Những ngôi làng dưới lòng đất thuộc Tam Môn Hiệp, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Hiện tại, ở đây còn khoảng hơn 100 ngôi làng với gần 10.000 ngôi nhà sâu khoảng 6 - 7 m dưới lòng đất tồn tại với khoảng 3.000 người sinh sống.
Có lịch sử hơn 4.000 năm, những ngôi nhà dưới lòng đất này là tàn dư của các hang động được người cổ đại sử dụng làm nơi sinh sống. Những ngôi nhà có hình vuông, hình chữ nhật có cạnh 10 - 12 m.
Mỗi căn đều có một đường hầm nối với thế giới bên ngoài qua một sân chung. Nhiều ngôi nhà có niên đại 200 năm và là nơi cư trú của gia đình 6 thế hệ.
Những sân chung là nơi diễn ra những hoạt động lớn của gia đình như cưới hỏi, sinh hoạt cộng đồng.
Yang Guo Rang - người sống trong một căn nhà dưới lòng đất - cho biết bà cảm thấy thoải mái khi sống dưới căn nhà như thế này, mùa đông ấm và mùa hè mát.
Vào mùa đông, nhiệt độ ở đây luôn cao hơn 10 độ C. Đến mùa hè, nhiệt độ tương đối mát mẻ khoảng 20 độ C.
Để xây một căn nhà dưới lòng đất như thế này, mỗi hộ gia đình phải mất 2 - 3 năm.
Mọi sinh hoạt trong gia đình đều gói trọn trong ngôi nhà.
Mặc dù ở dưới lòng đất, nhưng những căn nhà này đều đầy đủ công trình và vật dụng cần thiết như: phòng khách, phòng ngủ, phòng tắm, chuồng gia súc hay nhà kho.
Bên cạnh đó, các ngôi nhà cũng được trang bị các thiết bị phù hợp với cuộc sống hiện đại như đèn điện, tủ lạnh, máy giặt.
Tuy ở sâu dưới lòng đất nhưng những ngôi nhà không bị ảnh hưởng bởi lũ lụt hay cơn bão nhờ hệ thống thoát nước ra bên ngoài được thiết kế cẩn thận, hiệu quả.
Không chỉ vậy, những căn nhà ở đây cách âm vô cùng hiệu quả, chống được động đất.
Kỹ thuật xây dựng những căn nhà dưới lòng đất đã được ghi nhận là di sản văn hóa phi vật thể của Trung Quốc vào năm 2011. Lối thiết kế và xây dựng đơn giản, tiết kiệm chi phí nhưng không kém phần độc đáo.
Từ năm 2011, chính quyền địa phương đưa ra chính sách nhằm bảo tồn ngôi làng cổ này và biến nơi đây trở thành điểm du lịch phổ biến.
Nếu muốn thuê một phòng ngủ cơ bản, du khách chỉ phải bỏ ra 37 USD/tháng, còn giá cho một ngôi nhà 3 phòng ngủ, bếp và phòng tắm có giá 56.000 USD.
