Ngày 19/5, Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga bắt đầu cuộc tập trận hạt nhân quy mô lớn kéo dài 3 ngày. Cuộc tập trận nhằm kiểm tra khả năng chuẩn bị và sử dụng lực lượng răn đe hạt nhân trong tình huống bị đe dọa xâm lược.
Đây là đợt huấn luyện lớn nhất kể từ năm 2024, với sự tham gia của hơn 64.000 quân nhân cùng hơn 7.800 đơn vị vũ khí, khí tài và thiết bị đặc biệt.
Diễn biến và lực lượng tham gia
Cuộc tập trận diễn ra từ ngày 19 - 21/5, có sự tham gia của Lực lượng Tên lửa Chiến lược, các Hạm đội Phương Bắc và Thái Bình Dương, Bộ Tư lệnh Không quân Tầm xa, cùng một phần lực lượng thuộc Quân khu Leningrad và Quân khu Trung tâm.
Đáng chú ý, hơn 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu mặt nước và 13 tàu ngầm - trong đó có 8 tàu ngầm mang tên lửa chiến lược được huy động.
Trong quá trình diễn tập, các đơn vị hạt nhân cùng lực lượng hỗ trợ toàn diện được đặt trong tình trạng báo động. Sự kiện trung tâm của cuộc tập trận là các vụ phóng thử tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình tại các thao trường trên lãnh thổ Nga.
Bộ chỉ huy Lực lượng Vũ trang Nga sẽ đánh giá kỹ năng của quân nhân, khả năng chỉ huy - kiểm soát và mức độ sẵn sàng chiến đấu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đẩy lùi xâm lược.
So sánh với cuộc tập trận năm 2024
Cuộc tập trận tương tự gần nhất diễn ra vào mùa Xuân - Hè năm 2024, khi Nga tập trung huấn luyện sử dụng lực lượng hạt nhân phi chiến lược. Khi đó, các đơn vị tên lửa thuộc Quân khu miền Nam, Leningrad và Trung tâm thực hành tiếp nhận đạn cho hệ thống tên lửa tác chiến - chiến thuật Iskander, nạp lên phương tiện phóng và bí mật cơ động chuẩn bị cho phóng thử.
Các đơn vị không quân thuộc Lực lượng Hàng không - Vũ trụ cũng tham gia, thực hành trang bị vũ khí hàng không, trong khi các thủy thủ đoàn của Hải quân huấn luyện nạp đầu đạn huấn luyện đặc biệt cho tên lửa hành trình phóng từ biển và xuất phát đến khu vực tuần tra định sẵn.
Khác với năm 2024, lần này Bộ Quốc phòng Nga nhấn mạnh quy mô lớn của thành phần Hải quân, với sự tham gia đáng kể của 2 hạm đội.
Bối cảnh quốc tế và thông điệp chính trị
Theo Bộ Ngoại giao Nga, các cuộc tập trận trước đây là phản ứng trước những tuyên bố khiêu khích của quan chức phương Tây về khả năng triển khai lực lượng NATO tới Ukraine. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron từng đề cập khả năng đưa quân NATO tham chiến cùng lực lượng Ukraine.
Ngoài ra, việc Mỹ chuyển giao tên lửa ATACMS và máy bay F-16 cho Ukraine cũng được xem là yếu tố thúc đẩy Nga tiến hành diễn tập. Cuộc tập trận lần này được thực hiện theo chỉ thị của Tổng thống Vladimir Putin.
Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga cho biết Liên minh châu Âu đang xem xét việc xây dựng năng lực hạt nhân riêng, hướng tới một học thuyết răn đe hạt nhân chung dựa trên tiềm lực của Pháp và Anh. Đồng thời, ngày càng có nhiều thông tin về việc sử dụng lãnh thổ các nước NATO cho các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine.
Trong bối cảnh đó, cuộc tập trận hạt nhân của Nga không chỉ là phản ứng trước khiêu khích mà còn là tuyên bố thể hiện sự sẵn sàng đối phó mọi hành động xâm lược.
Vai trò của Belarus
Từ năm 2024, Belarus đã tham gia các cuộc tập trận hạt nhân cùng Nga, thực hành huấn luyện phối hợp sử dụng vũ khí phi chiến lược. Nước này trở thành địa điểm triển khai phương tiện mang vũ khí hạt nhân và tham gia một số nội dung huấn luyện.
Năm nay, Bộ Quốc phòng Belarus cho biết mục tiêu của huấn luyện chung là nâng cao trình độ quân nhân, kiểm tra khả năng sẵn sàng của trang thiết bị và tổ chức tác chiến từ các khu vực không định trước trên toàn lãnh thổ. Các nội dung trọng tâm gồm bảo đảm bí mật, cơ động đường dài và tính toán sử dụng lực lượng, phương tiện.
Trong hợp tác với quân đội Nga, Belarus sẽ thực hành quy trình tiếp nhận và chuẩn bị sử dụng vũ khí hạt nhân. Sau 2 năm, Belarus đã trở thành thành viên đầy đủ trong hệ thống răn đe hạt nhân của Nhà nước Liên minh Nga - Belarus.
Ý nghĩa chiến lược
Theo giới phân tích Nga, đây là lần đầu tiên trong nhiều năm nước này tiến hành cuộc tập trận hạt nhân toàn diện, không chỉ nhằm mục tiêu răn đe chiến lược mà còn phát triển khả năng sử dụng vũ khí chiến thuật.
Việc huy động đồng thời lực lượng trên bộ, trên biển và trên không, cùng sự tham gia sâu rộng của Belarus, cho thấy quy mô và mức độ phối hợp cao.
Cuộc tập trận được xem là tín hiệu chính trị mạnh mẽ gửi tới các nước NATO, khẳng định sự sẵn sàng của Nhà nước Liên minh trong việc bảo vệ lãnh thổ và lợi ích quốc gia, với toàn bộ quy trình được thực hành từ khâu nhận lệnh đến triển khai và bảo đảm hậu cần.
