“Gieo” ý thức giữ đại ngàn
Quản lý hơn 27.233ha rừng và đất rừng trên địa bàn xã Quảng Trực và xã Đắk Ngo, tỉnh Lâm Đồng, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên xác định, để giữ được rừng, trước hết phải thay đổi nhận thức của người dân sống gần rừng.
Thay vì chỉ tập trung vào các biện pháp kiểm tra, xử lý vi phạm, đơn vị kiên trì đưa pháp luật về lâm nghiệp đến từng thôn, hộ dân bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện địa phương.
Ông Nguyễn Ngọc Bình, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên chia sẻ, muốn giữ rừng bền vững thì trước hết phải đồng hành và nâng cao nhận thức của người dân.
“Khi pháp luật được phổ biến đến từng thôn, từng hộ và cả học sinh, việc bảo vệ rừng sẽ dần trở thành ý thức tự giác của cộng đồng”, ông Bình nhấn mạnh.
Quan điểm ấy được Công ty cụ thể hóa bằng nhiều hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật phù hợp với từng nhóm đối tượng. Cụ thể, trong 5 năm qua, đã tổ chức 30 cuộc họp dân với khoảng 1.500 lượt người tham gia, phối hợp thực hiện 40 đợt tuyên truyền bằng loa lưu động trên các tuyến đường với quãng đường hơn 7.500km.
Đồng thời, duy trì phát thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở, lắp đặt 1.000 bảng tuyên truyền tại các khu vực trọng điểm và thường xuyên đăng tải thông tin trên các nền tảng mạng xã hội.
Đáng chú ý, công tác tuyên truyền còn được mở rộng tới học sinh. Công ty đã in và trao tặng 6.000 cuốn vở có nội dung tuyên truyền pháp luật về bảo vệ rừng, góp phần hình thành ý thức gìn giữ tài nguyên thiên nhiên ngay từ lứa tuổi học đường.
Ông Hoàng Đình Trường, Hiệu trưởng Trường THCS Bu Prăng (xã Quảng Trực), đánh giá đây là hình thức phổ biến pháp luật sáng tạo, có sức lan tỏa rộng trong cộng đồng.
“Việc đưa thông điệp bảo vệ rừng đến học sinh của Nam Tây Nguyên được xem là giải pháp đầu tư cho tương lai. Những cuốn vở in nội dung tuyên truyền không chỉ phục vụ việc học mà còn giúp các em hình thành ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên ngay từ nhỏ”, ông Trường cho hay.
Khi kiến thức pháp luật được lan tỏa từ nhà trường đến gia đình, công tác bảo vệ rừng cũng có thêm một “kênh” tuyên truyền bền vững.
Nhờ duy trì công tác tuyên truyền thường xuyên, nhận thức của người dân về bảo vệ rừng từng bước được nâng lên, tạo sự đồng thuận giữa doanh nghiệp, chính quyền và cộng đồng trong thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng.
Gắn sinh kế để người dân đồng hành giữ rừng
Theo ông Nguyễn Ngọc Bình, công tác tuyên truyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng các giải pháp tạo sinh kế.
“Người dân có thể là đối tượng tác động đến rừng khi thiếu việc làm, nhưng cũng chính là lực lượng bảo vệ rừng hiệu quả nhất khi có thu nhập ổn định và quyền lợi gắn với trách nhiệm giữ rừng. Đó là lý do Công ty đẩy mạnh liên doanh, liên kết với người dân để cùng phát triển rừng bền vững”, ông Bình lý giải.
Nếu trước đây một bộ phận người dân còn vi phạm quy định về lâm nghiệp hoặc chưa chủ động tham gia bảo vệ rừng thì nay nhiều hộ đã tích cực phối hợp cùng lực lượng quản lý rừng trong phát hiện, tố giác và ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.
Nhiều năm qua, Công ty triển khai tốt mô hình liên doanh, liên kết phát triển rừng theo hướng nông - lâm kết hợp với 296 gia đình và 2 tổ chức trên diện tích gần 707 ha.
Việc gắn quyền lợi kinh tế với trách nhiệm bảo vệ rừng đã tạo thêm việc làm, giúp nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định, đồng thời giảm áp lực lên tài nguyên rừng.
Là người có uy tín trong cộng đồng và gắn bó nhiều năm với xã Quảng Trực, ông Điểu Nhau (76 tuổi, dân tộc Mơ Nông) nhiều lần phối hợp với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên tuyên truyền, vận động người dân tham gia liên kết, bảo vệ rừng. Qua đó, ông chứng kiến những chuyển biến rõ nét trong nhận thức cũng như đời sống của bà con địa phương.
“Trước đây còn xảy ra nhiều vụ phá rừng, nhưng bây giờ bà con đã thay đổi. Nhiều người đi làm cho công ty, phát triển kinh tế nông nghiệp, một số hộ nhận giao khoán bảo vệ rừng nên thu nhập ổn định hơn”, ông Điểu Nhau cho biết.
Nhờ kết hợp giữa tuyên truyền pháp luật và tạo sinh kế bền vững, tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp và các vi phạm pháp luật về lâm nghiệp trên lâm phần do công ty quản lý đã giảm rõ rệt qua từng năm. Các vụ việc phát sinh đều được phát hiện, xử lý kịp thời, góp phần giữ vững diện tích rừng được giao, đồng thời ổn định an ninh, trật tự trên địa bàn.
Từ những kết quả đạt được cho thấy, để bảo vệ rừng bền vững không thể chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách mà cần bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng. Khi pháp luật được lan tỏa, sinh kế được đảm bảo và trách nhiệm gắn với quyền lợi, mỗi người dân sẽ trở thành một “người giữ rừng”, góp phần tạo nên “lá chắn” vững chắc để gìn giữ màu xanh của đại ngàn.
