngoại không đơn thuần là tham quan mà gắn với bài học lịch sử, địa lý, văn hóa. Học sinh học tích hợp nhiều môn ngoài trời – nơi kiến thức không bị chia cắt thành từng tiết, từng chương mà kết nối trong trải nghiệm thực tế. Một buổi học ở di tích lịch sử có thể là giờ Lịch sử, Ngữ văn và cả Kỹ năng sống cùng lúc.

Một địa điểm có thể trở thành bài học tích hợp: thực vật học từ hệ sinh thái xung quanh; Lịch sử từ nhân vật, sự kiện gắn với vùng đất; Địa lý từ địa hình; Ngữ văn từ cảm nhận và ghi chép. Kiến thức không còn tách rời thành từng “môn”, mà hòa vào một dòng chảy chung.

Theo bà Lan, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là tạo ra những “cỗ máy điểm số” mà là những con người có năng lực, có kỹ năng và có hạnh phúc.

Tại Nobel School, môi trường học được thiết kế hướng đến sự an toàn tâm lý, khuyến khích học sinh bày tỏ quan điểm, được lắng nghe và được tôn trọng. Giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà là người đồng hành. Học sinh không chỉ cạnh tranh mà còn học cách hợp tác.

Trong những năm tới, nhà sáng lập Nobel School cho biết Nobel School sẽ tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, không chạy theo quy mô mà tập trung nâng cao chất lượng giáo dục và trải nghiệm học tập của học sinh. Thông điệp bà gửi tới phụ huynh và học sinh cũng rất giản dị:“Hãy để trẻ được là chính mình, được lớn lên trong yêu thương và sự tôn trọng. Giáo dục, suy cho cùng, là hành trình đồng hành chứ không phải áp đặt”.

Trong bối cảnh nhiều hệ thống tư thục chạy đua về cơ sở vật chất, thành tích thi cử, Nobel School lựa chọn một hướng đi bền vững hơn: đầu tư vào chất lượng chương trình, trải nghiệm học tập và văn hóa trường học. Đó có thể không phải là con đường nhanh nhất, nhưng là con đường mà nhà sáng lập Nobel School tin rằng sẽ tạo ra giá trị lâu dài.

Với nhà sáng lập Nobel School Nguyễn Thị Lan, giáo dục là hành trình "gieo hạt". Những mầm xanh ấy có thể lớn lên chậm rãi, nhưng đủ vững vàng để đối diện với cuộc sống nhiều biến động phía trước và khả năng bước ra đời với đầy đủ kỹ năng để sống tử tế. Và hành trình “gieo hạt” ấy vẫn đang tiếp tục…