Trang web quân sự Mỹ mang tên “19FortyFive” mới đây đã có bài viết cho biết, trong những tuần đầu tiên của cuộc xung đột vùng Vịnh Ba Tư, Mỹ và Israel đã tấn công các thành phần quan trọng của Hải quân Iran, bao gồm cả lực lượng tàu ngầm của nước này.
Nhà bình luận quân sự mang hai quốc tịch Anh-Mỹ - ông Jack Buckby viết trên tạp chí 19fortyfive rằng những tàu ngầm này được coi là một yếu tố quan trọng trong tiềm lực quân sự của Iran ở khu vực vịnh Ba Tư, đặc biệt là trong việc phong tỏa eo biển chiến lược Hormuz.
Tác giả nhấn mạnh về việc Hải quân Iran, đặc biệt là các tàu ngầm của nước này đã trở thành mục tiêu chủ chốt ngay từ đầu những ngày đầu của “Chiến dịch Epic Fury”.
Sự nhấn mạnh này được giải thích bởi thực tế là trong nhiều thập kỷ, các phương tiện chiến đấu dưới nước nguy hiểm nhất của Iran là 3 tàu ngầm diesel-điện của Nga, được biết đến ở phương Tây với tên gọi Kilo và ở Liên Xô cũ là Project 877EKM Paltus, nổi tiếng với khả năng tàng hình vượt trội.
Những tàu ngầm này có kích thước vừa phải, có thể hoạt động ở cả tầng nước nông, rất phù hợp để cơ động trong vùng biển hẹp của eo biển Hormuz.
Iran đã mua 3 chiếc tàu này vào những năm cuối thế kỷ trước sau cuộc chiến tranh với Iraq, nhằm hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm và giảm thiểu điểm yếu trên biển. 3 tàu ngầm lần lượt được chuyển giao mang tên “Tarek”, “Nuh” và “Yunes” đã tạo thành xương sống của lực lượng tàu ngầm nước này.
Chúng có khả năng rải thủy lôi ở các khu vực biển, tấn công tàu nổi bằng ngư lôi và gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho hoạt động hàng hải, đặc biệt là ở eo biển Hormuz.
Chuyên gia nhấn mạnh những tàu ngầm này không có khả năng tham gia vào một cuộc đối đầu trực tiếp với Hải quân Mỹ hoặc các đồng minh của họ nên Iran đã áp dụng chiến thuật bất đối xứng, tức là chủ yếu dùng để răn đe hơn là giao chiến trực tiếp.
Iran cho rằng sự hiện diện của dù chỉ 1 tàu ngầm như vậy cũng có thể làm phức tạp kế hoạch tác chiến của Mỹ và đồng minh, đồng thời tác động đến thị trường toàn cầu bằng cách đe dọa cắt đứt tuyến đường vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, tình trạng kỹ thuật của hạm đội tàu ngầm Iran bắt đầu xuống cấp theo thời gian. Sau khi hiện đại hóa lần cuối vào năm 2012, Hải quân Iran đã gặp khó khăn trong việc vận hành các tàu này.
Theo hình ảnh vệ tinh do Buckbee trích dẫn trước khi cuộc xung đột nổ ra, 2 tàu ngầm đang được sửa chữa, trong khi chiếc thứ 3 về cơ bản là không hoạt động. Điều này khiến chúng trở thành mục tiêu dễ bị tấn công, vì tàu ngầm dễ bị tổn thương nhất khi nổi lên trong căn cứ.
Đến đầu tháng 4, Nhà Trắng thông báo rằng hạm đội tàu ngầm của Iran trên thực tế đã không còn tồn tại. Các quan chức Lầu Năm Góc tuyên bố rằng các cuộc không kích đã phá hủy không chỉ các tàu ngầm này mà còn hàng chục tàu khác và hàng trăm quả thủy lôi.
