Lễ hội chọi trâu Hải Lựu là một trong những lễ hội văn hóa dân gian cổ xưa còn lưu giữ được vẻ nguyên sơ.
Tương truyền lễ hội có từ thế kỷ thứ Hai trước Công Nguyên, tức cách đây khoảng 2.200 năm, khi nhà Hán xâm lược nước Nam Việt của Triệu Đà, triều đình nhà Triệu tan rã.
Thừa tướng nước Triệu là Lữ Gia lui quân về vùng núi Hải Lựu để tổ chức đánh giặc. Sau mỗi trận thắng, Lữ Gia lại cho tổ chức chọi trâu để động viên quân sĩ. Trâu sau khi chọi được giết để khao quân.
Khi Lữ Gia mất, dân làng thờ làm Thành hoàng của làng và hàng năm cứ vào 16 - 17 tháng Giêng, người dân Hải Lựu lại tưng bừng tổ chức lễ hội chọi trâu để tưởng nhớ công ơn của thừa tướng Lữ Gia và cầu mong một năm mới nhiều sức khỏe, sản xuất, buôn bán thuận lợi.
Lễ hội chọi trâu Hải Lựu năm nay có 20 trâu, đại diện các thôn của xã. Trâu chọi còn được gọi là “ông cầu”, được người dân trong thôn góp tiền chọn mua từ các tỉnh giáp ranh. Sau đó, thôn sẽ giao “ông cầu” cho một gia đình tiêu biểu nuôi dưỡng.
Chủ trâu đạt giải Nhất sẽ thực hiện nghi lễ hiến sinh (tạ Thành hoàng làng) theo truyền thống.
Công tác giết mổ, kinh doanh thịt trâu chọi được bố trí theo khu vực riêng, đồng thời yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm, bảo đảm quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.
Ban Tổ chức lễ hội không bán vé mà mở cho người dân vào xem miễn phí.
